Emakumeen bazterketa ekarri zuen Donostiako danborrada Sansebastianetara pasatzeak

Gorka Pe˝agarikano @gorkap34
2019ko urtarrilaren 18a
Urketarien irudi bat / Argazkia: Gero Axular Kultur Taldea

1836an dago danborrararen sorburua. Inauterietan danborrada bat konpartsa gisa irten zen, eta ezin uka osperik izan zuenik. Urte gutxien buruan Sansebastian eguneko ospakizunaren parte bilakatu zen. Dena den, bilakaera horrek emakumeen bazterketa ekarri zuen. Danborrada inauterietako konpartsa zen garaian emakumeez osatutako konpartsak zeuden eta San Sebastian egunera pasatu zenean, emakumeei protagonismoa mugatu zieten: kantinera eta banderari rolak bakarrik eman zizkieten. Emakumezkoen parte hartzaile kopurua oso txikia zen, eta parte hartzen zutenek, danborradan ez zuten danborrik jotzen.

Ia protagonismorik ez duela 40 urte arte

1970. hamarkadan, danborradaren festak ospea irabazi zuen Espainiako Estatuan, eta garai bertsuan hasi ziren emakumeak danborra jotzen ateratzeko eskaerak egiten. Kresala Elkarteak egin zuen lehen talde mistoa, 1980an. Urte hartan emakumeek soldadu jantzia eraman zuten. Berdintasunaren aurka zeudenek bultzatuta, istiluak izan ziren egun hartan. Hirian eztabaida piztu zen, ea emakumeek parte hartu zezaketen danborradan.

1981ean, emakumeek haien parte hartzea ikusgarriago egiteko, urketariaren figura proposatu zuten. Urketariak, izatez, ur bila joandako etxekoandre eta neskameak dira, eta danborradan ikuspegi historiko eta koherente bat izan zezakeela argudiatu zuten. Proposamena onartu eta eztabaida baretu zen.

Orduz geroztik, emakumeek hainbat rol izan dituzte elkarteen arabera. Zenbaitetan militar zein sukaldariz jantzita ateratzen dira, eta beste batzuetan emakumezkoek lehen erabilitako jantziak berreskuratu dira. Hala ere, gehien ikusten dena urketariarena da.

Emakumeak onartzen ez dituzten elkarteak

Urtarrilak 20an 147 danborrada irtengo dira kalera Donostian; gehienak talde mistoak. Bederatzi dira gaur egun ere emakumeak baztertzen dituzten elkarteak. Gainera, emakumeei danborradako erabakiguneetan parte hartzen uzten ez dieten elkarteak daude, baita bazkide izaten edo sukaldera sartzen uzten ez dituztenak ere.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Matxismoa  |  Donostia

Matxismoa kanaletik interesatuko zaizu...
2019-02-19 | ARGIA
Libre utzi dute Stytianos Messinezis, Sara Majarenasen alaba hiltzen saiatu zen gizona

Baldintzapean libre da otsailaren 15etik duela bi urte Sara Majarenasen alaba Izar hiltzen saiatu zen gizona: Stytianos Messinezis. Berriak eta Naizek jakinarazi dutenez, Picassent-eko (Herrialde Katalanak) instrukzio epaitegian asteazkenean berriz bista bat izango dute erabakitzeko akusatuak libre jarraituko duen ala bere aurkako prozesua amaitu arte espetxean izango den.


2019-02-15 | Arabako Alea
Hilero 91 emakume artatu ditu Gasteizko Udalak indarkeria matxistagatik

Gasteizko Udalak aurrenekoz bildu ditu indarkeria matxistaren arretaren inguruko datuak. Genero indarkeriaren errealitatea bere gordintasunean erakusten dute zifrek: 2018ko urtarriletik urrira arte, guztira, 916 emakume artatu dituzte Gasteizko Udaleko zerbitzuek indarkeria matxistagatik, hain zuzen 91,6 emakume hilabetero.


2019-02-12 | ARGIA
Ertzain bat atxilotu dute, sexu erasoa leporatuta

Erasotzaileak Bilbon eraso egin ziola salatu du emakume batek. Ertzaintzak espedientea zabaldu dio 49 urteko poliziari, eta epaiketara arte kargutik kendu.


Espainiar Inkisizioa keak belztuta

Languedoc (Okzitania), 1184. Inkisizioa sortu zen, kataroen heresiaren aurka egiteko. Handik Europako beste herrialde batzuetara zabaldu zen, bestelako “heretikoen” aurka ere egiteko.


Indarkeria matxista kasuetan zaintza partekatua ukatzeko lehen urratsa

Indarkeria matxista ematen den kasuetan, erasotzaileari seme-alabaren zaintza partekaturako eskubidea ukatzeko lege proposamena ostegun honetan iritsiko da Eusko Legebiltzarrera. Ondo bidean, tramiterako onartuko da proposamena. Espainiako Estatuan neurri hau ezartzen duen lehenengo erkidegoa litzateke EAE.


2019-01-30 | Amaia Lekunberri
Emakumeei eragiten dieten arazo sozialak ikusezinak dira erakundeentzat, Argitan-en balantzearen arabera

Iazko urtean 360 emakume artatu zituzten Argitan Emakumeentzako Aholku Etxean. Orain 23 urte proiektua martxan jarri zutenetik, 7.439 izan dira aholkularitza eske gerturatutako emakumeak.


2019-01-29 | ARGIA
Indarkeria matxistagatik hiru gizon atxilotu dituzte azken hiru egunetan

Donostia, Bilbo eta Gasteizen gertatu dira erasoak. Atxilotuek 27, 24 eta 35 urte dituzte, hurrenez hurren.


2019-01-29 | Arrosa Sarea
LAB sindikatuak lan munduko indarkeria matxista salatu du

LAB sindikatuak lan munduko hiru indarkeria matxista kasu salatu ditu gaur eskainitako prentsaurrekoan. Hiru adibide zehatz, emakumeek lan munduan bizi duten jazarpenaren adierazle.


2019-01-25 | ARGIA
Indarkeria matxistaren biktimen mapa - Internet saria
"Hedabideok birpentsatu beharko dugu indarkeria matxistaren berri nola eman"

2018ko azaroan abian jarri zuen Berria egunkariak indarkeria matxistaren biktimen mapa.  Maite Asensio eta Pello Urzelai etorri dira saria jasotzera. Asensiok adierazi du orain dela hamabost urtez geroztik ditugula indarkeria matxistari buruzko datu zehatzagoak, eta orduan hasi zirela hedabideak “bortizkeria horren berri serioago ematen” eta “erantzukizun politikoa” bere gain hartzen.


Emakume eta gizonen pentsioen artean "sekulako aldea" dagoela salatu dute

Emakume pentsiodunen Oneka elkartea Emakundeko zuzendari Izaskun Landaidarekin bildu da. Prestazioetan gizon eta emakumeen artean alde handia dagoela salatu dute.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude