Baztango euskal nobela beltzaren astearen 5. edizioa aurkeztu dute, ekimenaren izaera parte-hartzailea aldarrikatuz

  • Bosgarren ediziora iritsi da (H)ilbeltza, Baztango euskal nobela beltzaren astea. Urtarrilaren 14tik 20ra bitartean egingo da aurten, asteazken honetan aurkeztu dute aurtengo egitaraua eta urtetik urtera sona handiagoa hartzen ari den ekimenaren filosofian sakontzeko ere balio izan du.

Gorka Bereziartua Mitxelena @boligorria
2019ko urtarrilaren 10a
(H)ilbeltzaren antolatzaileak asteazkenean Iru˝eko Karrikirin egindako aurkezpenean.

Anekdota batekin abiatu zen Iruñeko Karrikirin egindako aurkezpena: “Lehengoan bi lagun elkartu ziren karrikan, eta batak zera galdetu zion bertzeari: ‘(H)ilbeltzako bideoa ailegatu zait, ikusi duzu? Bikaina da. Aurten ere joan behar duzu (H)ilbeltza ikustera?’. Bigarren lagunak, filosofatzeko aurpegiera paratuta, ondokoa erantzun zion: ‘Bai, joanen naiz, baina ez (H)ilbeltza ikustera, (H)ilbeltza egitera baizik’”.

Euskal nobela beltzaren astea antolatzen duen kolektiboaren ustez, anekdota horrek ongi laburbiltzen du Baztango ekimenaren errealitatea: “Esperientziak erakutsi digu (H)ilbeltzara heldu dena ez dela publikoari maiz paratzen zaion rol pasiboa jokatzera mugatzen. (H)ilbeltzara heldu dena, nahita edo nahi gabe, (H)ilbeltzaren parte bilakatzen da”.

Irakurle talde batetik abiatu zen egitasmoa, baina aurtengo edizioa antolatzeko, adibidez, 30 lagun baino gehiago ari dira zuzenean parte hartzen, solasaldiak ematen, antzerkia jokatzen, musika jotzen… “Elkarlanean oinarritzen da gure ekinbidea, euskaraz pentsatua eta egina, eta, inportanteena, gozatzeko gauzatua”.

Hammett, Gereño eta Hemingway asteari ekiteko

Aurtengo egitarauari dagokionez, datorren astelehenean abiatuko da Xabier Olarra itzultzaile eta Igela argitaletxearen sortzaileak emango duen hitzaldiarekin. Ongi ezagutzen duen gaia izango du esku artean: Dashiell Hammetten Uzta gorria nobela, Igelaren sail beltzean argitaratutako generoaren harribitxietako bat, Olarrak berak itzulia eta André Gide idazleak William Faulknerren eta Joseph Conraden mailakotzat zeukana. Nobela beltzaren erreferentea beraz, baina baita zerbait gehiago ere, Olarrak Arizkuneko medikuaren etxean 19:30ean hasita esplikatuko duenez.

Ilbeltzaren 16an da hurrengo zita, oraingoan Koldo Izagirreren eskutik. Urtero euskal nobela beltzaren klasiko bati buruz jarduten dute Baztanen eta aurtengo ediziorako Xabier Gereño aukeratu dute: Bilboko idazleak euskara ikasteko metodoetan txertatu zituen nobelak, “irakurleak sortzeko idatzi zuen” antolatzaileen esanetan, eta nobela horietarako Jurgi Kapitaina sortu zuen, hainbat eleberriren protagonista bihurtu zuena. Mendiarte elkartean ikasi ahalko da hari buruzko gehiago 19:00etatik aurrerago.

Nobela beltzik idatzi ez zuen idazle batekin iritsiko da (H)ilbeltza ostiralera: Ernest Hemingwayri buruz hitz egingo du Gontzal Agotek edo, zehatzagoak izateko, Hemingwayren obretan oinarrituta egin diren genero beltzeko filmez. Elizondoko Arizkunenean jardungo du gai horretaz zinema-kritikariak, 19:00etatik aurrera.

Landa-eremua, krimen perfekturako lekua?

Itxaro Bordak eta Edorta Jimenezek irekiko dute larunbateko egitaraua, (H)ilbeltza egiten den testuinguruan garrantzia daukan gai batekin: zertan aldatzen da istorio beltz bat hirian edo landa-eremuan girotzen bada? “Zer rol du espazioak eta paisaiak nobela beltzean? Bereizten ote ditugu gaur egun bi eremuak edo hibridoak bilakatu ditugu?”, galdetu dute antolatzaileek. Ana Galarragak moderatuta, bi idazleak galdera horiei erantzuten saiatuko dira ezagutzen dituzten landa-eremu eta hirietatik. 11:00etan izango da solasaldia Elizondoko Arizkunenea kultur etxean eta ondoren Erratzun bazkaria egingo dute.

Otordu hori zita berezia izaten da (H)ilbeltzan, nobela beltzaren alorrean nobedaderen bat argitaratu duten euskal idazleek bazkalostean euren liburua aurkezteko probesten baitute. Aurten Miel Anjel Elustondok Kezko bola batek itoak birikak (Txalaparta) aurkeztuko du, Baztango ekimenaren baitan martxan jarritako bekari esker idatzitako eleberria. Gainera, Edorta Jimenezek Ostadarrak lurra ukitzen duen lekua aurkeztuko du eta Xabier Etxeberriak, berriz, Berriro itzuliko balitz.

“Susmagarrien gaua”-rekin amaituko da larunbata, “eguna tertulia literario eta liburu artean igaro ondoren, elkar hobeki ezagutu eta jolasean aritzeko”.

Igande goizean Arraiozen antolatu dituzte ekimenak, hango inauteriekin bat eginez: “Itzuli beltza” izena eman diote han 11:00etatik aurrera antolatu duten ekitaldiari, zeinean kontalari baten eskutik istorio bat ezagutzeko aukera izango baituten inguratuko direnek. Ipuina, istorioa eta antzerkia beren-beregi egun horretarako sortu dutela azaldu dute antolatzaileek, ilbeltzaren 20koa izango dela hura ikusteko aukera bakarra.

Astea bukatzeko, Jon Alonsok idatzitako Chandlerren alde… edo kontra irakurketa girotua egingo dute Mairu antzerki taldeak eta (H)ilbeltzako kideek, arratsaldeko 19:00etatik aurrera Elizondoko Arizkunenean.

(H)ilbeltza bekaren deialdi berria

Egitarauaz gain, euskarazko nobela beltzak sustatzeko asmoa daukan (H)ilbeltza bekak ere martxan jarraitzen du. Miel Anjel Elustondo izan zen lehenbizikoaren irabazlea 2017an eta aurtengo edizioan aurkeztuko du emaitza, aurrerago esan den moduan. 2018koa berriz, Josu Baranbonesek irabazi zuen eta Patricia Highsmith idazle estatubatuarraren The Blunderer itzultzen ari da –heldu den urtean aurkeztuko dute–.

Aurtengo deialdia ez dute oraindik aurkeztuko, antolatzaileek aurreratu dutenez, normalean (H)ilbeltza pasa eta gero egiten baitute. Hala ere, idazleak animatu dituzte beren sormen-lanak aurkeztu ditzaten.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskal nobela beltza  |  Elizondo  |  Arizkun

Euskal nobela beltza kanaletik interesatuko zaizu...
'Telleria eta gero, zer?' liburuari buruzko polemika
Nork hil nahi du euskarazko nobela beltza Baztanen?

Fikziozko liburu bati buruz solasean aritu ziren Nafarroako Parlamentuko Hezkuntza Batzordean otsailaren 6an, ordu eta hogei minutuz, tarteka tentsio handiz. Egoera bitxia eragin du UPNk, Lekarozko institutuko DBH4ko ikasleek irakurri duten eleberri bat jo-puntuan jarriz. Ernesto Prat Urzainkiren Telleria eta gero, zer? (Elkar, 2017) da nobela, genero beltzekoa, eta eskuin erregionalistak salatu du zentroko irakasleek “jarrera ideologiko eta politiko batzuk inposatzeko” erabili... [+]


2018-01-03 | ARGIA
Krimena ez joatea da: aurtengo Euskal Nobela Beltzaren astea iragartzeko spot-a

(H)Ilbeltza Euskal Nobela Beltzaren Asteak aurtengo edizioa iragartzeko spot-a argitaratu du urteko bigarren egunean. Beltz kutsukoa da iragarkia eta, noski, krimen baten berri ematen digu.


2017-05-18 | Erran .eus
Ernesto Pratek 'Telleria eta gero, zer?' liburu berria aurkeztu du

Ernesto Prat Urzainik Telleria eta gero, zer? aurkeztu du maiatzaren 17an Elkar argitaletxearen eskutik, bere hirugarren eleberria.


(H)Ilbeltza
Urte osoa irauten duen nobela beltzaren astea

Nobela beltzaren inguruan askotariko ekitaldiak antolatu ohi dituzte urtarrilarekin zazpi egunez, webgune ondo betea dute urte osoan, eta orain berriz, (H)Ilbeltza beka aurkeztu dute. Aste izatetik urte izatera bidean da Baztango (H)Ilbeltza.


Bi pertsona tiroz hilda, sute bat, ustelkeria: nobela beltz bat hemeroteka gipuzkoarrean

Baztango Udalak eta Txalaparta argitaletxeak euskarazko literatura beltza sustatzeko beka jarri dute martxan. 6.000 euroko laguntza dago mahai gainean, zeina kutsu beltzeko euskal nobela-proiektu onenaren egileak poltsikoratuko duen. “Nik idatziko nuke, baina ez dakit zer kontatu”, edo estiloko aitzakiak jarriz prokastinazioaren atzaparretan erortzear direnak salbatzeko premia sentitu dut. Istorio hau benetako gertakarietan oinarrituko da (inork idazten badu).


Nobela beltza idaztea sustatuko du '(H)Ilbeltza' bekak

(H)ilbeltza elkarteak, Baztango Udalak eta Txalaparta argitaletxeak aurkeztu dute deialdia, eta lanak ekainaren 23ra arte bidal daitezke.


2017-01-04 | ARGIA
Baztan, genero beltzeko literaturaren hiriburu urtarrilaren 16tik 22ra

Hiru urtez jarraian egiten den zerbaitek merezia omen du tradizio izena eta beraz, Baztango Euskal Nobela Beltzaren Astea, Ilbeltza, jada ezinbesteko zita bihurtu dela esan liteke: asteartean aurkeztu zuten aurtengo egitaraua eta edukiz beteta dator.


2016-11-20 | Iratxe Retolaza
Gorpuak ur azalera nola

33 ezkil estreinako nobelan, giro gris eta iluna eraiki du Miren Gorrotxategik. Ferminek gizaki-burezur bat topatzen du, baserriko lurretan ur-depositu bat jartzeko lanetan ari dela. Burezurraren auziak aspaldian izozturiko harreman zenbait biziberritzea ekarriko du: Fermin eta Karmen senar-emazteek Nestor semeari hots egingo diote; eta Nestor, bide batez, Berta neska-lagun ohiarekin jarriko da harremanetan, indusketa-lanetan jardun ohi duelako. Garizmendi baserrira garamatza gertaerak, baina,... [+]


2016-06-14 | ARGIA
'Lehertu da festa', Donostia 2016 ardatz duen nobela aurkeztuko dute asteazkenean

Eneko Aizpurua idazleak asteazkenean, ekainak 15, aurkeztuko du bere hirugarren nobela. Bere aurreko lanak bezala, genero beltzean kokatzen da eta seguraski Donostia 2016 literaturarako lehengai bihurtu duen lehenbiziko lana da.


Nobela beltzak zita garrantzitsuak ditu Baztanen igandera bitartean

Euskal Nobela Beltzaren Asteak bigarren edizioari ekingo dio astelehen honetan. Igandera bitartean, konspirazioa, delitua eta letrak ez dira faltako Baztanen.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude