Erreserba Federalak interes-tasak bere horretan uztea erabaki du urtebetean lehen aldiz, orain arte etengabeko igoera egin eta gero. Argudio nagusia inflazioa jaitsi egin dela da, baina atzean badaude mamu gehiago, hala nola, atzeraldi ekonomikoa eragitea eta AEBetako finantza sektorearen egoeraz dauden zalantzak.
Jerome Powellek zuzentzen duen Erreserba Federalak (Fed) asteazkenean publiko egindako ohar baten bidez iragarri du interes-tasak bere horretan mantenduko dituela, %5 eta %5,25 artean, igoerarik egin gabe. Joan den urtean diruaren prezioa garestitzen hasi zenetik Fed-ek ez du igoerarik egingo lehen aldiz.
2022ko martxoan interes-tasak %0an zeuden, baina hamar aldiz igo ditu geroztik AEBetako banku nazionalak, batzuetan puntu erdiko igoerak eginda, %5era iritsi arte.
Agintariek lotsagorritu gabe esan izan dute interes-tasen igoeraren beste helburuetako bat langabe kopurua igotzea dela
Bilakaera horren helburua ekonomia "hoztea" izan da, herritarren erosahalmena jaitsi eta kontsumoa gutxituta. Agintariek lotsagorritu gabe esan izan dute interes-tasen igoeraren beste helburuetako bat langabe kopurua igotzea dela –enpresek garestiago dutelako dirua maileguan eskatzea enpleguan inbertitzeko–, lanik gabe, herritarrak estutu eta gutxiago gastatuko luketeelako, eta prezioak apaltzea ekarriko lukeelako horrek.
Interes-tasen igoera inflazioaren kontrako neurri eraginkor bakarra dela azaldu izan dute ekonomista ordoliberalek, nahiz eta ezkerreko ekonomialari ugarik hori bera ukatu duten sarritan.
Urte arteko inflazioa %4an dago gaur egun AEBetan –maiatzeko datua da– eta jaisteko joera izan du azken hilabeteetan. Nolanahi ere, Fed-etik ez dute baztertu uztaileko bileran tasak berriz igotzea.
Europako Banku Zentralak zer egingo du?
Europako Banku Zentralak, bestalde, ostegunean jakinaraziko du interes-tasak igotzen jarraituko ote duen. Itxura guztien arabera halaxe egingo du, inflazioa Europar Batasunean %6an baitago oraindik –Fed baino beranduago hasi zen tasen igoerarekin–, agintariek jarritako %2ko helburutik oso urrun.
Hala, seguruenik %0,25eko igoera erabakiko du Chirstine Lagardek presiditutako erakundeak, eta %4an jarriko lirateke interes-tasak. Euriborraren igoera berria eragingo luke horrek, eta hipoteka dutenek gehiago ordaindu beharko lukete etxebizitzaren truke. 2008az geroztik hipotekagatik ordaintzen diren interesak mailarik altuenean daude momentu honetan.
AEBetako finantza sektorean lurrikararen beldur
Inflazioaren jaitsiera da Fed-ek emandako argudio nagusia interes-tasak ez igotzeko. Baina AEBetako finantza sektorearen egoerak ere zerikusi zuzena du erabaki horrekin, analista askoren aburuz.
Analista eta inbertitzaileek begia jarri dute arriskuan dauden AEBetako hainbat finantza entitatetan: PacWest, Western Allliance, eta Metropolitan Bank
Pasa den martxoan bankuen krisia lehertu zen herrialde hartan, Silicon Valley Banken porrotaren ostean. Tamaina handiko hainbat banku erreskatatu behar izan zituen Erreserba Federalak diru publikoz –Europan ere, Credit Suisse hondoa jotzeko zorian izan zen eta Deutsche Banki ere eragin zion krisiak–.
Krisi hori interes-tasen gorakadarekin zuzenean lotuta zegoen, banku horien inbertitzaileek epe-motzagoko altxor-bonoetara jo zutelako etekin handiagoa lortzeko.
Baina zauria ez da itxi. Andreu Missék kazetariak Alternativas Económicas aldizkarian azaldu duenez, kiebra horien aurrean agintariek egindako kudeaketak kritika gogorrak jaso ditu AEBetan, batez ere bankuak are handiagoak izatea bultzatu delako azkenerako –Warren Buffett inbertsore eta milioidunak berak esan du krisia ez dela amaitu–. Hala, askok jadanik begia jarri dute arriskuan dauden hainbat finantza entitatetan: PacWest, Western Allliance, eta Metropolitan Bank.
Eta testuinguru horretan, Fed-ak ez du bere moneta politikarekin beste finantza lurrikarara bat sortzeko inolako asmorik, oraingoz.
Aparteko ordu boluntarioekin betetzen ari dira medikurik gabeko zerbitzuak Elizondon. Xabi Zarandona medikuak salatu du ezinezkoa dela gaixoen jarraikortasuna bermatzea.
Kalera atera dira salatzeko Bortziri eta Baztanen mediku eta pediatren falta, itxaron zerrenda amaigabeak eta hitzorduen atzeratzea jasaten ari direla, besteak beste. “Landa eremuan bizi garenok ere merezi dugu behar dugun bezala artatuak izatea”.
Etxebizitzen eta alokairuen prezioek mugarik gabe jarraitzen dute gorantz eta milioika lagun egoera oso prekarioan utzi ditu horrek: gazteek ezin dute emantzipatu, herritar asko euren auzotik ostikoka bota dituzte, eta beste askorentzat infraetxeak partekatzea da irtenbide... [+]
Europako Banku Zentralak interes tasak jaitsiko ditu ostegun honetan, bi urtetako etengabeko gorakadaren ondoren. Diruaren garestitze edo merkatzeak zuzeneko eragina du Euriborrean eta herritarrek ordaindu behar duten hipoteketan. Baina nola nabarituko da aldaketa hori?
Europar Batasuna pandemia aurreko zerga arau zorrotzetara bueltatzeko bidean da, Europako Parlamentuak estatu kideek duten defizita eta zorpetzea mugatzeko neurri fiskal berriak onartu ostean. Ecofinek 2023 urte amaieran erabakitakoari jarraiki, austeritate eta murrizketa... [+]
Europako Banku Zentraleko lehendakari orde Luis de Guindosek Europak dituen "mehatxuez" hitz egin du Bartzelonan: "Berriz ere erreforma estrukturalen inguruan hitz egin behar dugu".
Atera berri dituzte zerga bilketaren datuak Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako foru ogasunek, eta ikusi dugu inoiz baino diru gehiago jaso dutela. Berehala iragarri dute erreforma fiskalari buruzko gogoetarako beharrezko tartea hartuko dutela, ez dagoelako presarik, ezta premia... [+]
Europar Batasuneko Ekonomia eta Finantza ministroen Ecofin kontseiluak arau fiskal zorrotzagoak ekarri dizkigu opari urte berriarekin. Pandemia ondorengo norabidea aldatu eta berriz ere inbertsio publikoa txikitzea eta herrialdeek murrizketak egin behar izatea ekarriko du... [+]
Hego Euskal Herrian, egun indarrean dagoen neurri mesedegarri batek soilik jarraituko du aplikatzen, gutxienez ekainera arte: oinarrizko elikagaiei BEZik ez ordaintzea.
Europar Batasuneko 27 herrialdeetako ekonomia eta finantza ministroen kontseiluak arau fiskal zorrotzagoak ezartzea adostu du abenduaren 20an. Azken urteetako norabidea aldatu eta berriz ere inbertsio publikoa txikitzea eta herrialdeek murrizketak egin behar izatea ekarriko du... [+]
Gaur egungo eta etorkizuneko mundua ulertzeko gakoak eskaintzen dituen ezinbesteko liburua kaleratu du ARGIAk, Pello Zubiria Kamino kazetariaren eskutik. Aldizkariaren Net Hurbil sailean hogei urtez egindako artikulu mamitsuetatik abiatuta, munduko bazter askotako krisi eta... [+]
Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako sektore publikoan greba eguna da gaurkoa, ELA, LAB, CCOO, Steilas, SATSE eta ESK sindikatuek deituta. Goizaldean abiatu dira lehen zutabeak eta manifestazioa handienak eguerdian egingo dituzte hiriburuetan.
Krisi ekonomiko betean, 2013an Iberdrolak argindarraren prezioa manipulatu eta artifizialki igo zuela ondorioztatua du Espainiako Merkatuen eta Lehiaren Batzordeak, eta horren erruz kontsumitzaileek 96,7 milioi euro gehiago ordaindu behar izan zituztela. Konpainiaren aurkako... [+]
Kontsumorako Prezioen Indizea (KPI) berriro jaitsi da, Espainiako Estatuaren kasuan bere lekura itzuli arte gainera, egungo doktrina ekonomikoak ezartzen duen %2tik behera dagoelako jada. Azpiko inflazioaren bilakaera motelagoa da, baina tira, pozik agertu dira arduradun... [+]
Hizkuntza gabeziari lotutako hezkuntza atzerapenak eta premia handiak dituzte Gasteizko Federico Baraibar institutuko ikasleek. Beti baliabidez urri dabiltzala, baina hurrengo ikasturterako Eusko Jaurlaritzak esleituriko baliabidetan murrizketak izango dituztela salatu dute... [+]