Hobenak eta hutsegiteak


2024ko apirilaren 02an - 11:47

Datorren astean Joe Biden presidenteak Camp Daviden Fumio Kishida, Japoniako lehen ministroa, eta Ferdinand Marcos Jr., Filipinetako presidentea, hartzen dituenean, norbaitek pentsa lezake II. Mundu Gerra amesgaiztoa besterik ez zela izan. Eta Etxe Zuriaren iragarpen ofizialak dioen bezala, liderrek “hiruon arteko elkarlana bultzatuko dutela, adiskidetasunaren lotura historiko sakonetan, harreman ekonomiko sendo eta gero eta handiagoetan, balio demokratiko partekatuekiko konpromiso harro eta irmoan eta Indo-Pazifiko aske eta irekiaren aldeko ikuspegi partekatuan oinarrituta”; eta “Estatu Batuen eta Filipinen, eta Estatu Batuen eta Japoniaren arteko aliantzak berretsiko dituztela”.

Sarkasmoa erabatekoa izan zedin, Japonia eta Filipinen arteko “aliantza” ere aipatzea falta izan zitzaion ohargile dohatsuari.

Paperak zernahi jasotzen du eta, antza denez, nolanahi apaindu daiteke historia nahiz oraina paperean. Baina, zoritxarrez, II. Mundu Gerra ez zen ametsa izan Asia Ekialdean, amesgaiztoa esatea ere gutxi esatea baita. Milioi erdi eta milioi eta erdi biztanle (populazioaren ehuneko 3,5 eta 9 artean) artean hil baitzen Filipinetan, bere bi okupatzaileen arteko gatazka hartan. Bi milioi eta erdi eta hiru milioi pasatxo artean (biztanleriaren ehuneko 3,5 eta 4,5 artean) Japonia erasotzailean. Erasana izan zen AEBek izan zuten atarramendurik onena orduan, 200 mila hildako inguru (II. Mundu Gerra osoan izan zituenen erdiak) “besterik” ez baitzituen nozitu Asiako fronte hartan. Huskeria, apirilaren 11n mamutzar gisa ez bada Camp Daviden izango ez den Txinak nozitu zituen 15-20 milioi hildakoen aldean.

Ezin uka “lotura historikoak” sakonak direla. “Adiskidetasunezkoak” edo “balio demokratiko partekatuekiko konpromisoan” oinarritzen direla esateko, haatik, azala behar du.

Berez, 85-90 urte atzera eginez gero, agertokiak antzekotasun historiko ikaragarriak erakusten ditu... antzezleen paperak dezente aldatuta. Orduan bezalatsu, urrutiko botere hegemonikoak, bai, bertakoak lerrokatu nahi ditu, arriskutsua deritzon potentzia “berriaren” goranzko joeraren aurka. Hartarako, orduko borreroak eta biktimak nahas-mahasean elkartu daitezkeela ebaztea, ordea, gehiegitxo izan daiteke.

Baina, egungo Txina duela 90 urteko Japonia dela edo izan daitekeela uste izatea hobena baino zerbait okerragoa da: hutsegite ikaragarria da. Ulerbide hutserako: guztiz ezohiko moduan, Xik harrera egin dio jada Prabowo Subianto, Indonesiako presidente hautetsiari, karguaz jabetu baino lehen ere, iraganeko “txikikeriak” gorabehera. Eta Vietnam eta Txinaren arteko harremanak aspaldiko gozoenak direla esan daiteke.

Historia berregin behar izaten dute... hartatik ikasi ez dutenek.


Kanal honetatik interesatuko zaizu: Nazioartea
2024-04-28 | Axier Lopez
Droneen gerra
Ehizaren fantasia desegiten denean

Las Vegas hiri ezagunetik ordubetera Creech-eko aire-base militarra dago basamortuaren erdian. 1950eko hamarkadan, Gerra Hotzean, ia mila leherketa nuklear "esperimentalen" lekua izateagatik ospetsu egin zen. Creechen koordinatu dituzte azken 20 urteotan AEBek mundu... [+]


2024-04-28 | Axier Lopez
Turkiaren droneak, Kurdistanetik Tigray, Sahara eta Ukrainaraino

Droneen ekoizpena gorantza doan industria da, eta Turkia gerrarako droneen fabrikatzaile eta esportatzaile handienetakoa bihurtu da. Haien produktu izarra Bayraktar TB2 da. Modu autonomoan aireratu, lurreratu eta nabigatu dezakeen drone bat, baina giza operadore baten mende... [+]


2024-04-28 | Axier Lopez
Dronea, munduko botere harreman desorekatuen ikur eta eragile

Giza asmakizun oro lez, onena eta txarrena egiteko gai dira. Baina, tamalez, dronea, beste ezeren gainetik, Mendebaldeko potentzia kapitalistek munduaren gehiengoa menpean jartzen jarraitzeko tresna nagusietakoa da. Zirrikitu teknologikoetatik haratago, funtsezko pieza da bizi... [+]


Migrazio eta Asilo ituna: Europaren legatu kolonialista denon begien bistan

Europar Batasunean berriki onartu den Migrazio Itunak, asko zaildu dizkie gauzak euren herrialdetik ihesi doazen eta asiloa eskatzen duten pertsonei. Eskuin muturraren tesiak ogi tartean irentsita, migratzaileentzako kontrol neurri zorrotzagoak onartu dituzte Estrasburgon,... [+]


2024-04-28 | Axier Lopez
Droneen aita sionista

1950eko hamarkadan, AEBetako armada droneak erabiltzen hasi zen gatazka guneetan zaintza eta errekonozimendu misioetarako. 1994ko uztailaren 3an izan zen Predator dronearen lehen hegaldia, armatuta egon gabe. 1995eko uztailean, Predatorrek Balkanen gainetik egin zuen hegan... [+]


Eguneraketa berriak daude