ARGIA.eus

2020ko ekainaren 06a

Kosta lerroa, beti egon da hor?

  • Aranzadik otsailaren 4tik 6ra Donostian antolaturiko arkeologia jardunaldietan, historiaurreko aldaketa klimatikoak aztertuko dituzte. Azken urteetako teknologiaren garapenari esker jakin dezakegu, esaterako, euskal kostaldea noraino barneratzen zen itsasorantz Kuaternarioan eta nola egin duen atzera ordutik hona. Antzinako paisaia nola zen jakiteak lagunduko digu, agian, etorkizunekoa nolakoa izango den iragartzen.

Urko Apaolaza Avila @urkoapaolaza
2020ko urtarrilaren 23a
Ebroren Delta irentsi egin du itsasoak azken ekaitzarekin.

Mediterraneoan Gloria ekaitzak utzitako irudi harrigarriak jan ezinda gabiltza oraindik, Ebroren Delta nola irentsi duen itsasoak ikustea besterik ez dago. Gurean, Kantauri itsasoak ere eragin ditu kalte larriak azken urteotan, gero eta gogorragoak diren enbaten eta Aldaketa Klimatikoaren ondorioz.

Aldaketa Klimatikoak lehenago ere gertatu dira Historiaurrean –ez gizakiak sorturikoak, hor badago alde handi bat–, eta horren inguruan hitz egingo dute Donostiako San Telmo Museoan otsailaren 4tik 6ra Aranzadik antolaturiko arkeologia jardunaldian. 2,5 milioi urtetik hona luzatzen den Kuaternarioaren ezaugarrietako bat izan da klima hotz eta beroko garaiak uztartzea.

Aldaketa horien ondorio nabarmenena, gurean behintzat, kosta lerroaren atzera-aurrerak izan dira. Jardunaldian, Peru Bilbao geologoak Kosta lerroa, beti egon da hor? hitzaldia emango du, egun itsas azpian ikusten duguna garai batean lurrazalean nola zegoen azaltzeko. Azken hamarkadetan izandako aurrerapen teknologikoei esker, askoz datu gehiago bildu ahal izan da itsas hondoaren mapak sortu eta ezkutuan dagoen erliebe horren itxura agertzeko.

Bilbao tesia egiten ari da kostaldearen kurben inguruan eta ondorio batzuk jadanik eskaini zituen Bilbon 2019ko uztailean egin zen Kuaternarioaren XV. Biltzar Nazionalean (pdf). Erresoluzio altuko Gainazaleko Erdu Digitalak erabiliz kostaldeko morfologia zein izan zitekeen ikertu du, eta duela 21.000 urtetik hona itsas maila non kokatzen zen zehaztu du, Muskitzetik Hedaiarainoko mapa batean.

Honen arabera, 21.000 eta 15.000 urteen artean kosta lerroa egonkor mantendu zen, baina egun dagoenetik oso urrun. Esaterako, Matxitxako lurmuturretik 4,2 kilometrora zegoen itsasoa eta Pobeñatik 15 kilometrora. Gero, 9.000 urte arte itsas maila etengabe igo zen eta ordutik hona gaur egungo itxura antzekoa mantendu du kostaldeak.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Larrialdi klimatikoa  |  Zientzia  |  Itsasoa  |  Historiaurrea

Larrialdi klimatikoa kanaletik interesatuko zaizu...

Azkenak
EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude