Kurdistango 'berun urteak' Turkiako mazopean

  • 2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da hirugarrena.

Iņaki Etaio
2018ko maiatzaren 03a
Kobane eta PKK-ri aipamena egiten dien pintaketa Midyat hirian.

Ceylan-en gurasoen egongelako hormako argazkiak 40 urte baino gutxiagoko gazte irribarretsua erakusten du, gerrillari jantzita. Ceylan-en amak azaldu digu argazkian ikusten ez dena. Bere neba PKK-ko borrokalaria izan zen eta 2000. urtean misio batean desagertu zen mendian. Ordutik ez dute ezer jakin berari buruz, nahiz eta bere aztarnei buruzko informazioren bat lortzeko behin eta berriz saiakera egin. Matxinatuen taldetik ere ezin izan dute argirik eskaini, halako kasuetan egiten ohi duten bezala. Agian desagertutako anaia aurkitu ezinak eragindako minak beste emakume talde batera batzera eraman zuen, zeinak eroritako borrokalarien senitartekoak laguntzeko funtzioak egiten dituen. PKK-ren borrokalari bat hiltzean, familia abisatzeko eta gorputza berreskuratzeko, garbitzeko eta familiari emateko lan gogorrak egiten dituzte. Zenbatezinak dira etxe kurdu askotan dauden eroritako militanteen argazkiak. Milaka dira antzeko testigantzak, hiru hamarkada baino gehiago luzatu den PKK eta Turkiako Estatuaren arteko guda irekian. Dena den, herri kurduaren kontrako indarkeria eta errepresioa askoz lehenagotik dator.

Poliziaren auto blindatuak hiriko ikuspegiaren parte dira. 

Estatu turkiarraren eta herri kurduaren arteko gatazkak eragindako 40.000 hildakoek gudaren tamaina erakusten dute. Edozein kasutan, biktima gehienak Turkiako indar armatuek hil dituzten kurdu zibilak dira, Afrin-en gertatzen ari den bezala. Izan ere, PKK-ren aurkako guda bideratzeko “arrainari ura kentzea” taktika erabiltzea erabaki zuen Turkiako Estatuak 1990eko hamarkadan, Guatemalan, Txetxenian, Kolonbian, Perun eta beste hainbat lekutan ere erabilitakoa. Arraina (matxinoak) ahultzeko eta isolatzeko ura (borrokalariak eta sostengua ematen dioten herritarrak) etetea da gakoa. Emaitza ezaguna da: sarraskiak, desagertzeak eta populazioaren leku aldatzeak. Giza eskubideen babeserako erakundeen arabera, 17.000 bat kurdu desagerrarazi, 4.000 bat herri hustu eta 3 bat milioi biztanle herritik ihes egin behar izan dute, azken hauek gerrilla zegoen mendietatik urruneko hirietara mugitzera bultzatuta. Haien artean, milioi batek jarraitzen du gaur egun barne desplazatu bezala. Modu honetan heldu ziren Amedera milaka lagun, senitarteko eta ezagunen etxeetan nola edo hala bizitzera, haietako batzuek azaldu zigutenez.

Zaintza-kamerak oso presente daude Amed-en.

Duela bi urte ezarritako larrialdi egoerak Polizia eta armadari botere handiagoa ematen die eta horien gehiegikerien aurrean egon zitezkeen berme apurrak gehiago ahuldu ditu. Arazotsutzat hartutako egoeretan katua sakatzeko arazo handirik ez bazuten ere, aparteko legediak pertsonen kontra tiro egitea baimentzen du justifikatu beharrik gabe. Egun kurduen aldarrikapenei lotutako protesta soziala egiteko aukera ameskeria baino ez da. Gure solaskideei galdetu genienean, era inozoegian agian, Afrin-go inbasioaren aurrean ea Amed-en protestak egin zituzten, erantzuna argia izan zen: ez zen posible, Erdogan-ek publikoki mehatxatu baitzuen baliabide guztien bidez arituko zirela operazio militarra kolokan jarriko zutenen kontra. Han bertan ikusi dugunez, Turkiako Estatuan Afrin-go operazioa ez da ezkutatzen. Bolo-bolo zabaltzen da komunikabideetan operazio heroiko bezala, zeinean armadak terroristak kanporatu dituen eta bakea bueltatu dien biztanleei, besoak zabalduta soldaduak jasotzen dituztenak. Hala ere, telebistatik emandako irudiak ikusita, ez omen dute jendetzarik aurkitu Afrin-en sartzean eta konformatu behar izan dute ume bat besoetan duen soldaduren baten irudiekin. Testuinguru militarista eta ultranazionalista honetan, legionarioen izaera gogoratzen duena, Turkiako armadaren ekintzak salatzen dituzten manifestari “terroristen” hilketa justifikatzea ez da arazo handia.

Bitartean, protesta debekatuta dagoen hiri hauetan bertan ere, milaka preso politikok, horietako asko presoaldi prebentiboan, bizirauten dute goraino betetako espetxetan, Turkiako Estatuko eremu zabalean sakabanatuta. Sakabanaketa estatu politika da. Beste behin ere, ezinbestekoa egiten zaigu Espainia eta Frantziako kartzelatan euskal preso politikoen senitartekoen zorigaiztoko bidaiekin alderatzea. Turkiako Estatuak jarraitzen du kartzela berriak eraikitzen. Etorkizun gogorraren iragarpena da. Izan ere, jakin badaki giza eskubideen urraketengatik Europako gobernu eta instituzioek egindako kritika epelak bigarren maila batean geratzen direla, Turkiako Estatuaren eta Europako estatuen arteko negozio komertzialen atzean

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Kurdistan  |  Turkia

Kurdistan kanaletik interesatuko zaizu...
Ekialde Hurbileko gakoak: Kurduen egoera aztergai

Ekialde hurbileko gakoak irrati tartean Iñaki Urrestarazuk Siria eta Kurdistan izan ditu aztergai orain arte.


2018-06-08 | Iņaki Etaio
Nahiz eta hodeiek eguzkia estali, ezin dute bere existentzia ezkutatu

2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da bederatzigarrena eta azkena.


2018-06-05 | Iņaki Etaio
Islamizazioa: minarete gehiago proiektu sozial atzerakoia finkatzeko

2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da zortzigarrena.


2018-06-01 | Iņaki Etaio
Lan-desgaitzea: bestelako ahotsak erditik kentzeko beste engranaje bat

2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da zazpigarrena.


2018-05-17 | Iņaki Etaio
Kazetaritza Bakurren: artazi turkiarrean saltoka
2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da seigarrena.

2018-05-16 | Iņaki Etaio
HDP eta DBP, labana turkiarraren sorbatzean

2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da bosgarrena.


Gerrilla kurdu batek hamabost soldadu turkiar hil ditu

Herriaren Defentsarako Indarrak (HPG) talde matxino kurduak Kurdistan hegoaldeko Bradost eskualdean  ezarri den Turkiako unitate militar baten aurka eraso egin eta hamabost soldadu hil ditu astelehenean, ANF agentziak jaso duenez.


2018-05-08 | Iņaki Etaio
Hirigintza eta populazio-ingeniaritza: hondeagailuaren legea

2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da laugarrena.


2018-05-02 | Iņaki Etaio
Kurdistan, gortina turkiarraren atzean

2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da bigarrena.


2018-05-02 | Arabako Alea
"Turkia geroz eta autoritarioagoa bihurtzen ari da, bereziki herri kurduarekin"

Newroz izeneko kurduen egun handira joan da Igarki de Robles, Euskal Herriko delegazio internazionalistako kidea Turkian, kurduekiko elkartasuna adieraztera.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude