Emakumea, bizitza eta askatasuna


2022ko abenduaren 05an - 11:28
Islamiar erregimenak leku publikoetan hijabaren erabilera indartzeko neurri berriak hartu ditu.

1979ko Islamiar Iraultzaz geroztik Iranen izan diren protestarik luzeenetako hamabigarren astean sartu gara. Manifestazioen jatorria Mahsa (Jina) Amini 22 urteko gazte kurdu-irandarraren heriotza izan da, hijaba eramateko modu okerragatik moralaren poliziak atxilotu zuenean Teheranen familiarekin bisitan zegoela. Mahsa handik egun batzuetara hil zen poliziaren zaintzapean. Abuztuaren erdialdean islamiar erregimenak leku publikoetan hijabaren erabilera indartzeko neurri berriak argitaratu ondoren gertatu da hau.

Irango erregimenak neurriz gaineko indarkeriarekin erantzun die protesta guztiei. Irailaren 16an hasi zirenetik, eta Iran Human Rights GKEaren datuen arabera, 448 pertsona hil dira erregimenaren indar estatalen eskutik, horien artean 51 adingabeak. Ameriketako Estatu Batuetan, Kanadan eta Europan dauden Irango diasporako hainbat taldek beren sorterrian gertatzen ari diren gertaerak salatu dituzte, Irango herriari beren bizilekuetan laguntzeko manifestazioak, elkarretaratzeak eta prestakuntza-jarduerak antolatuz. Horretan NBEk ere esku hartu du eta azaroaren 24an nazioarteko misio independente bat sortu zuen protestak hasi zirenetik egin diren giza eskubideen urraketak ikertzeko. Misioa Alemaniak eta Islandiak bultzatu dute, aldeko 25 botorekin, kontrako 6rekin eta 16 abstentziorekin. Irango gobernuak azaroaren 28an ez duela ikerketan lagunduko iragarri zuen.

Irango herria indarkeriarik gabeko borrokako hainbat gertakariren protagonista izan da XIX. mendearen amaieratik, eta XX. mendean bi iraultzaren buru izan da. Lehenengoaren bidez (1905-1911) parlamentu bat sortzea lortu zuen eta bigarrenaren bidez (1979), Reza Shah Pahlaviren erregimen autokratikoa boteretik kentzea lortu zuen. Erresistentzia zibilaren historia luze honetan, mugimendu feministak funtsezko zeregina izan du. Irango Langileen Sindikatuaren arabera, 2021eko martxotik 2022ko martxora bitartean 4122 lan-protesta zenbatu ziren, hau da, aurreko urtean baino %115 gehiago.

Mahsa (Jina) Aminiren heriotza izan da Irango herriak kaleetan ahotsa areagotzea eragin duen tanta. Erresistentzia zibileko ekintza horien buru emakumeak daude. Egite horien ezaugarri nagusiak, halaber, belaunaldiartekotasuna eta hedadura geografikoa dira, baita laneko eta ikasleen greben bidez elkar lotzen eta sendotzen izanagatik ere.


Irakurrienak
Matomo erabiliz
Azoka
Kanal honetatik interesatuko zaizu: Iran
Israel ahulduta eta Iran boterea hartuta

Azkeneko hamarkadan Frantziak, Erresuma Batuak eta AEBek Siria inbaditu zuten nazioarteko legedia hautsita. 2024an oraindik Washingtonek Siria okupatzeko dozena bat base militar inguru ditu eta herrialdearen petrolioaren zati handia lapurtzen du. Israelek Siriako eta Palestinako... [+]


2024-04-15 | Axier Lopez
Iranen erasoa Israelen aurka
Gerra gehiago, hipokrisia handiagoa


Heriotza zigorra ezarri diete lau preso politiko kurduri Iranen, “Israelekin elkarlanean” aritzea egotzita

Komala alderdiak Irango Gobernuaren akusazioa ezeztatu du, eta adierazi du manifestariak “erreprimitzeko eta isilarazteko” saiakera dela.


Dortoka errea bazkaltzeko

Irango Zagros mendikatearen hegoaldean dagoen Ghar-e Boof kobazuloan ez dute hominidoen hezurrik aurkitu, baina bai haiek duela 80.000 urte inguru jandako animalien hezurrak; zehazki, 941 hezur.

Eta hezur horiek aztertuta, garai hartako dietaren berri jakin ahal izan dute... [+]


Kartzela zigorra ezarri diete Mahsa Aminiren heriotzaren berri eman zuten kazetari iraniarrei

Niloofar Hamedi eta Elaheh Mohamadi kazetariek sei eta zazpi urteko kartzela zigorrak beteko dituzte AEBetako Gobernuarekin kolaboratzea, segurtasunaren aurkako delituak egiteko konspiratzea eta Irango Errepublika Islamikoaren aurkako jarduerak hedatzea egotzita.


Eguneraketa berriak daude