Emakumeak borrokan

Emakumeen bazterketa ekarri zuen Donostiako danborrada Sansebastianetara pasatzeak

Gorka Pe˝agarikano @gorkap34
2019ko urtarrilaren 18a
Urketarien irudi bat / Argazkia: Gero Axular Kultur Taldea

1836an dago danborrararen sorburua. Inauterietan danborrada bat konpartsa gisa irten zen, eta ezin uka osperik izan zuenik. Urte gutxien buruan Sansebastian eguneko ospakizunaren parte bilakatu zen. Dena den, bilakaera horrek emakumeen bazterketa ekarri zuen. Danborrada inauterietako konpartsa zen garaian emakumeez osatutako konpartsak zeuden eta San Sebastian egunera pasatu zenean, emakumeei protagonismoa mugatu zieten: kantinera eta banderari rolak bakarrik eman zizkieten. Emakumezkoen parte hartzaile kopurua oso txikia zen, eta parte hartzen zutenek, danborradan ez zuten danborrik jotzen.

Ia protagonismorik ez duela 40 urte arte

1970. hamarkadan, danborradaren festak ospea irabazi zuen Espainiako Estatuan, eta garai bertsuan hasi ziren emakumeak danborra jotzen ateratzeko eskaerak egiten. Kresala Elkarteak egin zuen lehen talde mistoa, 1980an. Urte hartan emakumeek soldadu jantzia eraman zuten. Berdintasunaren aurka zeudenek bultzatuta, istiluak izan ziren egun hartan. Hirian eztabaida piztu zen, ea emakumeek parte hartu zezaketen danborradan.

1981ean, emakumeek haien parte hartzea ikusgarriago egiteko, urketariaren figura proposatu zuten. Urketariak, izatez, ur bila joandako etxekoandre eta neskameak dira, eta danborradan ikuspegi historiko eta koherente bat izan zezakeela argudiatu zuten. Proposamena onartu eta eztabaida baretu zen.

Orduz geroztik, emakumeek hainbat rol izan dituzte elkarteen arabera. Zenbaitetan militar zein sukaldariz jantzita ateratzen dira, eta beste batzuetan emakumezkoek lehen erabilitako jantziak berreskuratu dira. Hala ere, gehien ikusten dena urketariarena da.

Emakumeak onartzen ez dituzten elkarteak

Urtarrilak 20an 147 danborrada irtengo dira kalera Donostian; gehienak talde mistoak. Bederatzi dira gaur egun ere emakumeak baztertzen dituzten elkarteak. Gainera, emakumeei danborradako erabakiguneetan parte hartzen uzten ez dieten elkarteak daude, baita bazkide izaten edo sukaldera sartzen uzten ez dituztenak ere.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Matxismoa  |  Donostia

Matxismoa kanaletik interesatuko zaizu...
2019-04-21 | Santi LeonÚ
GAIZKI ERRANKA
Bortizkeriaren elipsia

Elipsia da kazetaritza estilo jakin baten ezaugarri nagusietarik, irakurlea testuak arretaz irakurri eta zorrotz interpretatzera behartzen duena, elipsiak zer altxatzen duen asmatuko badu. Honela zioen El Mundo egunkariko titulu batek, Valentziako edizioan: “Emazteki bat hil da Rojalesko etxe batean eta haren bikotekidea atxilotu dute”. Hori irakurrita, zilegi da galdegitea zerbaiten kontra muturkatu eta balkoitik erorita –adibidez– hil ote zen emaztekia, eta bikotekidea... [+]


2019-04-12 | ARGIA
Emakume bati sexu erasoa egiteagatik, gizon bat atxilotu dute Getxon

Lan elkarrizketa faltsu batez baliatu da gizona emakumea bortxatzeko.


2019-04-11 | ARGIA
Barakaldok gaitzetsi egingo du emakume bati taldean egindako sexu erasoa

Igande goizean emakume bati sexu erasoa egin zion gizonezko talde batek. Gertakaria salatzeko, elkarretaratzea deitu dute ostegun arratsaldean.


2019-04-09 | ARGIA
Marvel Kapitaina eta SuperGirl, Lanbideren ateetan gaizkia borrokatzen

Indarkeria matxista pairatu duten emakumeei dagozkien diru-laguntzen aurrean, Lanbidek ezartzen dituen trabak eta murrizketak salatu dituzte Barakaldoko Beurko auzoko Lanbideren bulegoan.


2019-04-05 | dantzan.eus
Neska-mutilak izango dira lehen sokan Beasaingo Loinatz jaietako aurreskuan

Neskek eta mutilek osatutako soka aterako da aurten lehenengoz Beasaingo Loinatz jaietako haurren soka-dantzan. Orain arte mutikoak atera ohi zuten plazara aurreskua eta ondoren neskak gonbidatzen zituzten.


2019-03-31 | Z. Oleaga
Jabi Arakama Urtiaga, eraso matxisten kudeatzailea
"Emakumeek lan ikaragarria egiten dute, eta gizonok beste behin eroso gaude, kanpotik begira"

Duela bost urte, feministek bultzatuta, eraso matxistei bestelako modu batean aurre egiteko saiakera abiatu zen Iruñerrian. Logika zigortzaile patriarkalak gaindituz, bide eraldatzaileagoak eta osatzaileagoak urratu nahi dituzte. Jabi Arakama Urtiagak prozesu horietan hartzen du parte, gizon erasotzaileekin lan eginez, besteak beste.


2019-03-21 | ARGIA
Hiru emakumeri sexu erasoa egin dien behargina lanpostutik kendu du Bilboko Virgen Blanca klinikak

Klinikako zeladore baten aurkako lehen salaketa astelehenean jarri zuen Orozkoko emakume batek, eta asteazkenean bi salaketa gehiago jarri dituzte.


2019-03-15 | ARGIA
Kontsumo arloko indarkeria matxistak salatzeko sareko plataforma sortu dute

Setem Hego Haizea GKEak eta Al Borde Films-ek abiatu dute plataforma. Helburua kontsumo bidezko indarkeria matxistak salatu eta alternatibak jasotzeko espazio bat sortzea da.


2019-03-14 | ARGIA
Lanbidek indarkeria matxista jasan duen emakume bati languntzak ukatu izana salatu dute Barakaldon

Aipatu kasua kasu isolatua izatetik urruti dagoela azpimarratu dute, eta Lanbidek indarkeria matxista pairatu duten emakumeekiko duen jarrera okerra salatu.


2019-03-13 | Goiberri
Prekarietatea neskaz jantzita

Prekarietateak emakume aurpegia du. «Kapitalismoak emakumeen esplotazioa aberasteko erabiltzen du» eta horren adibide da, «etxeko lanek eta zaintza lanek, barne produktu gordinaren heren bat» egiten dutela. Eztizen Agirresarobe LAB sindikatuko abokatu eta Koordinadora Feministako kidearen hitzak dira. Lan munduan, gizonezkoen eta emakumezkoen artean dauden desberdintasunak izan ditugu mintzagai.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude