Egin ARGIAkoa

Gizartea Ingurumena Politika Ekonomia Kultura Euskara Feminismoa Hezkuntza Nazioartea Iritzia

asteazkena 2026ko abuztuaren 12an

Historia > Efemerideen kanala

Gatzaren matxinada hasi zen Bizkaian, armatutako 1.500 herritarrek zerga horren kontrako haserrea erakutsi zutenean

Duela

395

urte

1631ko urtarrilaren 24an,

Gatzaren matxinada hasi zen, 1.500 herritarrek, armak eskuetan, zerga horren kontrako haserrea erakutsi zutenean Gernikako Batzarrean.

Jauntxo eta nobleziaren aurkako jarrerarekin, Madrilen morroi izatea leporatu zieten batzarkideei, eta herri xeheak batzarrean parte hartzea eta batzarretan euskaraz aritzeko eskubidea eskatu zuten. Espainiako erregeak Bizkaiko jaurerriko gatza bahitzeko eta salerosketa monopolio bihurtzeko agindu zuen, prezioa garestituz. Herritar askok erabakia foruen aurkakotzat jo eta armak hartu zituzten.

Matxinadak hiru urte iraun zituen eta 1634ean bukatu zen, buruzagi nagusiak atxilotu eta hil zituztenean.

Iturria:

Iñaki Egaña, Euskal Herriaren historia laburra. (Txalaparta)

Egun hau historian

1945Itsasontziei ere euskarazko izenak jartzea debekatu zuen Gobernu frankistak

1969Francoren erregimenak salbuespen egoera ezarri zuen Espainiako Estatu osoan

1977Bost abokatu laboralista hil zituzten Madrilgo Atocha kalean eskuin muturreko pistolariek

2000Berlingo Brandeburgoko Atean Itoiz urtegiaren aurkako ekintza ikusgarria egin zuten

2009Bere lehen drone erasoa agindu zuen AEBetako presidente Obamak eta hemezortzi zibil hil zituzten Pakistanen

Urte hau historian: < >

Berrienetik Zaharrenetik

1631-01-24

Gatzaren matxinada hasi zen Bizkaian, armatutako 1.500 herritarrek zerga horren kontrako haserrea erakutsi zutenean

Hilabete honetako urteurrenak:
Borobilak bakarrik |
Berrienetik Zaharrenetik

Duela

5

urte

2021-01-22

Arma nuklearrak debekatzeko NBEren hitzarmena indarrean sartu zen

Duela

5

urte

2021-01-06

Estatu kolpe saiakera AEBetan, Trumpen jarraitzaileen eskutik

Duela

10

urte

2016-01-19

Txistualdi masiboa egin zioten Europar Batasunaren ereserkiari Donostiako danborradan

Duela

10

urte

2016-01-10

Carles Puigdemont izendatu zuten Kataluniako presidente

Duela

10

urte

2016-01-08

Euskaldunen ahalduntze kolektiboan ekimen mugarria abiatu zuten Donostiako Egia auzoan

Duela

15

urte

2011-01-27

Boskimanoei beren ura eskuratzeko eskubidea itzuli zieten Botswanako auzitegiek

Duela

15

urte

2011-01-25

Egiptoko iraultza hasi zen, "Udaberri Arabiarra" protesten testuinguruan

Duela

15

urte

2011-01-21

Guardia Zibilaren tortura agerian utzi zuen Patxi Arratibelek bere deklarazioan “Aztnugal” idatzita

Duela

15

urte

2011-01-14

Tunisiako presidenteak ihes egin zuen eta "Udaberri arabiarra" matxinadek indar hartu zuten

Duela

25

urte

2001-01-23

Elkar argitaletxearen Zabaltzen banaketa enpresan sartu zen Espainiako Polizia Donostian

Duela

25

urte

2001-01-15

Wikipedia sortu zuten, kultura librearen sinbolo nagusietako bat

Duela

30

urte

1996-01-30

Gandhiz mozorrotutako antimilitaristak igo ziren Bilboko Gobernu Militarreko garitara

Duela

30

urte

1996-01-29

Lau emakumeren ekintza zuzena: Britainiako armadaren hegazkin bat hondatu zuten mailukadaka

Duela

40

urte

1986-01-28

NASAren Challenger espazio-ontziak eztanda egin zuen, aireratu eta gutxira

Duela

40

urte

1986-01-04

Robert Caplanne miarriztarra hil zen GALen atentatu baten ondorioz

Duela

45

urte

1981-01-29

Ryan bahitu zuen ETA militarrak, Lemoizko zentral nuklearreko ingeniari nagusia

Duela

45

urte

1981-01-18

New Cross-eko sutea Londresen: beltzen komunitatearen aurkako krimena

Duela

55

urte

1971-01-08

Itxialdia hasi zuten Iruñeko Eaton Ibéricako langileek eta erronka bota zieten lege frankistei

Duela

60

urte

1966-01-23

Euskal musikaren jaialdi arrakastatsua Donostiako Victoria Eugenia Antzokian, Frankismo betean

Duela

60

urte

1966-01-19

Indira Gandhi Indiako Errepublikako lehen ministro izendatu zuten

Duela

60

urte

1966-01-17

Istripu nuklearra izan zen Andaluzian, Espainiako Estatuan

Duela

60

urte

1966-01-05

Prentsaren manipulazioaren aurkako pintaketak agertu ziren Villabonan, Berriatuan eta Irunen

Duela

65

urte

1961-01-23

Bi bonba nuklear askatu zituen hegazkin batek nahigabe, AEBetako Ipar Carolinan

Duela

65

urte

1961-01-17

Lumumba hil zuten Belgikak eta AEBek babestutako estatu kolpean, Kongoko Errepublika Demokratikoko presidentea

Duela

65

urte

1961-01-08

Aljeriaren autodeterminazio erreferenduma egin zuten Frantziako Estatuan eta independentziari atea ireki zioten

Duela

80

urte

1946-01-28

Prezioen igoeraren aurka protestan ari zirenen aurka tiro egin eta sei hil zituen Poliziak Santiago Txilen

Duela

80

urte

1946-01-28

Francesc Boix kataluniarra Nurenbergeko epaiketetan deklaratzen hasi zen nazien aurka

Duela

85

urte

1941-01-15

Bartzelona futbol taldea bere izena gaztelaniaz jartzera behartu zuten agintari frankistek

Duela

85

urte

1941-01-07

Agirre lehendakaria bere eguneroko sekretua idazten hasi zen

Duela

90

urte

1936-01-29

Firestone fabrika okupatu eta beso erorien greba hasi zuten langileek Ohion, AEBetan

Duela

90

urte

1936-01-20

50 egunez luzatuko zen greba orokorra abiatu zuten Sirian, Frantziaren okupazioaren aurka

Duela

105

urte

1921-01-21

Argentinako Patagonian grebalari talde batek bi etxalde okupatu eta beren jabeak bahitu zituen

Duela

110

urte

1916-01-13

Munduko Lehen Kongresu Feminista egin zuten Mexikon

Duela

115

urte

1911-01-03

Bi anarkista bizirik erre zituzten Londresen, Churchillen aginduz

Duela

130

urte

1896-01-26

Euzko Alderdi Jeltzalearen biltzar nagusia legez kanpo utzi zuen Espainiako Gobernuak

Duela

130

urte

1896-01-18

X-izpi makina lehen aldiz aurkeztu zuen jendaurrean Henry Louise Smith fisikariak

Duela

130

urte

1896-01-11

Nafarroako Diputazioak babesa eta laguntza eskaini zion Gipuzkoakoari, bertako irakasleei euskararen ezagutza eskatzeko

Duela

150

urte

1876-01-31

Jatorrizko herriak erreserbetara bizitzera joateko agindu zuen AEBetako Gobernuak

Duela

150

urte

1876-01-20

Karlistek jaurtitako granada batek Indalezio Bizkarrondo Bilintx larri zauritu zuen

Duela

160

urte

1866-01-09

'Aita Mari' hil zen Donostian, itotzen ari ziren arrantzale batzuek erreskatatzen ari zela

Duela

200

urte

1826-01-16

Arriaga konpositore bilbotarra zendu zen Parisen, 20 urte betetzear zela

Duela

215

urte

1811-01-08

AEBetako esklaboen matxinadarik handiena hasi zen Louisianan

Duela

285

urte

1741-01-04

Caracasko Gipuzkoar Konpainiaren ordezkaria hil zuten Venezuelan: Juan Angel Larrea

Duela

395

urte

1631-01-24

Gatzaren matxinada hasi zen Bizkaian, armatutako 1.500 herritarrek zerga horren kontrako haserrea erakutsi zutenean

Duela

510

urte

1516-01-23

Nafarroa konkistatu zuen Aragoiko eta Gaztelako erregea hil zen: Fernando “faltsarioa”