Beti euskaraz egingo lizukeen lankidea egunero alboan bazenu zuk zer egingo zenuke?

  • Fagor Arrasateko (Markina) eta JMAko (Arrasate) langileei esan zieten ea euskararen erabilera areagotzeko Eusle metodoa probatu nahi zuten. Eusleak, beti euskaraz egingo zuten langileak izango ziren, gainerakoentzat ez zen derrigorra izango euskaraz aritzea. Bi hilabeteko esku-hartzeek emaitza onak izan dituzte.

Onintza Irureta Azkune @oirureta
2016ko urtarrilaren 31
Markinako Fagor Arrasaten Eusle ekimenean parte hartu duten langileak.
Markinako Fagor Arrasaten Eusle ekimenean parte hartu duten langileak.

Nicolas Unanue Bizkaiko Markinako Fagor Arrasate enpresan automatismo saileko langilea da eta eusle lanetarako aukeratu zuten. Bi hilabetez saileko gainerako langile guztiei euskaraz egitea zen bere lana. Pozik dago Eusle metodoan parte hartu izanagatik: “Sistema oso erraza da, ez dauka sofistikaziorik. Askotan hitz larregi egiten dugu eta egin ezer ere ez. Dinamika polita eta motza da. Pare bat hilabetetan aukera ematen dizu jakiteko nola zabiltzan. Gure artean giro ona sortu zen, ‘kale egiten baduzu hamaiketakoa ekarri behar duzu’, horrelako tonuan ibili gara”. Dena ez da ordea erraz-erraza: “Hitz tekniko asko erabiltzen ditugu eta berbetan hasten zara eta ‘ostras! aldatzen ari gara’, eta berriro euskarara itzuli behar dugu. Zaila egiten da batzuetan, baina ohitu egin behar duzu, besterik gabe”. Automatismo saila, Eusle metodoan parte hartu izanaren aitzakian, bazkaria egitekotan da; gustuko esperientzia izan den seinale.

Josune Urbieta Emuneko aholkularia izan dute laguntzaile. Haren ustez, desiratzen zeuden horrelako esperientzia batean parte hartzeko. Enpresan euskarari dagozkion helburuak gainbegiratu eta erdaraz egiteko joera areagotzen zela konturatzen ziren, batez ere gai teknikoez ari zirenean. 15 langile dira automatismo sailean, denak dira euskaldunak, salbu eta hitz egin ez baina ondo ulertzen duen langilea. Lehenengo hilabetean hiru eusle izan zituzten eta bigarren hilabetean beste hiru. Astero bi galdera egiten zizkieten parte hartu zuten langileei: Eusleak araua betetzen al du, alegia, beti euskaraz egiten al du? Eta jarraituko al dugu esperientziarekin? Langileen arteko euskararen erabileraren emaitzak ondokoak izan ziren: Eusle metodoan parte hartu aurretik erabilera %71,5ekoa zen. Bi hilabeteko esperientziaren ondoren %83ra igo zen eta hiru hilabeteko atsedena eta gero %80. 2014ko saioaren balorazio ona egin, eta 2015eko irailetik bigarren ekinaldian ari dira, oraingoan bost hilabeteko aldian. Aurki bukatuko dute beraz.

JMAn eszeptizismotik ilusiora

Oihana Garcia Elhuyarreko aholkularia izan zen laguntzaile JMA enpresan Arrasaten. Giltzak egiten ditu enpresak eta Garcia berak dio euskararen erabilera areagotzeko giltza bila zebiltzala. 15 urte euskara plana abiatu zutela. Langileen %10 euskaraz ez dakitenak, erabilera %40-45; euskaldunen artean %63. Eusle metodoa erabiltzeko aukerari baietz esan zioten, baina zalantza asko zituzten, beste hainbat ahalegin ere egin baitzuten eta emaitzak ez ziren beti nahi bestekoak. Bi hilabeteko saiakera egiten hasi eta, “emaitzak hasi ziren iristen, eta emaitzak iritsi ahala giroa berotzen hasi zen. Eszeptizismotik ilusiora pasa ginen”. Bi hilabetekoaren ordez hamar hilabetekoa egin zuten eta batek izan ezik beste guztiek txandaka eusle funtzioa bete zuten. Erabileraren eboluzioa ondokoa da: 2013ko otsailean %74, maiatzean %85, uztailean %88, eta abenduan %87. Esku-hartzea bukatu eta gero, 2015eko azaroan euskararen erabilera %86koa zen.

Langileen artean bakarra izan da eusle lanak egin ez dituena, ez zuen nahi izan bere ustez euskara maila apalegia duelako. Oihana Garciaren ustez, ez zuen eusle lana hartu beregain, baina praktikan berak eutsi dio euskarari. Eusle metodoaren aurreko urteetan euskararako jauzia eman ez bazuen ere, oraingoan aldaketa eman du langile horrek. Bera Jesus Santa Cristina kalitate saileko zuzendaria da eta berari galdetu diogu Eusle esku-hartzeaz: “Pozik nago. Nire ama hizkuntza ez da euskara, ez dut hainbeste erabiltzen egunerokoan eta oso esperientzia positiboa izan da. Gero eta gehiago egiten da euskaraz kalitate sailean eta bulego teknikoan, eta proiektu hau bultzada izan da. Dena ez dut euskaraz egiten, niretzako zaila da, baina apurka-apurka banoa. Proiektua bukatu da eta euskaraz egiteko ohitura batzuk hartu ditugu”. Hiztegi teknikoa euskaraz erabiltzea zaila dela dio, baina ohiturak aldatzea zailagoa: “Lan kontuak direla-eta berotzen bazara, jenioa ateratzen zaizu, eta erdarara jotzen duzu, nik behintzat bai”. Euskaraz erraz moldatzen diren langileek berarekin nolako jarrera izan duten galdetu diogu, ea euskaraz egiten zioten: “Laguntza piloa izan dut, pazientzia izan dute, gauzak errepikatu dizkidate, hutsak zuzendu ere bai. Dena eskura jarri didate. Aukera handia izan da niretzat”.

Oihana Garcia aholkulariak, esku-hartzea bukatuta, langileek egindako balorazioetatik hainbat azpimarratu ditu. Langile batek zioen denekin euskaraz egiten zuela uste zuela, eta konturatu zen ez zela hala. Txipa aldatu du eta gehiago ohartzen da norekin eta non euskaraz ala gaztelaniaz egiten duen. Eusle lanak egin zituen batek aipatu zuen laneko gauzez euskaraz hitz egitea zaila egiten zitzaiola, ikasketak gaztelaniaz eginda zituelako eta lanean ere gaztelaniaz egin zuelako ordura arte. Beste batek aldaketarik handiena lehen euskaraz aritzen ez zen jendearekin euskaraz egitea izan dela adierazi du. Garciaren iritziz, aldaketarik handiena euskara maila apalena zuen Jesus Santa Cristinarena izan zen, euskaraz ez hitz egitetik praktikan eusle lanak betetzera igaro zelako.

eusleak, beti euskaraz egingo duten lankideak

Aldahitz ikerketaren ataletako bat da Eusle metodologia. Ikerketaren zuzendaria Pello Jauregi (EHU) da eta koordinatzailea Soziolinguistika Klusterreko Pablo Suberbiola. Garapen taldean ondokoek hartu dute parte: Emun, Elhuyar, Ahize, Hernaniko Udala eta HPS. Babesleak: Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Zarauzko Udala.

Zazpi ikergune izan dira. Bost erakunde publiko: Tolosako Udala (bi sail), Eusko Jaurlaritza (bi sail) eta Zarauzko Udala (sail bat). Bi industria enpresa: Fagor Arrasateren Markinako planta eta JMAren Arrasateko planta. 

Emaitza orokorrak: Esku-hartzea hasi aurreko erabilera, %59. Esku-hartzea bukatutakoan %77. Hiru hilabeteko geldialdia eta gero, %69,8.

Eusle metodoaren bidez lantokietako sail zehatzetan egin dira esku-hartzeak, eguneroko lan harremanetan. Bi baldintza eskatzen ditu. Batetik, borondatezkoa izan behar du, saileko langileek erabaki behar dute parte hartzea. Bestetik, taldeko kide guztiek euskara ulertu behar dute. Eusle izeneko figura dago. Gutxi gorabehera hamar langiletik bi eusleak dira, taldeak aukeratutakoak eta txandakatu egiten dira. Eusleek derrigorra dute beti euskaraz egitea. 

Kanal hauetan artxibatua: Euskara lan munduan  |  Fagor

Euskara lan munduan kanaletik interesatuko zaizu...
Euskararen etorkizuna hiztunen esku bakarrik?

Bosgarren aldiz egin dira Inkesta Soziolinguistikoa eta Kale Neurketa eta hauen emaitzekin gaur egungo euskararen erabilera maila ezagutu da. Euskararen jakintza goraka doan heinean erabilera ez igotzea euskaldunen erantzukizuna al da?


2017-05-30 | ARGIA
Hizkuntza eskubideen aldeko borroka sindikala indartu nahi du ELAk

Ekainaren 2an, Donostiako Olarain Ikastetxean Euskara sindikatuaren erdigunera ekarri. Hizkuntza eskubideen alde borroka sindikala indartu lema harturik, mahai-inguruan arituko dira Joxerra Garzia, Lorea Agirre, Patxi Saez eta Sagrario Aleman.


2017-05-11 | Baleike
Arlo sozio-ekonomikoa euskalduntzeko egitasmoa jarriko dute martxan Urola Kostako eragile eta enpresek

Euskara, enpresaren lan eta komunikazio hizkuntza izan, eta horrekin batera langileak euskaraz lan egiteko eskubidearen alde ahalduntzea, da asmoa, baita, euskararen gaia ekintza sindikalean txertatzea ere.


Langile euskaldunak kontratatzea zergatik den garrantzitsua esplikatu du Lapurdiko esne-enpresariak

Esnea transformatzen duen enpresako zuzendariak hala esan du: “Nire ekoizpenez euskaraz komunikatu nahi dut, kontsumitzaileen parte bat euskalduna da eta”.


2016-11-29 | ARGIA
Lan mundua euskalduntzeko egitasmo pilotua abiatuko dute ELAk eta LABek Urola Kostan

Lan mundua euskalduntzeko bidean egitasmoa bateratua aurkeztu dute ELA eta LAB sindikatuek, Euskararen Nazioarteko Egunaren (abenduak 3) ingurumarian. Azaldu dutenez, 2017ko urtarrilean jarriko dute martxan proiektu pilotua, Urola Kostan, eta Kontseiluarekin batera jardungo dute egitasmoa aurrera ateratzeko.


Euskara ikasteagatik ARGIA opari

Bizi honetan batzuk zortekoak dira, irakurle. Nik behintzat ume umetatik ikaskide eta lagun batzuk izan ditut zozketa bakoitzeko zerbait tokatzen zitzaienak, eta ni berriz beti ondoan, esku hutsik normalean. Fagor enpresan euskara taldeetan dabiltzanen artean urtebeterako harpidetzak zozketatu dituzte, eta seguru nago hor ere badagoela aipatu zorteko pertsonarik. Baina tira, ez natorkizue zorteaz hitz egitera, zozketaz baizik.

Fagor kooperatibak lehendik bazuen ARGIArekin harremanik, baina... [+]


"Asko egin duten enpresak hasiak dira beren sabaietara iristen"

2015eko udazkenean, bere lantokian, Elgoibarko Makina Erremintako Institutuan, entzun genuen jardunaldietan. Euskalduntzean aitzindari diren enpresak zituen ahotan, eta tesi bat: langileen eta tresnen arteko hizkuntza-harreman konbinazioak kalkulatu behar dira, jakiteko zenbat euskara egin dezaketen. Horrek lagunduko du lorpenak fintzen. Fermin Lazkano IMHko Berrikuntzarako Tkgune Fabrikazio sareko zuzendaria da.


2016-01-12 | Sorginak gara
"Euskara ikasi nahi dut, lan munduan ateak zabaltzeko"
MULTIMEDIA - Sorginak

Edadetuekin bizi eta zaintzen ditu Aracellys Martínezek, Sorginak bideo-sortako seigarren atalean elkarrizketatu dute.


Euskara natur zientzietan
MULTIMEDIA - solasaldia

Natur Zientzien I. Topaketaren barruan UEUko Natur Zientziak sailak eta EuskalNatura taldeak antolatutako mahai-ingurua.

- Txema Pitarke (Fisikaria, nanoGUNE, UPV/EHU, UEU),
- Jose Ramon Etxebarria (ingeniaria, UEU, UPV/EHU),
- Juan Ignacio Perez Iglesias (Biologoa, UPV/EHU)
- Eider Carton (Kimikaria, Elhuyar)

2013ko azaroak 9 eta 10. Donostiako Eureka! Museoa


2015-10-23 | ARGIA
Irakaskuntza eta gero, enpresa euskalduntzea ote hurrengo erronka?

Patxi Saez soziolinguistak gogoeta interesgarria partekatu du euskalgintzan eragile diren ia 40 lagunekin. Saezen ustez, enpresa euskaldundu behar da orain, eta horretarako diru-pizgarriak eskaini behar dira.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude