Emakumeak borrokan

Aukera galdua

Xabier Letona @xletona
2016ko otsailaren 14a

Izan ala ez izan. Eman balore politikoa ala ez eman. Eskubideak bete ala ez bete. Aldatu ala ez aldatu. Eta ez aldatzearen aldeko hautua egin du Nafarroako Gobernuak; euskaldunek erdal hiztunek baino eskubide gutxiago izan dezaten erabaki du. Gogorra eta latza, baina hala da. Euskal hiztunen komunitateak kolpe latza hartu du  Hezkuntza Sailak erabaki duen Enplegu Publikorako Eskaintzarekin.

Bi gai nagusi zeuden erabakitzeko. Bata, EPEaren plaza kopurua. José Luis Mendozaren Hezkuntza Sailak azarotik defendatu izan du 2016rako 334 plaza aterako zirela, 228 euskaraz eta 92 gaztelaniaz. Azkenean, Madrilgo Gobernuaren helegitearen ondorioz, 200 plaza bakarrik aterako ditu, horietatik 108 euskaraz eta 92 gaztelaniaz. Banatu daitezke plazak beste era batera, segurtasun juridikoak euskarazko 120 plazetan bakarrik eragin ez dezan, baina bego: Nafarroako Justizia Auzitegi Gorenak erabaki arte, neurri zentzuzkoa izan daiteke eta onargarria. Autogobernuaren defentsa oinarri hartuta aurrera ere egin zitekeen, baina horrekin bestelako  eztabaida batean sartuko ginateke.

Onargarria ez dena da irakasleen zerrenda bakarrarekin egin duena. Suhiltzaileak, medikuak, erizainak eta funtzio publikoko edozein esparru meritu eta gaitasunen araberako zerrenda bakarretan oinarritzen dira. Ez Nafarroan bakarrik, Espainiako Estatuko erkidego guztietan da hala.

Nafarroako hezkuntzan ez, hemen bi zerrenda dira, bata klaseak euskaraz ematea hautatu behar duen irakasleentzat eta bestea gaztelaniaz ematearen aldeko hautua egiten dutenentzat. Euskalduna behartzen dute bakarrik plaza batzuetarako aukera izatera, berak osotasunerako gaitasuna duenean. UPNk eta PSNk jarritako sistema da, haien arabera bestela euskaldunek abantaila dutelako gaztelaniaz bakarrik dakitenen aurrean. Gehiago dakizula? Bada, tori eskubide gutxiago. AFAPNA sindikatu nabarristak ere argi dio: “Euskarazko oposiziogileek aukera lukete gaztelaniazko eta euskarazko plazak lortzeko, eta gaztelaniazko oposiziogileek ez”.

Nafarroako euskaldunen aspaldiko aldarrikapena da hori eta pentsatzen zen oraingoan lortuko zela. Geroa Bai eta EH Bildu horren aldekoak ziren, eta Ahal Duguk eta Ezkerrak ere euskararen eskubide berdintasunaren aldeko jarrera agertu ohi dute. Teorian. Teorian diot, gero errealitatean argi ikusi baita beren baitako hainbat sektorek, CCOOk, UPNk, PSNk eta abarren jarrerak haiengan ere eragin handia duela. Gainera, José Luis Mendozak berak zerrenda bakarraren aldeko jarrera argia erakutsi zuen Euskara Kultur Elkargoan jardun zuenean.

Aukera oso egokia zen: Espainiako Gobernuak –ohi legez– modu txarrean blokeatu duela plaza kopuru bat, Gobernuaren nahia baldintzatuz? Ados, baina egin aurrera beste esparruan, zerrenda bakarraren asmoan. Bada ez bata, ez bestea. Zer irudi geratzen da? Gobernuak ez duela indarrik berak sinesten duena egiteko, bere baitan gutxiengoa duen indar batek –Ezkerrak– ziria sartu duela eta CCOO, UPN, PSN eta Diario de Navarraren presioa oso eraginkorra dela.

Badakigu boteretsuak direla, inozoa litzateke hori aintzat ez hartzea, baina aldaketaren gobernuaren desafioa horixe da, haiek nahi ez duten beste hainbat alorretan aldaketak eragitea.  Egin daitezke aldaketak Sinboloen Legean, esparru sozialean neurri ugari onartu ditu jada Gobernuak, zerga erreforma, Opuseko instituzioei ematen zaien faborezko tratuen aurkako neurriak… baina euskarara iristean, ezin da. Etsigarria.

Berak onartua duen bezala, EPEaren gaiarekin gaizki hasi zen Hezkuntza Saila, eta gaizki bukatu du. Pedagogia falta leporatu zitzaion hasieran, eta berak onartu, eta berdin egin du amaieran, oraingoz bederen ez baitie azaldu euskaldunei zergatik ezin den abian jarri zerrenda bakarra.

Ekonomiak baldintzatuko ditu gobernuaren neurri asko, eta ahal dena egin beharko da, borondate handienarekin eta pedagogia askorekin. Baina hainbat neurri arre edo iso dira, eta zerrenda bakarrarena zen horietakoa. Aukera galdua, ahuldade irudia, etsipena eta amorrua sektore euskaltzaleetan, horiek dira EPEaren kapitulu honek utzitako ondorio nagusiak.

Gobernuan eta berau sostengatzen duten sektore politiko eta sozialetan ere zauriak utziko ditu erabakiak; topatu beharko dira bideak zorna ez daitezen, alternatibak ez baitu bestelako aukerarik uzten.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Hezkuntza  |  Euskara Nafarroan  |  Nafarroako Gobernua

Hezkuntza kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-21 | Reyes Ilintxeta
Daniel Lˇpez Moreno, Erriberako Olentzero
"UPN-k ez du ikusi nahi hemen dagoena"

Nafarroako Behe Erriberan euskararen irakaskuntzak lau hanka ditu: Argia Ikastola 230 ikaslerekin, A eredua (euskara ikasgai duela) ikastetxe publikoetan 910 ikaslerekin, AEK 60 ikaslerekin eta Hizkuntza Eskola 28rekin. Daniel López Moreno euskaltzaleak argi du A eredua bultzatu behar dela eskualde honetan, hori izan daitekeelako euskararentzako sarbide eraginkorra.


2019-04-15 | ARGIA
Euskal eskola nazionala eta euskal estatu sozialistaren aldeko apostua berretsi dituzte

Ikasle Abertzaleek (IA) VII. Kongresua itxi dute Berriozarren, ikasturte hasieratik martxan zen barne-prozesuari amaiera emanez.


2019-04-12 | Hainbat egile*
IRITZIA
Noiz arte?

Ugari gara Euskal Herrian lanean dihardugun irakasle emakumeak*. Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan gabiltzanok tentsio eta hainbat neraberen kontrol eza ditugu bizigai baina, gainera, emakumea* izanez gero, sexismoa gehitu behar diogu egoera horri.      


2019-04-11 | ARGIA
Sortzen jaia, maiatzaren 19an Iru˝ean

Sortzen euskal eskola publiko berriaren aldeko elkarteak antolatzen duen jaia maiatzaren 19an egingo da, Iruñeko Takonera lorategien inguruan.


Zurekin, publikoari tinko!

 

Hauteskunde sindikalak egin ziren EAEko irakaskuntza publikoan  martxoaren 26an eta STEILASek emaitza historikoak lortu zituen. 5236 bozka jaso zituen Zurekin, publikoari tinko! lelopean eta LAB izan zen bigarren indarra 659 bozka gutxiagorekin. Hala ere, esan beharra dago, delegatu-kopuruari erreparatuz LAB aurretik dagoela.

 


12.2 aldatu, erabakia edonoiz

Zer gertatzen da ebaluazio arautegiko 12.2 artikuluarekin unibertsitatean? Pasa den martxoaren 11an Unibertsitateko Indar Batasuna (UIB) Leioan aurkeztu genuen, orduz geroztik ikasle ugari antolatu eta mobilizatu da Ebaluazio Arautegiko artikulu hau bertan behera geratzea eskatzeko.


Migratzaileen errealitatea, ikasleek oholtzaratua

Migratzaileen egoeraz eta Euskal Herriko jendarteak horien harreran duen rolaz gogoetatzen duen antzezlana eskainiko dute gaur Bernat Etxepare lizeoko hamar ikaslek. Benetako lekukotasunak ezagutu dituzte horretarako, Etorkinekin elkarteari esker.


Unibertsitate publikoaren funtzioak, mahai gainean

Gizarte-eraldaketarako funtsa hezkuntza dela sinetsita, Euskal Herriko Unibertsitateak duen rolaz eta norabideaz gogoetatzen sei urte daramatza Unibertsitate Kritikoa Sareak. Egungo joera neoliberalen eta “atzerapen demokratikoaren” aurrean, EHUk zein funtzio bete behar duen eztabaidatzeko jardunaldiak antolatu dituzte ostegun honetan.


2019-04-03 | ARGIA
Irregulartasun salaketei erantzun die Jakintza Ikastolak

Pasa den ikasturtean, Ordiziako Jakintza ikastolak plafinikatutakoa baino 12 ikasle gehiago hartu zituela (beste ikastetxe batera bideratu beharko ziratekeenak) eta horren ondorioz aurten Jaurlaritzarekin ikasgela berri bat itunduko duela salatu zuten STEILAS sindikatuak, EHIGE guraso elkarteak eta HEIZE eskola publikoaren zuzendaritza elkarteen federazioak. Ikastolak bere bertsioa eman du orain: “Ikasgela berriaren finantzaketa guraso eta langileen esku geratu zen”.


AITOR ALTUNA, EDURNE GONZALEZ
"Programatutako udalekua baino zailagoa da udaleku parte-hartzailea aurrera eramatea"

Udalekuetan izena emateko garaia den honetan, hiru zutabetan eraikitako proiektua aurkeztu digu Ausartu Kultur Elkarteak: begiraleek programatutako ekintzen ordez, gazte eta heldu guztien artean jositako egitaraua; haurrei bakarrik zuzendutako udalekuen partez, 18 urtera artekoentzako eskaintza; eta makro-udalekuen eredua beharrean, gehienez 30 laguneko taldeak, familia giroa sortzeko.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude