Pelax

Talka, didaktika eta komunitatea

  • Donostiako eszenan interesa duenak ezagutzen du Unai Pelayo, Pelax. Bakarlari bezala lan bat atera ostean 2015ean Cowboys Orchestrarekin lehen diskoa argitaratu zuen. Ordutik hamaika proiektu eta formatu ondu ditu, udan Telmo Trenor DJarekin lau kantaz osatutako EPa atera du, besteak beste. Joan den urriaren 15ean Talkak eragiten du didaktika (Balio Dute) lana aurkeztu du Le Bukowskin (Donostia). Andoni Olaetxea (Goragaleak, Zozo), Iker Vazquez (Blaka, Liher) eta Iñigo Ozaetarekin (Blaka, Nerabe) batera elkarrizketa interesgarria izan dugu, egia esateko moduei buruz Egian.

Xalba Ramirez @xalbaram
2017ko azaroaren 05a
Pelax taldeko kideak Donostiako Le Bukowskin (argazkia: Amaia Oca).
Pelax taldeko kideak Donostiako Le Bukowskin (argazkia: Amaia Oca).

Disko aurkezpena igande batean antolatu izanak beldurra eragiten zien, baina Le Bukowskin jotzea etxean jotzea zen, eta leporaino bete zen hilabeteetako lana entzun nahi zuten zaleekin. Kontzertu indartsuak ematera ohituta daude Pelaxekoak, eta hau ez zen gutxiagorako izan. Estanpa-rekin eta Sua dela badio kantekin eman zioten hasiera; indarra eta letra sakonekin, Pelaxen esentziarekin, alegia. Arerio izan zen hirugarren kanta eta areto osoa jarri zuen dantzan. Erritmo apurtuetan eta sampleetan oinarritua dirudien bateria zehatz eta zoroa, zuzenekoetarako ezinbestekoa bihurtuko den kanta dudarik gabe.

Lau musikariak lokatzetan ibilitakoak dira. Azken bi urteetan bakoitzak bere proiektuekin ehundik gora zuzeneko eskaini ditu eta esperientzia hori islatzen jakin dute lan berrian. Andoni Olaetxearen ustez, lehen bi diskoen artean dagoen aldea nabaria da: “Lehen Unairen bakarlari proiektua zen eta guk banda gehitzen genion. Orain Cowboysak desagertu dira eta talde bilakatu gara; oinarriak bera izaten jarraitzen duen arren, noski”.

Iñigo Ozaeta:
“Garai batean Euskal Herrian mezu zuzen eta esplizituak izan dira nagusi, eta orain arte egon da joera bat beste mota bateko mezuak garatzen saiatzeko. Baina ostia txarra ezin da makilatu”

Talka askoz ilunagoa da Cowboys baino. Rock’n’Rolletik eta blues klasikotik aldendu egiten da momentu askotan, eremu berriagoetara iritsiz baina oinarria galdu gabe. Denak ados daude Olaetxearen gitarrak eman diola disko osoari xarma berezi hori. Talde osoaren heldutasuna nabarmena da, hala ere. Vazquezek eta Ozaetak osatzen duten bikotea beste nonbait ikustea zaila da. Lehenak indarrez markatzen ditu kolpe guztiak, bigarrenak, larrua jotzen dio baxuari zuzenekoetan. 

Iñaki Rifaterrak egindako diseinua barne, Talkak osatzen du didaktika osotasun bat da. “Titulua ekarri zenuenean ez zitzaidan batere gustatu –aitortu du Vazquezek– baina esaldiari bueltak eman ostean, izugarria iruditzen zait. Asko ikasi dut prozesu honetan izan ditugun kolpe guztiekin, eta esaldi honi esker hobeto ulertzen dut garai hau”. Talka kanta bera, taldekideei idatzi zien Pelayok, “pasa ditugun momentu zail guztiengatik”.

Hala ere, Cowboysekin antzekotasunak baditu disko honek. Habitus eta Lotailu, adibidez, diskoaren arrazoien sintesiak dira; Dena delitua-ren erritmo pisutsua aurreko diskoko Zeuok-ekin pareka daiteke eta Traba-ren riff dantzagarria lehengo laneko Turbio-rekin. Sua dela badio eta Balio dute-k himno izaera bera dutela esan daiteke. Intro eta outro bera dute bi diskoek ere, biei lotura emanez. “Gure influentzia handiena gara”, diote barre artean.

Argazkia: Eider Iturriaga.

Letrei dagokienez Pelayo bluesman bat da, dudarik ez dago. “Blues-ak zaurien beharrak ditu, eta soberan ditut” dio lehen diskoko kanta batek eta bigarren diskoan zauriak eta haserreak leku guztietatik ageri dira. Ozaetak ere argi ikusten du, “garai batean Euskal Herrian mezu zuzen eta esplizituak izan dira nagusi, eta orain arte egon da joera bat beste mota bateko mezuak garatzen saiatzeko. Baina ostia txarra ezin da makilatu, eta orain berriro ari gara itzultzen amorrutik abestera, barruan zein kanpoan gertatzen diren gauza txarrei abestera”.

“Eszenatokira igotzea festa bat da guretzat. Nik beti jotzen dut irribarrez”, aitortu du Vazquezek. Bukowskiko eszenatoki gainean ikusi zen Cowboysen ere bazuten izaera anarkikoa. Eneko Sierra eta Jon Agiriano nahi zutenean igotzen ziren saxo eta gitarrarekin laguntzera. “Cowboysek horrela zen: bi bateria jotzaile, hiru gitarra, saxofoia... bakoitzak nahi zuena egiten zuen. Orain esan daiteke pixka bat lasaitu eta kantekin fidelagoak izan nahi dugula”. Talde-komunitate filosofia horri jarraituz, diskoan aritu dira ere Beñat Antxustegi, Joseba B. Lenoir, Olatz Salvador, Lander Ganzo eta Xabier Viscay lagunak euren alea jartzen.

Unai Pelayo:
“Ez dugu famatuak izan nahi, baina ezta ahanzturan erori nahi ere”

Lanari bi helburu soilik jarri dizkiote, “egia esatea eta zuzenekoetan defendatzea: hori da Rock’n’Rolla” dio Pelayok. “Ez dugu famatuak izan nahi, baina ezta ahanzturan erori ere. Izan ere, errekonozimendua lortzea zaila da Euskal Herrian, ez baduzu interes jakin batzuen arabera jokatzen, behintzat. Baina gauzak aldatzen ari dira. Beste filosofia batekin hasi da geroz eta jende gehiago programatzen. Hala ere, ez da sinplea, ezin delako eszena bakar bezala ikusi Euskal Herria. Ez da berdina Gipuzkoako underground-a, Arabakoa edo Ipar Euskal Herrikoa”.

Himnoak sortzen dituen musikaria da Pelayo. Izan ere, musika bi gauza dira: sentimendua eta komunitatea, eta kantek zentzua hartzen dute biak batera agertzen direnean –teknika bien arteko zubia baino ez da–. Bukowskira joandako ikusleek zaletasuna baino zerbait gehiago konpartitzen dute; bizitzeko modu bat, auzoa eta hiria ulertzeko manera bat. Pelaxek horri abesten dio, eta hortik. Eta hor elkartu gaitu eta elkartuko gaitu, beste behin. “Abestiek balio dute, gauzak ez diren bezala kontatzeko”.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Rock  |  Donostia

Rock kanaletik interesatuko zaizu...
2018-09-07 | Mick Csaky
Rock&Rollaren ama pontekoa: Sister Rosetta Tharpe
MULTIMEDIA - dokumentala

1940-1960 hamarkaden artean, Arkansasko emakumeko beltz honek, Sister Rosetta Tharpe-k eta bere gitarra elektrikoak eragin handia izan zuten musikaren transformazioan eta rokanrolaren sorreran. Chuck Berry, Little Richard, Elvis Presley edo eta Jerry Lee Lewisengan eragina izan zuen. Nahiz eta bere garaian izar bat izatera iritsi, gerora bere ospea galdu zuen eta emakumea izanik, inoiz ez du haiek adinako onespenik jaso.

Zuzendari eta ekoizlea: Mick Csaky
Ekoiztetxea: Antelope South Limited... [+]


2018-07-27 | Kanaldude.tv
Esker 1000
MULTIMEDIA - dokumentala

Rockarekiko deskonexioa eman dela asko hedatu da azken urte hauetan. Ikus-entzunezko ikasketetan ari diren Arrasateko unibertsitateko ikasle talde batek, hori hala ote den frogatu nahi izan du rockaren belaunaldi guztietako partaideen testigantzak hartuz, Esker 1000 deitu dokumental honetan.

Duda horretatik abiatuz, euskal rocka eta musika estiloaren bilakaeran arakatu dute, besteak beste; beti ere, testuinguru soziopolitikoa ardatzean jarriz. Hari beretik, Euskal irratiek sustaturik, Esker... [+]


2018-07-27 | Mikel Asurmendi
Udako kultur gomendioak
Apaiz sinkronizatu bati esker


2018-07-27 | Amaia Lekunberri
Udako kultur gomendioak
Hegazkinean


2018-06-06 | Hala Bedi
MICE
"Oso garrantzitsua eta aberasgarria izan da esperimentazioari tartea uztea"

MICE taldeak amaiera eman zion Artiumeko igande musikatuei, eta aitzakia horrekin, gurera ekarri genuen Miren Narbaiza bere proiektu berriaz aritzeko.


2018-04-01 | Kepa Matxain
Rukula
"Bakoitza libre da gurekin nahi duena sentitzeko"

Gero eta gutxiago dira Rukularen zuzeneko indartsuaren parte izan ez direnak. Asteburuko kontzertu agendan beren izena ikusiko duzu ziur asko. Laster argitaratuko dute bigarren diskoa ere. Kaosetik ordenara eta ordenatik kaosera bizi dira, eta tentsio horretatik sortzen dituzte kantak ere. Taldeak bizi duen une indartsua aitzakia hartuta mintzatu gara laukoteko hirurekin.


Guadalupe txapeldun

Guadalupe Plataren kontzertuaren kronika. Gasteizko Hell Doradon, otsailaren 9an.


2018-01-22 | Andrea Zubozki
Kaskezur taldea
Rockari kolpe bat buruan

Euskal Herriko Laborantza Ganbararen Festan Kaskezur taldeak emandako kontzertuaren kronika. Urtarrilaren 20an, Ainize Monjolosen.

Kaskezur taldearen hurrengo kontzertuak: urtarrilaren 27an Elizondon; otsailaren 16an Larrabetzun; otsailaren 17an Sopelan; otsailaren 23an Hondarribian; martxoaren 16an Bilbon; martxoaren 23an Gasteizen...


Sofa taldea: Puto amoak matematiketan

Urtarrilaren 9an, Gasteizko Parral Tabernan emandako kontzertuaren kronika.


2017-12-31 | Xalba Ramirez
Miren Narbaiza, MICE
"Talde inpertsonal eta plastifikatu asko dago"

Nahiago du taldean, baina bakarka ere arituko den Miren Narbaiza (Eibar, 1986) lan berria aurkezten ari da: MICE. Joseba Baleztena eta Ilargi Agirre izan ditu diskoan lagun. Berako Atala estudioan, Iñigo Irazoki grabazio arduradun, ondu dute zortzi kantaz osaturiko lana. “Mice” hitzak ingelesez “saguak” esan nahi du, eta lanak badu ilun horretatik. Baita askoz gehiago ere: kritika oso onak jasotzeaz gain kontzertu ugari eskaintzen ari dira Euskal Herri osoan. Bere... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude