ARGIA.eus

2022ko azaroaren 30a
Itturbaltza

“Haragiari fama txarra kentzeko garaia da, gakoa abereen maneiuan dago”

  • 2009tik dihardu Unai Beitia bizkaitarrak Itturbaltza abeltzaintza proiektuan buru belarri, Maider Asla emaztearekin eta honen anaia Unaiekin eskuz esku. Moxal haragiarekin hasi ziren, zuzeneko salmenta eginez, baina urteotan proiektura bestelako espezieak ere sartzen joan dira, hala nola, behiak, txerriak, ardiak eta oilaskoak. "Abeltzaintza birsortzailea" deiturikoa praktikara daramate Mungia eta Gamiz-Fika artean duten lursail zabalean, eta eredu horren dibulgazio lanean ere ari da Beitia. Lekunberrin irailaren bukaeran ospatu ziren Abeltzaintza Birsortzailearen VI. Iberiar Topaketetan parte hartu zuen, esaterako.

Garazi Zabaleta @tirikitrann
2022ko irailaren 29a - 07:23

“Asko laburbilduta, naturaren alde lan egitean datza abeltzaintza birsortzaileak, animalien maneiuak naturan belarjaleek duten portaera imitatzean, alegia”, azaldu du Beitiak. Afrikako sabanako dokumentalen adibidea jarri du, hobeki azaltzeko: “Talde handitan ibiltzen dira animaliak, eta inoiz ez dira luzaroan belardi berean gelditzen, beti ari dira mugitzen”. Abeltzaintza birsortzailean ere, abere taldeak landa berean denbora gutxi izaten dituzte, egun bat edo bi, gainartzaintza ekiditeko. “Lursail txikietan banatzen dugu ingurua, eta egunero lursailez aldatzen ditugu, belardiari atseden denbora nahikoa emateko”, dio.

Neguan gutxienez 90 atseden egun eta udan 30 ematen diote ganadua pasatu den lursailari. Horrela, belarrari eta landareei gelditu zaien energiarekin aurrera egiteko aukera ematen diote, eta lurra konpaktatzea ekiditen. Animaliei dagokionez ere, abeltzaintza eredu honetan ez darabilte desparasitatzailerik —izatekotan, naturalak, eta kantitate txikian—, animaliak lursailez aldatzearekin parasitoen zikloa mozten delako. “Azkenean, esaten da naturan belardiak  eta belarjaleak elkarregaz eboluzionatu dutela milioika urtetan, eta sinbiosi bat sortzen dela horien artean”, dio bizkaitarrak.

Indarra hartzen doan mugimendua

Oraindik nahiko bazterrekoa den arren, nekazaritza eta abeltzaintza birsortzailea pixkanaka indarra hartzen ari dela dio Beitiak, baina arriskuak ere ikusten dizkio horri, esaterako, beste kasu askotan gertatu bezala, korporazio handiek haien diskurtsoa –edukiz hustuta– bereganatzea. “Horien kontra ezin dugu deus egin, haiek jarriko dizute etiketan ‘abeltzaintza birsortzailetik eratorritako esnea’”, gehitu du.

Gamizko baserrian haiek ekoitzitako haragiaren zuzeneko salmenta egiten dute Itturbaltzako kideek, eta Bilboko eta inguruko azoketara ere joaten dira maiz. Azken urteotan haragia desprestigiatzeko egon den joerari buelta emateko garaia dela aldarrikatu du abeltzainak: “Denok sartzen gaituzte zaku berean, baina abereak, belarjaleak eta hausnarkariak beharrezkoak dira, maneiuan dago koxka”, dio. Egungo gizarte modernoaren hipokresiaren adibide bat gehiago iruditzen zaio haragiarekiko jarrera. Hori, eta jendartearen gehiengoak baserri munduarekin batere hartu-emanik ez izatearen adierazle.

Kanal hauetan artxibatua: Baratzetik mundura  |  Bizkaia  |  Abeltzaintza

Baratzetik mundura kanaletik interesatuko zaizu...
2022-11-24 | Garazi Zabaleta
Ekiolio
Herritarren estimua irabazi duen Arabako ekilore eta koltza olioa

Nekazari familian jaio zen Fernando Santamaria arabarra, eta bide horretan egin zituen ikasketak. “Nekazaritza ikasketen ondoren, ikastaro bat jaso eta Frantziako lagun batekin olioa egiten ikasi nuen”, azaldu ditu Ekiolio proiektuaren hastapenak. Izan ere, Frantzian... [+]


2022-11-17 | Garazi Zabaleta
Urmendi haur eskola
Bertako produktuak eta ekologikoak jangelako 110 menuetan

Aitzindariak izan ziren Oiartzungo Urmendi Haur Eskolan jangelako menuetan eredu osasuntsuago eta jasangarriago baten alde egiterakoan. 2011-2012 ikasturtean egin zuten lehen eraldaketa potoloa jantokian: “Urte hartan, Ekolapikorekin batera hasi ginen elikagai ekologikoak... [+]


2022-11-10 | Garazi Zabaleta
Amalda biobotanika
Nongoak dira belardendako belarrak?

Aiora Urbieta zestoarra dago Amalda biobotanika proiektuaren atzean. Naturopatia ikasketak egin zituen bere garaian, baina sendabelarren bueltan lanean betidanik aritu izan da. “Ikastaroak ematen eta kosmetika naturalean, ukenduak eta horrelakoak egiten, beti ibili izan... [+]


2022-11-04 | Garazi Zabaleta
Antton Olariaga, “Ilargia eta landareak” AGENDAZ
“Testuaren esklabu izan gabe, agendari nire ekarpena egiten saiatu naiz”

Ilargia eta Landareak agendan Jakoba Errekondoren aspaldiko konplizea da Antton Olariaga marrazkilaria. 2023ko aleari ere berak jarri dizkio irudiak, eta sortze prozesuaren inguruan gehiago jakiteko, elkarrizketa egin diogu komikigile usurbildarrari. Baratzerik ez omen du, baina... [+]


2022-10-24 | ARGIA
Baserriko Uztak aurtengo azken ekitaldia egin du Ibarlako Oihanartia etxaldean

Urriaren 8an, 100 lagun inguru bertaratu ziren Baxe Nafarroako Ibarla herriko Oihanartia etxaldera: Jean Marie Irigoien eta Mirentxu Iriarteren etxaldea, ukuilua, txerri-tokia eta gasna-tokia ezagutu zituzten eta Xendarineko Ahizpen zuzeneko kontzertua gozatu zuten.



Irakurrienak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude