Do-do si do...

  • Donibane lohizune, 1928. Udako goiz batez Maurice Ravel (1875-1937) hondartzan zegoen eta itsasoan bainu bat hartzea erabaki zuen. Urtebete lehenago, 1927an, Ida Rubinstein dantzari eta koreografo ezagunak “espainiar izaerako ballet batentzako” musika egiteko eskatu zion ziburutarrari. Pariseko Operan erraz ahaztuko ez zen lana estreinatu nahi zuen Rubinsteinek.
Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2007ko uztailaren 29a
Ravelek Andaluziako antzinako dantza bat berreskuratu nahi zuen: boleroa. Baina musikariak egunak eta asteak pasa zituen Donibane Lohizuneko etxean, nota bat bera ere idaztea lortu gabe. Goiz hartan, hondartzako uretan sartuta jaso zuen luzaroan bilatutako inspirazioa. Korrika irten zen uretatik, korrika zeharkatu zuen hondartza, eta korrika egin zuen etxerainoko bidea, Gustavo Samazeuilh laguna, harrituta, atzetik segika zuela. Pianoaren aurrean eseri eta, hatzak oraindik bustita zituela, jotzen hasi zen: do-do si do si do re do si la do-do la do. Ravelen Boleroa jaio zen. Melodia sinplea behin eta berriz errepikatuz, ordu laurden inguruko obra osatu zuen. 1928ko azaroaren 22an estreinatu zuten. Publikoaren harridura izan zen lehen erreakzioa. Baina berehala arrakasta izugarria lortu zuen eta Boleroa benetako maisulantzat jo zuten. Ez denek, ordea. Behin emakume batek ero baten lana zela esan zuen. Horrela erantzun zuen ziburutarrak: “Celle-là, elle a compris” (Horra hor, berak ulertu du). Maurice Ravelentzat neurriz kanpokoa zen Boleroak jasotako harrera, hainbesterainoko arrakastak nekatu egin zuen. Beretzat, Boleroaren sorrera “musikaz betetako esperientzia bat” baino ez zen izan.

Baina Boleroak bere bidean aurrera egin zuen. Metro eta erdira iristen ez den Bo Derek aktorea mito bihurtu zuen 10, emakume perfektua film kaxkarrean, belaunaldi oso bat liluratuta geratu baitzen aktore txikia hondartzan korrika ikusi zuenean Boleroaren notak entzuten ziren bitartean. Garai beretsuan, Sarajevoko Neguko Olinpiar Jokoetan, Jane Torvill eta Christopher Dean patinatzaile bikoteak inoiz izotz gainean eskainitako ikuskizunik ederrenetakoa eskaini zuten Ravelen piezaz lagunduta.

Bo Dereken filma (zorionez) ez dute zinemako antologiek jaso. Sarajevoko izotz pista (zoritxarrez) Balkanetako Gerran suntsitu zuten.
Baina egunero jende mordo batek, konturatu gabe, melodia hauxe du buruan edo ezpainetan: do-do si do...
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2019-01-23 | ARGIA
Ahate ekoizle intsumituek elkartasun deia egin dute, ELBri isuna ordaintzen laguntzeko

2017ko udaberrian hegaztien gripearen kontrako kanpainan Frantziako gobernuak milaka ahate hiltzeko agindua eman zuenean, Ipar Euskal Herriko lau baserrik ELB sindikatuaren laguntzarekin aurre egin zioten eta herritar askoren mobilizazioari esker kriaxera arrazako hegaztiok salbatu ziren. ELBk nozitu du, ordea, zigorra: abenduan Paueko auzitegiak kondenatu zuen 5.000 euroko isuna gehi 2.071 euroko kalte ordainak pagatzera. Lau etxaldeen jabeek elkartasun deia egin dute.


2019-01-22 | ARGIA
Irungo Harrera Sareak migratzaileentzako zirkulazio librea eskatuko du urtarrilaren 26ko manifestazioan

26 larunbata, Irungo Ficoba eraikin paretik aterako da manifestazioa eta Hendaiako erretentzio zentroko komisaldegi aurrera joango da. Irungo udaletxe aurrean amaituko da manifestazioa.


2019-01-22 | ARGIA
Chrysallis Euskal Herria elkarteak ibilbide berria iragarriko du larunbateko jaian

Antolaketa modua, izena eta irudia aldatuko ditu transexualitate egoeran dauden adin txikiko gurasoen elkarteak. Aldaketon berri emateko jaia antolatu du Donostiako Principal Antzokian, urtarrilaren 26an.


2019-01-22
Napolitarrek itsasoan dauden migranteei zuzendutako eskutitzak
MULTIMEDIA - bideo herrikoia

Napoliko herritarrek itsasoan dauden migranteei zuzendutako eskutitzak jaso zituzten Fanpage.it hedabidean. Edukia ikusita, herritarrak jarri zituzten beren mezuak irakurtzen eta emaitza ondorengo bideoa da.

Itzulpena: Eneritz Arzallus


2019-01-22 | Aiaraldea.eus
Emakume bat larri zaurituta dago, Urduņan eraso matxista jasan eta gero

Urtarrilaren 15eko goizaldean izan zen erasoa. Ondorioz, leihotik bota zen emakumea, eta erietxean dago geroztik. Gizonezko erasotzailea atxilotu du Ertzaintzak, baina karguekin aske utzi dute. Ertzaintzak baieztatu duenez, "ez da istripua izan" eta indarkeria matxista egozten diote.


2019-01-22 | Axier Lopez
Kale borrokaren garaia da

Nola da posible, baina? Bolo-bolo dabil galdera, Andaluziako parlamentura VOX sartu zenetik 400.000 lagunen babesarekin. Hasieran, freaky-tzat hartutakoa, orain kezka orokorra omen: Amurrioko PPko zinegotzi eta parlamentari ohi batek sortutako alderdia.

 


2019-01-22 | ARGIA
Ostiralean banatuko ditugu 30. Argia Sariak

Ostiral arratsaldean banatuko dira Argia Sariak Usurbilgo Atxega jatetxean. Edizio berezia izango da aurtengoa, 100 urte bete baititu ARGIA aldizkariak.


2019-01-22 | Ane Zabala
San Frantziskon bueltaka, Bilbon edo Kalifornian

Segurtasunak ez du zerikusirik ez sarekada arrazistekin, ezta miaketa masiboekin ere. Halako jarrerekin pertsona batzuk kriminalizatu eta ingurua are gehiago degradatzen ari dira, komunitate jakin batzuk seinalatuz eta komunikabide konkretu batzuen laguntzaz beti.


2019-01-22 | Iņigo Igartua
170.000 euroko isuna Michelinentzat, langile baten heriotza eragin zuen segurtasun-neurri falta egotzita

Eusko Jaurlaritzako Lan eta Justizia Sailak “oso larritzat” jo ditu prebentziozko segurtasun-neurrien gabeziak. 2018ko abuztuan istripuz hil zen Antonio Miguel Parra langilearen heriotzaren erantzukizunak ere zehazteko daude.


Departamenduko Laborantza Ganbarako bozen inguruko eztabaida publikoa
MULTIMEDIA - solasaldia

Sei urtetarik egiten dira Departamenduko Laborantza Ganbarako hauteskundeak. Laborariek, erretiratuak diren laborariek eta laborantzako egiturek beren ordezkariak hautatu behar dituzte. Euskal Irratiek eta Kanaldudek Ipar Euskal Herriko laborarien bi sindikatu nagusiak gomitatu dituzte eztabaida publikoan parte hartzeko: FDSEA/JA laborari gazten sindikataren izenean Patrick Etchegaray, Iban Pebet eta Sebastien Uthurriague, ELB/ELB gazte sindikatarendako Beñat Molimos, Dorothée... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude