4.000 kasu baino gehiago jaso dituzte Eusko Jaurlaritzak eta EHUk torturari buruzko txostenean

  • 1960 eta 2014 artean Euskal Herrian izandako tortura kasuen inguruko txostena aurkeztu dute EHUko Kriminologiarako Euskal Institutuak eta Eusko Jaurlaritzak. Ikerketa zuzendu duten Laura Pego zuzenbidean doktoreak eta Pako Etxeberria auzitegietako medikuak eman dituzte datuak: aipatu urteetan Euskal Herrian 4.113 tortura kasu izan zirela dokumentatu dute.

Andoni Mikelarena @andonimik  |  Unai Brea @unaibrea
2017ko abenduaren 18a
Argazkia: Irekia / Eusko Jaurlaritza.

Aurreneko aldiz instituzio publiko batek Espainiako Estatuak torturatu izan duela onartu du eta gainera zifrak eman ditu komisarietan gertatutako tortura kasuez. 1960an frankismoaren garaian hasi eta trantsizioaren ondorengo garaietan izandako kasuak jaso dituzte txostenean.

Txostenak jasotako 4.113 kasuetatik, 1.792tan Espainiako Polizia izan da torturatzailea, 1.785etan Guardia Zibila eta 336tan Ertzaintza. Hain zuzen, EAEko poliziako ErNE sindikatuak gogor kritikatu du txostenaren edukia, "torturen salaketetan bakarrik·" oinarritu eta epai judiziala kontuan ez izateagatik. Etxeberriak eta Pegok, berriz, adierazi dute txostenaren sinesgarritasuna %95ekoa dela, eta jasotako 202 salaketa NBEren protokoloen araberako peritu-azterketa gainditu dutela.

Espainia jomugan

Europako Giza Eskubideen Auzitegiak Espainiako Estatua sei kasutan gutxienez zigortu ondoren dator txostena. 2010. urtetik Estrasburgoko Auzitegiak behin eta berriz Espainia jo puntuan jarri du tortura kasuak ez dituelako ikertu.

50 funtzionario zigortu izan dituzte urte horietan zehar torturatzeagatik. Hain zuzen 30 kondena jaso dituzte txostenean, beti ere Espainiako Polizia Nazionalari eta Guardia Zibilari lotutakoak. Ondoren horietako asko indultatu zituen Espainiako Gobernuak.

Tortura salatu dutenen gehiengoa, %83, gizonezkoak dira, Etxeberriak eta Pegok azaldu dutenez. Tortura edo tratu txarrak jasandakoen %5ek, gutxi gorabehera, kalte psikologikoak dituztela gaineratu dute, baita haientzat laguntza galdatu ere.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Tortura  |  Eusko Jaurlaritza  |  EHU

Tortura kanaletik interesatuko zaizu...
2019-01-17 | Berria egunkaria
Frankismoaren sei biktimen tortura salaketak
MULTIMEDIA - erreportajea

1975ean eta 1976an Jesus Muñecas Aguilar kapitainak eta beste guardia zibil batzuek egindako torturen sei testigantza aurkeztu dituzte Tolosako epaitegian. Amparo Arangoa zenaren testigantza izan da horietako bat, bere nebak aurkeztu du. Elixabete Nosellas, Jokin Sarasola, Martín José Zabaleta, Juan Goñi eta José Begiristain ere han izan dira euren lekukotza aurkezten, Frankismoaren krimenen aurkako Kereilaren plataformak babestuta.


Frankismo garaian jasandako torturak salatuko dituzte sei lagunek

Frankismo garaian torturak jasan zituzten sei pertsonak salaketa jarriko dute asteazken honetan Tolosako epaitegian; 11:00etarako elkarretaratze deialdia egin dute.


2019-01-13 | Estitxu Eizagirre
Nekane Txapartegi Nieve
"Etsitzen ez dut ikasi"

Gozo bezain gordin mintzo da bizitzaz. Zorrotza du begirada eta beltza umorea. Suitzan, “arazorik gabeko” estatu normalizatu kapitalistan ere, kartzelak beteta daudela oroitarazten digu. Kartzela barrutik presoen eskubideen alde egin zuen indar, eta kaletik Free Nekane kanpaina sortuz erantzun zioten. Gaur, Suitzan, Nekane Txapartegi kartzelaren eta torturaren aurkako borrokaren, feminismoaren eta preso politikoen ikur da. Eta misio hau darama motxilan, 1999an torturatu zutenetik:... [+]


Polizia indarkeria pairatu dutenen memoriari buruzko azterlana aurkeztuko du Nafarroako Gobernuak

Gaur, urtarrilaren 10ean, “Oroimena josiz” jardunaldia egingo da Baluarten. Bertan, Nafarroako Gobernuak José Luis Canoren, Germán Rodríguezen, Gladys del Estalen eta Mikel Zabalzaren familia, gizarte eta erakunde memoriari buruzko azterlana aurkeztuko du.


2019-01-04 | I˝igo Igartua
816 tortura kasu erregistratu dira dagoeneko Nafarroan estraofizialki

Euskal Memoria fundazioak 816 tortura kasu antzeman ditu dagoeneko, eta milakora iritsi daitekeela uste du.


2018-12-17 | Ahotsa.info
Joseba Iturbide lesakarra epaituko dute torturapean lortutako adierazpen batzuk froga bezala erabilita

'Hamar urte, ehunka kilometrora, bihotzetik gertu' herri ekimenak Lesakako herriko plazan egin zuen agerraldia epaiketa hau salatzeko. 8 urteko espetxe zigorra eskatzen du fiskaltzak, Madrilen datorren astean hasiko den epaiketan. Mattin Sarasolak torturapean egindako adierazpenak erabiliko dituzte Iturbideren aurka. Donostiako Epaitegiak eta Estrasburgoko Giza Eskubideen Epaitegiak Igor Portu eta Mattin Sarasola torturatuak izan zirela ebatzi zuten.


2018-12-13 | Hala Bedi
Ariketa kolektiboa, torturak sortutako ertzei aurre egiteko

Bulkada Berrien Garaia Da-k antolatuta, mahai-ingurua egin dute Gasteizko Kanpusean, torturak gazteengan duen eta izan zuen eragina aztertzeko. Bertan izan dira Iker Moreno Gazte Antolakundeko militante ohia, Oihana Barrios psikologa eta Ignacio Mendiola soziologoa. Torturak sortutako eta isildutako ertzen inguruan ariketa kolektiboen beharra dagoela azpimarratu dute.


Eneko Compains
"Zer gehiago egin dezaket torturatua izan naizela frogatzeko?"

Nafarroako Auzitegiak artxibatu egin du Eneko Compainsek jasotako torturengatik jarritako salaketa. Froga bakarrean, Compainsen testigantzan, oinarritutako salaketa ikertzeko funtsik ez dagoela dio epaileak. 5 egunez inkomunikatuta egonda, beste frogarik nola lor zezakeen galdetzen du ezker abertzaleko kideak.


"Aitak ikusiko balu zertan bihurtu den CCOO sindikatua, burua berriro lur azpian sartuko luke"

Mari Carmon Fernandez Pita (Ferrol, Galizia,1960) urte luze daramatza Laudion bizitzen. Manuel Fernandez Mourenteren (Ferrol, 1932) alaba da. Elektrikaria zuen aita Ferrol hiriko Bazan ontziolan eta ekintzaile sindikal ezaguna zen bertan. Hainbatetan atxilotua eta torturatua izan zen, eta jasotako kolpeen ondorioz  hil zen.


Marisa Barrena. Batailak galdu bai, borrokan etsi ez
"Irakasleok motibatuta ez bagaude, nola motibatuko dugu parekoa?"

Lan politikoaren errepresentazioaz ari ginela, hauxe esan zidan Petra Bauer zinema zuzendariak: Kaleko irudi sutsuekin lotu ohi dela iraultza, gizon-saldoekin, baina, benetan, atzeko lan guztian dagoela gakoa, eguneroko lan ikusezinetan. Sukaldeko lana esan ohi diote. Halakoxe militantea dugu Marisa Barrena. Orain, adibidez, euskal emakumeei buruzko sarrerak idazten ari da Wikipedian, eta Bidelagun onenaren saria eman berri dio Mintzanet atariak.


Azkenak
EGILEAK
Eguneraketa berriak daude