Bortxaketaren kultura klasikoa

  • Grezia. K.a VII. mendea. Himno homerikoak izeneko poema sortako alerik zaharrena sortu zuten, Demeter jainkosaren berri jasotzen zuena.

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2018ko uztailaren 15a
Luca Giordanoren ‘Persefoneren bahiketa’. Persefone Hades azpimunduko jainkoak bahitu eta bortxatu zuen eta hori ez da, inolaz ere, mitologia klasikoko bortxaketa kasu bakarra.
Luca Giordanoren ‘Persefoneren bahiketa’. Persefone Hades azpimunduko jainkoak bahitu eta bortxatu zuen eta hori ez da, inolaz ere, mitologia klasikoko bortxaketa kasu bakarra.

Demeter, Kronos eta Rearen alaba, Gea amalurraren oinordekoa zen. Zeus anaiak bortxatu zuen eta, ondorioz, Persefone alaba jaio zen. Persefone ere Hades osabak, azpimunduko jainkoak, bahitu eta bortxatuko zuen.

Alaba azpimunduan gatibu zegoela, Demeter amak Lurra ibili zuen Persefoneren bila. Bitartean, Demeterren beste anaia bat, Poseidon, arrebaren atzetik ibili zen hura bortxatu nahian. Azkenean, Demeterrek behor itxura hartu zuela ikusirik, Poseidon zaldi bihurtu zen eta bere helburua lortu zuen.

Zeusek erabaki bat hartu zuen orduan: Persefonek, handik aurrera, sei hilabete emango zituen azpimunduan haren osaba eta bortxatzailearekin, eta urteko beste sei hilabete Olinpoan egongo zen, amarekin. Demeterren pozak argia eta bizitza ekartzen zituen Lurrera sei hilabete horietan, udaberrian eta udan. Persefone bahitzailearen azpimundura itzultzen zenean, ordea, tristura, udazkena eta, gero, negua nagusitzen ziren. Eta, horrela, intzestu eta bortxaketa zurrunbiloa medio, azaldu zuen greziar mitologiak urtaroen joan-etorria, bizitzaren urteroko zikloa.

Baina hori adibide bat besterik ez da. Teseok Troiako Helena bortxatu zuen. Kastor eta Poluxek Leuziporen alabak, Febe eta Hilaira, bahitu eta bortxatu zituzten eta gero haiekin ezkondu ziren, Sexto Tarkinio printzeak Lukrezia bortxatu zuen. Filomela, aldiz, bere koinatu Tereok bortxatu zuen. Poseidonek ez zuen soilik arreba eraso, Medusa ere bai. Baina arlo horretan ere Zeus izan zen nagusi; Demeterrez gain, Antiope, Ganimedes, Europa, Leda... bortxatu zituen Olinpoko jainkoen erregeak. Eta ezin ahaztu, kondairaren arabera, Erromako fundatzaileek Sabinak masan bortxatu zituztela.

Gilbert Higuet (1906-1978) historialari klasizistak esan zuen moduan, “gure mundua Grezia eta Erromaren jarraipena da. Gure jarduera intelektual eta espiritual gehienetan erromatarren bilobak eta greziarren birbilobak gara. Beste eragin batzuek ere lagundu digute garena izaten, baina greko-erromatar bultzada izan zen aberatsena eta indartsuena”.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Indarkeria matxista kanaletik interesatuko zaizu...
Ez ukitu nire maskulinitatea!

Sexismoan, genero indarkerian, bullyingean gizonok dugun ardura fokupean jarri du iragarki batek (behean bideoa) eta gizon asko neurrigabe mindu, asaldatu eta amorratu dira. Youtuben boto negatibo izugarria du dagoeneko iragarkiak, produktua boikotatzera deitu dute eta barkamena eska dezala exijitu. Txikitatik jaso ditugun genero rol eta botere posizioa birpentsatzea baino erosoagoa da “denak ez gara gaiztoak” leloa errepikatzea.


2019-01-14 | ARGIA
Sexu erasoen kontrako mobilizazioak egin dituzte Barakaldo eta Basaurin

Eguberri egunean jazotako sexu erasoa salatu dute Barakaldon. Basaurin ostera, haurren aurkako sexu erasoak gaitzetsi dituzte.


Aitziber Bańuelos Ganuza: "Gero eta onartuagoa daukagu emakumeen kontrako biolentzia"

Indarkeria matxista eta haurren kontrako sexu indarkeriaren inguruko proiektuak koordinatzen ditu Aitziber Bañuelosek. Eraikiz kolektiboko kidea da eta elkarrizketa sakona oparitu digu bere ikuspegi kritiko eta eraikitzailearekin.


2019-01-08 | ARGIA
Adingabe bat bortxatzen saiatzeagatik, 24 urteko gizonezko bat atxilotu dute Donostian

Astelehen gauez jazo da erasoa. Emakumeak ihes egin eta laguntza eskatzea lortu du.


2019-01-08 | ARGIA
Bost eraso matxista jazo dira ostirala eta astelehena bitartean

Portugalete, Sestao, Donostia eta Lazkaon gertatu dira erasoak. Horrez gain, abenduaren 31n bere bikotekideari eraso egiteagatik, bosgarren kasu baten gaineko eginbideak ere abiatu dituzte.


2019-01-03 | ARGIA
Sanferminetako talde bortxatzailea ez espetxeratzea erabaki du Nafarroako Auzitegiak

Espainiako Auzitegi Gorenak kasuaren gaineko epai irmoa eman artean bost akusatuek baldintzapean aske jarraituko dute.


2019-01-03 | Ińigo Igartua
Bost gizon atxilotu eta adin txikiko bat identifikatu dituzte, indarkeria matxistagatik

Bilbo, Erandio, Soraluze, Gasteiz eta Durangon gertatu dira erasoak, asteartea eta asteazkena bitartean. Erasotzaileak 18 eta 49 urte arteko gizonezkoak dira.


2019-01-02 | ARGIA
Lau gizon atxilotu dituzte indarkeria matxistagatik

Bilbo, Erandio eta Soraluzen gertatu dira erasoak, asteartea eta asteazkena bitartean. Erasotzaileak 18 eta 36 urte arteko gizonezkoak dira.


2018-12-19 | ARGIA
Hiru eraso matxista salatu dituzte astebetean Durangon

Astebetean bi aldiz aktibatu da eraso matxisten kontrako protokoloa Durangon. Abenduaren 11n eman zen erasootako bat, eta egunotan beste bi eraso salaketa jarri dituzte.


2018-12-19 | ARGIA
Sexu abusuak jasan zituzten marrubi soroetako langileei elkartasuna adierazteko mobilizazioak deitu dituzte

Lau emakumek Antonio Mato enpresariaren kontra jarritako salaketa artxibatu du auzitegiak. Erabakiak haserrea eragin du, eta Hego Euskal Herriko hiriburuetan mobilizazioak deitu dira.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude