Soziedadeak, aldaketa garaian?

  • Soziedaeetako bazkide egiteko, asko itxaron behar izaten zen lehen; kasu batzuetan, urteak ere bai. Orioko San Juan Elizpek gutuna argitaratu zuen aurreko Karkaran, zerrendan sartzeko lekua zutela adieraziz. Gizartea bezala, elkarteak ere aldatzen ari ote dira?

Karkara Orio eta Aiako orainkaria
2017ko martxoaren 02a

Irungo elkarte batean, lasai zeuden afaritan koadrila ezberdinak. Kafeak ateratzearekin batera, puru pare bat piztu zituzten bi lagunek. Alboko mahaian hiru bikote zeuden, beren haurrekin, lasai, postrea bukatzen. Hauetako batek, erretzaileari kargu hartu zion, ume txikiak zeudela eta, mesedez, ez erretzeko eskatuz. Honek, ezetz, gaua jada ondo sartuta zegoela, eta ez zuela kafea pururik gabe hartuko. Hara, liskar txikia.

 

Egun gutxira, erretzaileak kexa sartu zuen batzordean, afalostean izandako aferaren harira. Erabakia: iluntzeko bederatzietatik aurrera, haurren sarrera debekatu zuten, gehiengoak hala nahita. “Soziedadea hori duk!”, esan du berehala elkarrizketatu  batek. Arazo batekin joan, eskua altxa, eta bazkide kopuru handienak agintzen duena betetzea. Kontsentsua. Erraza dirudi horrela esanda. Erraz ere, esan egiten da, urtean 12.000 sagardo botila husten zituztela San Juan Elizpen, hamarkadak atzera.  Muskulu Harriakoen arabera, kirol portuko elkarte berria, eurak 2.500 inguru.

 

Eztarritik pasatako sagardo litro kopuruak, modu esajeratuan, lagun dezake elkarteen panoramak izandako aldaketaren ideia txiki bat egiten. “Bazkideen itxaron zerrendetan, lehen aldean, jende gutxi dago orain. Ni sartu nintzenean, 90.hamarkadan, tokatzen zen urteren bat edo beste zain egotea." Aldapan, irtetera zihoan bazkideak, plaza eskaintza onena egiten zionari saltzen zion. Diru gehien jartzen zuena, barrura. Gero, elkarteak salerosketa horretan etekina atera behar zuela adostu zen, eta irtetera zihoanak soziedadeari saltzen zion plaza, honek zerrendako lehenari eskaintzeko. Azken urtetan, elkarteren batek jaitsi ere egin du sarrera kuota, jendea erakartzeko. Gure Etxea-ren kasuan, zerrendan sartzeko zain 6 edo 7 lagun izatetik inor ez egotera pasa dira, hamar urteren bueltan.

 

Ordea, bada salbuespenik ere. Muskulu Harrian zerrenda luzea dute. “Instalazio berriak ditugu, eta lokalaren kokapena bera ere oso erakargarria da. Horregatik izango da, ziurrenik”.

 

Erabilera motan aldaketak

 

Bazkide kopuru eta profila baino, elkarteei ematen zaien erabilera aldatu da. Hori diote gehienek. “Lehen, ez zen harritzekoa koadrila jakin bat, larunbatero, mahai berean afaritan ikustea. Igandetan ere bai, hamaiketakoa egiten.  Orain jendea ibiltzen da, baina modu irregularragoan".

Soziedadeetan gertatzen ari dena, gizartean ematen ari diren ohitura aldaketen isla dela diote ia denek. "Aisiaren kontzeptua asko aldatu da,  azken bi hamarkadetan. Lehen jendeak joera handiagoa zuen asteburu eta jaiegunetan herrian geratzeko. Horrela, soziedadera joatearen plana oso eskura geratzen zen. Orain, gazteak, irrikatan egoten dira autoa edo furgoneta hartu eta hanka egiteko".  

Orion pizzeria dugu gaur egun, plater konbinatu edo bokatak jateko eskaintza zabala, eta etxeraino motoz janaria gerturatzen duen negozioa ere bai. "Orain dela hamarkada batzuk, kalean zerbait jaten geratzearena, ez zen hain ohikoa. Horren ordez, errazago jotzen zen soziedadera lagunekin, laneko jendearekin, familiakoekin ..."

Krisi ekonomikoak dezente urratu ditu patrikak, batik bat gazteen kasuan, eta soziedadeetan jatea, betidanik atera da moduz. Diru eskasia horrek, nolatan ez du lagundu, bada, jendea elkarteetara gerturatzen? "Lana egin behar delako!", erantzun digute zorrotz. "Gehiago edo gutxiago, beti du lan pixka bat mokadurik sinpleena ere prestatzeak. Eraman behar diren osagaiak adostu, prestatu, jan ondoren mahaia txukundu, kontuak egin, ...". 

 

Denbora falta?

 

Azkar bizi gara gaur egun. Geroz eta mezu laburragoak bidaltzen dizkiogu elkarri, interneterako konexioa moteltzeak eguna mikazten digu, eta autobusaren zain egondako 5 minutuak, galdutako denbora dira. Soziedadeen esentziak, bete-betean egiten du talka daramagun bizi erritmo zoroarekin. "Hori da ba ona. Soziedadera lasai joan behar da, patxadaz. Sukaldean jardun bitartean, zerbeza batzuk ireki eta lagunekin hizketan egotera. Jakiak prestatzen, ohikoa da koadrila edo jenerazio ezberdinetako jendea elkarri laguntzen ikustea. Jan ere halaxe egiten da, lasai, kontuak esanez. Eta zer esanik ez: bazkal edo afalondoko berriketa, kantu eta algaretarako, ez da leku hoberik".

Elkarteak sortu zituzten herritarrak gora doaz adinean, eta ondorengo jenerazioek ez dituzte hain bere sentitzen lokalak. "Argi dago, militantzia puntu bat galdu da. Soziedadeak sortu zituzten herritarrek, orain 70 edo 80 urtetik gorakoak asko, lotura emozional handia dute eurekin. Guri, giltza pasa digute eta kito, dena eginda jaso dugu. Bazkide izateak ez digu sentimendu berezirik sortzen".

 

Elkarte bakoitza, mundu bat

 

Denek azpimarratzen dute, soziedade bakoitzak ekosistema propioa duenaren ideia. Guztiek dituzte berezitasunak, baina baita gauza komunak ere: Orion, elkarte guztietan dute emakumeek bazkide izateko eskubidea, Aldapan izan ezik. "Bai, horretan nahikoa zurrunak izan gara, tristea da. Espero dut etorkizun laburrean konpontzea", esan digu bertako elkarrizketatuak.

Falten kontua ere, elkarte denetan errepikatzen da. "Hori soziedadeen anatomiaren zati da. Beti egongo dira hor. Buruko mina baino, malaletxea sortzen dute! Batzuetan izan daiteke deskuidua, sukaldatzeko erabili den atun potea edo olibak ez apuntatzea. Baina sei ginebra botila...". Diruagatik baino, izorratzeko egiten omen dira horrelakoak. "Ozpinez betetako likore botilak ere topatu izan ditugu ...".

 

Jendea, ez dakigu. Saltsarik behintzat, ez zaie berehalakoan faltako.

 

Albiste hau Karkarak argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra.      

Kanal hauetan artxibatua: Aisialdia  |  Matxismoa

Aisialdia kanaletik interesatuko zaizu...
Mehatxuak mehatxu, emakume bideojoko-zaleen topaketek badute data

Emakumeei bakarrik zuzendutako jardunaldiak izateagatik hainbat gizonen boikot eta eraso mehatxuak jaso ostean, bideojokoak eta generoari buruzko Bartzelonako topaketak bertan behera utzi zituen enpresa kudeatzaileak. Marina Amores egitasmoaren bultzatzaileak ez du amore eman.


2017-07-16 | Estitxu Eizagirre
Gazteak ume migranteei bidea errazten

SOS Arrazakeria elkarteak 3. ikasturtez Urretxindorra proiektua eraman du aurrera: jatorri atzerritarreko 10-14 urte arteko ume banarekin astean hiru ordu eman dituzte 28 gaztek, borondatez, aisialdia partekatuz. Migrazio prozesua bizi duen umearen “motxila” arintzen laguntzen duela kontatu digu Loira Manzani SOS Arrazakeriako kideak, eta “proiektua aldebiko onuraren isla dela” azpimarratu digute tutoretza lan horretan boluntario aritu diren Aitor Martín... [+]


2017-07-07 | Estitxu Eizagirre
Lehen aldiz egingo dira Gazte Udaleku Feministak, modu autoantolatuan

Irailaren 1etik 4ra Ozaetan egingo dute Gazte Udaleku Feminista, "une formalak eta informalak partekatzeko eta neska gazteen ahalduntze kolektibo zein pertsonala indartzeko". 100 laguntzentzat dago lekua eta izena emateko epea zabalik da.


2017-07-02 | Miren Artetxe
Oporren kontra

Heldu da uda. UDA. Pozik egoteko presioaren kurbak goia jotzen duen garaia. Eta oporrak dira, egunotan, zorion tasaren neurgailu nagusi. Zenbat denboraz. Non. Norekin.

Joan gintezke urrutira. Oso urrutira. Abentura neurtuek ematen dute etekin gehien. Turistarik ez dagoen lekuetara joan garela azalduz gero, batez ere (paradoxa ez azpimarratzeko konbentzio sozialaz baliatuz). Edo gelditu gaitezke herria zaintzen. Argi, ordea: Aupa Etxebeste baten susmoa har dakioke horri. Atera ezin duenak... [+]


2017-06-12 | Uriola.eus
Erredakzioa: "Kontzeptu berri bat asmatu dugu, erreportaje bakarreko aldizkari ilustratuarena"

Solokoetxeko La Taller espaziotik sortu dute Tania Arriaga-Azkaratek eta Maite Martinez de Arenazak Erredakzioa izeneko gune berria. Grabatuaren eta kazetaritzaren mundutik abiatuta esparru desberdinak uztartu eta proiektu berriak martxan jartzeko xedez. Besteak beste, Minerva aldizkari ilustratua sortzeko. 


Estimulatu, kontsumitu, zorpetu: Aste Santuan zertarako saltokiak ireki?

LAB eta ELA sindikatuek mobilizazioak antolatu dituzte Donostian, egunotan ateak irekiko dituzten hainbat komertzioren aurrean. Eusko Jaurlaritzaren ustez turismoarentzako “estimulua” litzateke saltokiak irekita edukitzea.


2017-03-10 | Estitxu Eizagirre
Arabako gazteentzako bertso-bideoklip lehiaketa martxan

"Bertsoa Bizi Gazte" lehiaketa jarri du martxan Arabako Bertsozale Elkarteak, 14-18 urte bitarteko gazteentzat. Horretarako, gutxienez hiru eta gehienez zortzi laguneko taldea osatu eta bi minutuko bideoklipa bidali beharko da maiatzaren 5a baino lehen. Gazteen euskarazko sormena lantzeko, aurretik 1.000 ikaslerekin egin dute lanketa DBHko 18 ikastetxetan.


2016-11-16 | Berton aldizkaria
"Elur-bola txikiak gara, ez dut eraldaketarako tsunamietan sinesten"

Ibilbide luzea egin du Urtxintxa Eskolak jendartea balioetan trebatzen hezkuntza ez-formalean. Guztira, 30 urte. Bidean euskara, feminismoa, kultuartekotasuna, parte-hartzea eta aniztasun funtzionala txertatu ditu, besteak beste. Trebakuntzatik jauzia egin du esku-hartzera eta bitartekoak sortzera. Norbanakoak eraldatzeko urratsak dira guzti horiek.


2016-10-30 | Sergio Suhigarai
Artxandako jolas parkeari agur betiko

1974. urtean ireki zuen Bizkaiko Foru Aldundiak Artxandako Jolas Parkea. Garai hartan Europako parkerik modernoena omen zen, inoiz ikusi gabeko atrakzioak ei zituen. Hasiera oso arrakastatsua izan zen eta urtero atrakzio berriren bat inauguratzen zuten, adibidez, lehena zoologikoa izan zen 1975ean.


2016-09-11 | Edu Zelaieta
Hondartzan ikusiak (eta entzunak)

Iñaki Anasagastik (adin batetik gorako gizonentzat) famatu zuen ilazo-estiloa egiazki irrigarri suertatzeko arrisku bizia ekartzen ahal du itsasoaren brisak.
    – Aberatsa da harea beroaren gaineko biluzien eta gordeen errepertorioa: gorputza besteen aurrean hotza pasatzeraino agertzen dutenak; bainujantzia zilborraren pareraino janzten duten gizonak, gorde ezineko txitxiak gorde nahian; eguzki galdatan ez erretzeko nahiz hotzak ez egoteko (bikotekidearen) kamiseta... [+]


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude