Mahamud eta Bilboko itsasadarra

  • Bilbo, 1511ko ekainaren 22a. Joana Gaztelakoak –Joana Eroa ezizenez ezagunak– Kontsulatua abian jartzeko erregalia eman zion hiriari. Ordura arte, artilearen merkataritza kontrolatzen zuen Burgosko Kontsulatuak Bizkaiko golkoko portuen arteko lehia estua sustatu zuen. Baina handik aurrera, Bilboko itsasadarrean bertakoek hartuko zituzten erabakiak. Kontsulatu berria itsasadarrarekin, nasekin, dragatzeekin... zerikusia zuten gaiez arduratuko zen. Bertako merkatari, ontzi-jabe edota olagizonek zainduko, berrituko eta hobetuko zuten itsasadarra, eta portu naturalaren merkataritza jarduera bultzatuko zuten horrela.

Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2017ko otsailaren 26a
Goian, Bilbo XVI. mendean, Franz Hogenberg-en grabatua (1575). Garai hartan egin zituzten itsasadarra bideratzeko lehen lanak, nagusiki Gonzalo Saez de Mahamudek bultzatuta. Lerro hauen alboan, Mahamuden sinadura, Camilo Villabaso Echevarriak 1881ean ‘Eus
Goian, Bilbo XVI. mendean, Franz Hogenberg-en grabatua (1575). Garai hartan egin zituzten itsasadarra bideratzeko lehen lanak, nagusiki Gonzalo Saez de Mahamudek bultzatuta. Lerro hauen alboan, Mahamuden sinadura, Camilo Villabaso Echevarriak 1881ean ‘Euskal-Erria’ aldizkarian jasoa.

Horrenbestez, XVI. mendearen erdialdean Bilboko itsasadarra bideratzeko lanak egin zituzten lehenengoz. Eta lehen bideratze hartan Gonzalo Saez de Mahamud nabarmendu zen. Batetik, lanei egindako ekarpen ekonomikoagatik. Eta bestetik, izenaren jatorri musulmanagatik. Gogoan izan behar da, garaiko foru arauen arabera, moriskoek, juduek eta kristautasunera konbertituek debekatuta zeukatela Bizkaiko jaurerrian bizitzea. Are gehiago kargu publikoak izatea.

Baina Gonzalo Saez de Mahamudek kargu publikoak izan zituen. Bilboko errejidore izan zen 1543tik 1551ra eta, besteak beste, Merkatarien Fidel izendatu zuten. Agiriek erakusten dute botere ekonomikoa ere bazuela; dohain eta zerbitzu askotan haren izena agertzen da diru kopuru handienen aldamenean. Bizkaiko familia nagusiekin, ezkontzen bidez, lotura zuela badakigu, hala nola Zurbaran eta Markinatarrekin. 

1881ean, Camilo Villabaso Echevarria foruzale eta diputatuak Mahamuden sinadura jaso zuen Euskal-Erria aldizkarian, itzal handiko beste bizkaitar batzuenarekin batera. Eta azpian, pertsonaiaren azalpen labur baten ondoren, zera idatzi zuen: “Zer jatorri zuen familia hark? Abizenak adierazi bezala, haren leinua moriskoa izanik, nolatan etorri zen bizitzera konbertitu berriekin ere muturreko etsaitasuna nagusi zen herrialdera?”.

Egun, galdera horiek ez dute oraindik erantzunik.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Bilbo  |  Historia

Bilbo kanaletik interesatuko zaizu...
2019-02-22 | ARGIA
Deustuko Gazte Lokalaren aldeko aldarria, Bilboko Udalak auzoan egindako inaugurazioan

Bilboko Udaleko ordezkariak Deustuan izan dira, Ramon y Cajal kalearen inaugurazio ekitaldian. Udalaren huste agindua indarrean duen Gazte Lokaleko kideak agerraldia egin dute.


2019-02-22 | Uriola.eus
'Zaharrean Berri' Bilboko Alde Zaharreko jai batzordea jaio da

Bilboko Alde Zaharreko Jai batzordea prozesu parte hartzaile baten bidez eratu da, 2018ko urria eta abendua bitartean. Irekia eta publikoa da, auzokide guztiak batu eta ordezkatzeko asmoarekin jaio dena. Alde Zaharreko jaiak ekainaren 1ean izango dira.


2019-02-21 | Uriola.eus
Kakitzat koordinakundea militarizazioaren kontra manifestatu da Bilboko kuartel militarraren aurrean

NATO, gastu militarraren igoera eta Bilboko Portuak esportatzen dituen armak izan dira jomugetako hainbat.


Parte-hartzerik gabeko mugikortasun politikek eragile sozialen haserrea eragin dute Gasteizen eta Bilbon

Bilbon asteazken eta ostegunean SUM Bio'19 mugikortasun jasangarriaren inguruko kongresua egiten ari dira, Petronor eta Bilboko Udalak antolatuta. Horren aurrean, ingurumenarekin eta garraioarekin kezkaturiko taldeek manifestua kaleratu eta elkarretaratzea egin dute. Gasteizen berriz, hainbat eragile sozialek mugikortasunaren elkargunea utzi dute, udalaren parte-hartze politikarekin desadostasunak dituztelako.


Roxa Luxemburg konferentzia egingo dute ostiralean Bilbon

Rosa Luxemburg konferentzia antolatu dute IPES, Rosaren Lagunak eta Baskale elkarteek datorren, ostiralean, otsailaren 22an, Bilboko San Frantziskoko Auzo Etxean.


2019-02-20 | ARGIA
Bilboko zamaketariek lanaldia eten dute azken heriotzagatik protestan

Otsailaren 19an modu bortitzean lanean ari zela hil zen lankidearen heriotza salatzeko lanuztea eta elkarretaratzea egin dute Bilbo Estibako zamaketariek.


2019-02-19 | ARGIA
Langile bat hil da Bilboko portuan

Astearte goizean gertatu da ezbeharra. Honekin, zazpi dira urtea hasi zenetik Euskal Herrian lan istripuz zendutakoak, LAB sindikatuaren kontaketaren arabera.


"Hizkuntz eskubideak bermatzen ez dizkiguten artean talka egongo da"

Arkaitz Zarraga eta Eneka Alvarez. Beren burua zurrunbilo mediatiko biren erdian aurkitu duten bi euskaldun ditugu. Biei administrazio publikoak hizkuntza eskubideak urratu dizkie, eta biek amaitu dute isun banarekin, gaztelania dotorean idatzita. Izebergaren punta dira, arreta deitzea lortu duten bi kasu, egunerokoan salatu gabe eta modu ikusezinean gertatzen diren euskaldunon aurkako erasoen multzo zabalean.


2019-02-17 | Koldo Izagirre
Astean asteko portada hautatua
1972ko ekainaren 11

ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude