9 kiloko prekarietatearen motxila

  • Industria garaia ia-ia ahaztuta genuenean, 1997ko Guggenheim Museoaren ate-irekitzea izan zen Bilbo hiria munduko mapan apurka-apurka kokatzen hasi zuena. 

Uriola.eus @uriolaeus  |  Cristina Álvarez Martínez
2018ko azaroaren 27a

“Guggenheim efektua” deitutako fenomenoaren sorrera suposatu zen.

Prekarietatea edozein sektorean oso nabarmena izan arren, horrelako fenomenoak bizi diren herrietan eta haietako langileriarengan daukan isla izugarria da. 

Bilbon argi ikusi ditugu alde biak: lan munduan nola hasi diren lanpostu prekarioak eta diskriminatzaileak, edo azpikontratazioa areagotzen, eta horren ondorioz, nola bizi-baldintzek txarrera egin duten, pobreziaren mugak gaindituz. Bizi kalitatea eta sustraiak, makro-ebentoen artean galduta.

Ekonomia kolaboratiboa izenpean sortutako lan-ereduan jarri nahi dut arreta, mingarrienetariko bat delako esan dezakegu.

Delivero edo Glovo bezalako enpresak, baten batzuk aipatzeagatik, gure artean gelditzeko asmoz heldu dira. Antolakuntza iraultzailea saltzen dute “izan zaitez zure buruaren nagusi” bezalako mezuez baliatuz, eta nahiz eta hasieran nagusiki langile gazteengana jo arren, gaur egun bertako langile asko dira enplegu hauekin familia mantentzen saiatzen dituztenak. 

Langile autonomoak omen dira, baina errealitatea beste bat da: plataformak ordutegiak, prezioak, zerbitzuak eta abar kontrolatzen du. Plataforma digitala da noski, inoiz ez presentziala, beraz kostea minimoetara gutxitzen dute. Gaixorik jarriz gero edo istripu bat izan ondoren, ardura guztia langilearena da. Aipatzekoa da lan orduko prezioa 3 euro ingurukoa dela, ibilgailua langileak jarri behar duela eta autonomo kuotak ordaindu... pagotxa! Garai berriak, betiko miseriak. 

Gig economy, contigent workers, riders.... hitz potoloak, berritzaileak eta modernoak erabiltzen dira eremu honen inguruan. Kaleratu beharrean, “deskonektatu” egiten dituzte langileak. Baina argi dugu hitz hauen esanahia, bakarra delako: prekarietatea. 

Itxaropena ez dugu galtzen, eta garaipen handia izan da langile hauen antolaketa eta asanbladen sorrera. Cleta, Mensaka, La pájara ciclomensajería edo beste sektore batzutako Fairmondo edo Fairbnb plataformen sorrerarekin batera, tunelaren bestaldean argia dagoela esan dezakegu. Ildo etiko eta justu baten oinarrituak, eta mundu moderno honetan hain ondo txertatu ahal diren eredu berri hauek, langileen eskubideak bermatzea eta bizitza duina bultzatzea posiblea dela erakusten digute.

Iritzi testu hau Uriola-k argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Prekarietatea  |  Bilbo

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
Bulegoetatik karriketara

Erabaki dute sindikatuek: ez da greba orokorrik izanen. Ostegunean bildu ziren Jaka Horien mugimenduari begira jarrera bat adosteko. Testu amankomun bat argitaratu zuten, "bortizkeriak" gaitzetsi eta hitz erdika Frantziako Gobernua negoziatzera deitzeko.


2018-12-10 | Hainbat egile*
Segregaziotik bazterkeriara

Bazterketa izan da historian zehar herri  askotako bizitzeko moduan gertatu dena. Eta baztertuek bere defentsarako erabili izan dute bazterketa. Defentsa fisikoa egiteko batzuetan eta ohiturak babesteko beste batzuetan, pentsatuz hobe zela berdinak berdinekin elkartzea indar handiagoa izateko.


2018-12-09 | June Fernández
Hizkuntza bisexuala

Amak sukaldean duen egutegia begiratu dut. Mungialdeko paisaia lainotsu bat eta azpian aipu bat: “Euskara hizkuntza bisexuala da. Anari”. Ozen irakurri dut. Amak eta biok desberdin interpretatu dugu. Berak uste duelako, euskaraz genero markarik ez dagoela. Nik euskaldun guztiok garelako aldi berean erdaldun. Tira, nire amak arrazoia izango du.

Txikia nintzenean Mecanoren Mujer contra mujer kanta mitikoaz gain, beste batek egiten zidan kilika barrenetan: “Y nos metimos en el... [+]


2018-12-09 | Anuntxi Arana
Singer eta animaliak

Filosofo australiarra da Peter Singer, 72 urtekoa; 1975ean Animalien askapena liburua idatzi eta, kritikak ugari bildu ditu hemen gaindi, batzuk zakarrak.

Esperimentazioan eta hazkuntzan abereekin erabiltzen diren torturak jorratzen ditu Singerrek, eta elikagai begetalen abantaila anitzak azpimarratzen. Kulturetan, erlijioetan edo filosofian izan diren jarrerak ere aztertzen ditu, zoliak zein traketsak. Traketsetan Descartes ahaztezina: sentsibilitaterik gabeko makinatzat jotzen zituen... [+]


Erabakitzeko eskubidea: abertzaleok ez ote denbora galtzen ari?

Noizean behin irteten diren gaien artean, hau da Bilboren periferian azken bi hamarkadatan abertzale munduaren inguruan ibili garen adiskideen artean dugun hizketa gaietako bat. Hasi gintezke nazioartean dauden aukerez, Kataluniaz edo guztiz agerikoa den Estatuaren krisi orokorraz, gure begiradak ordea ez dira hain urrutira iristen. Kaleko harremanak, laneko elkarrizketak, familiako zailtasun eta ilusioak dira gure oinarri. Bilborako metroko joan etorriak gure soziologia laborategia... [+]


Publizitatea, iragarle

Sekula gauzatu ez dudan proiektu bat dut aspaldian buruan: arratsaldeko telebista saioen etenetan ematen dituzten iragarkiak grabatu, eta ostean iruzkinak egin. Ziur naiz irudi terrible bat aterako litzaidakeela. Izan ere, publizitateek urteko sasoiak adierazi ez ezik, modan eta bogan dagoena ere markatzen dute.

Proiektua egin bitartean, aspaldion ikusitakoekin konformatu behar. Poker, erruleta eta postura etxeen iragarkiak nagusi dira, diru erraz baten promesa egin, era ludiko eta errazean... [+]


2018-12-09 | Bea Salaberri
Je suis Trambus

Azaro hastapenean gertatu zen Trambusaren aurkezpen ekitaldia.

Trambusa, azal dezadan, Baiona-Miarritze-Angelu hirigunean gaindi ibiliko den autobus sofistikatua da, garraio ohiturak irauli behar dituena, errazagoa bihurtuko diguna edonora autobusez joatea, autoz baino. Kostu ikaragarrikoa da, bistan dena, eta bi urte dira jada bideen moldatzeko obrak abiatuak dituztela. Ibilgailua bera Irizar enpresak egina da, ederra, elegantea, distiratsua, erakargarria.  

Je suis Trambus. Hori... [+]


Kanakytik Kaledonia Berrira

Kanaky eta Kaledonia Berria. Bi izen, leku berarentzat. Lehena da hango autoktonoek ematen zioten izena; bigarrena, kolonoek. Kaledonia zen oraingo Eskozia. Eta James Cookek Kanakyko uharteak aurkitu zituenean, bere aitaren sorlekuaren omenez, Kaledonia Berria izena eman zion artxipelago hari. 1860an, Frantziak konkistatu eta kolonizatu zituen hango lurrak, eta geroztik, Kaledonia Berria Frantziaren kolonia baten izena da. Ez da gauza bera, beraz, Kanakyk erabakitzea edo Kaledonia Berriak... [+]


2018-12-05 | Imanol Esnaola
Lurraldetik geroari so

Eusko Ikaskuntzak amaitu ditu bere XVIII. Kongresuko lanak eta ondorioak ezagutzera eman ditu. Ez da nolanahikoa izan Kongresuari jarritako erronka, baina are garrantzitsuagoa izan da Euskal Herriko lurraldearen eta lurraldeen Liburu Zuria idazteko deia egin izana.


2018-12-05 | Enbata
Klima: hitzetatik ekintzetara

Abenduaren 8an, larunbatarekin klimaren aldeko nazioarteko mobilizazioaren karietara Bizi! mugimenduak Baionan hitzordua finkatzen du Herriko Etxe aitzinean, goizeko 10etan. Mugimendu altermundialistak justizia soziala eta klima ber borroka direla azpimarratzen du bere deian eta hitzetatik ekintzetara pasatzeko garaia dela, sistema aldatuz, eta ez klima!   Bestalde, klima suntsitzaileak diren inbertsioak dituzten banku etxeetan lehena den Société... [+]


Eguneraketa berriak daude