Beasaindik Bergararako tartea hamar minututan egiteko aukera ematen du 2019an zabaldu zuten A-636 errepide berriak, eta Gipuzkoako Deba bailara eta Goierri eskualdeak Nafarroa, Araba eta Bizkaiarekin lotzen ditu. Bidesaria jarri berri dute orain eta askotariko albo-kalteak dakartzala salatu dute herritarrek. Larunbatean bidesariaren aurkako manifestazioa egingo dute Beasainen.
2019ko martxoan zabaldu zuten Beasain eta Bergara lotzen dituen Deskargako autobide berria. A-636 izena hartu zuen orduan 23 kilometroko errepideak. 25 hilabete iraun zuten lanek eta 43 milioi euroko kostua izan zuten. Zabaldu eta urtebetera jarri zuten handik pasatzen ziren kamioientzako bidesaria, eta aurtengo urtarrilaren 19tik ordainpekoa da A-636 autobidea bertatik igarotzen diren ibilgailu motordun guztientzat, motozikletentzat izan ezik.
Bidesaria, ordea, ez da ohiko peaje baten bidez ordaintzen. Hiru arku jarri dituzte errepide gainean, Beasainen, Ezkion eta Deskargan, gelditu behar izan gabe ordaintzeko. Eskudirutan ordaindu ezin denez, autoan Abiatu gisako teleordainketa sistemaren bat eduki behar da nahitaez, edo autoa helbideratuta izan. Halakorik ezean, faktura iritsiko zaio autoaren jabeari, ordainketa nola egin zehaztuz. Ordaintzen ez duenari isuna jarriko diotela adierazi du Gipuzkoako Foru Aldundiak.
Beraz, gaur egun, errepide horretatik Beasaindik Ormaiztegira joateko 0,38 euro ordaindu behar da, Ormaiztegitik Zumarragara joateko 0,74 euro, Urretxutik Bergarara joateko 1,41 euro eta Urretxutik Antzuolara joateko 0,48 euro. Gutxi dirudi, baina egunero bertatik joan-etorria egin behar dutenentzat urtean ehunka euroko kostua du errepidea erabiltzeak. Foru Aldundiak Abiatu sistema ezartzeko aholkatu du, beherapen progresiboak daudenez abantailak dituela eta desabantailarik ez duela argudiatuta.
Bizitzaren garestitzea
Bidesaria jartzeko asmoa publiko egin zenetik sortu da haren aurkako mugimendua. Bidesariak Beasain, Ormaiztegi, Ezkio, Itxaso, Urretxu, Zumarraga, Legazpi, Antzuola eta Bergara herriak eta bertako herritarrak kaltetuko zituela iritzita A-636 Peajerik Ez plataforma sortu zuten hainbat herritarrek 2020ko otsailean. Ordutik manifestazioak, elkarretaratzeak, protestak eta karabanak egin dituzte. Aurtengo urtarrilean plataforma desegingo zela zabaldu bazen ere oraindik martxan dago, eta protesta ekintzak egiten jarraitzen dute.
Plataformaren arabera, bidesariaren helburu bakarra kudeaketa txarraren ondorioz Bidegik duen zorra ordaintzeko dirua biltzea da, eta behin bidesaria martxan jarritakoan zor hori Goierri, Urola Garaia eta Debagoieneko langile eta ikasle klaseak ordainduko dutela salatu dute.
Era berean, errepide zaharra igarotzen den herrietako bizimoduari kalte egiten dion neurria dela diote, haietako trafikoa ugarituko baita. Hain zuzen ere, autobiarentzat baliozko beste aukerarik ez dutela nabarmentzen dute, eta Urola Garaiko biztanleek hamarkadak daramatzatela errepide zaharkituetan ibiltzen.
Bidesaria Europatik behartutakoa ez dela ere azpimarratu du plataformak. Izan ere, Bidegiri emandako maileguaren abal gisa banketxeek ezarritako neurria dela salatu dute, eta, beraz, Foru Aldundiak gezurrekin defendatu zuela bidesaria ezartzea. Gainera, banku horiekin bidesariaren urteroko igoerak adostuta daudela diote, eta Abiatu sistema urtean "420 euroko zerga" bat besterik ez dela.
Otsailak 19, arratsaldeko 18:00tan manifestazioa Bideluze plazatik (Beasain). Peajerik Ez! Bizitzaren garestitzea gelditu. pic.twitter.com/CIpD4pSJes
— Kontseilu Sozialista Goierri (@Kontseilua_Goi) February 4, 2022
Bidesarietan bildutakoak garraio publikoa hobetu behar duela legean jasota badago ere tren eta autobus zerbitzuek gero eta okerrago funtzionatzen dutela ere azpimarratu dute herritarrek, eta haien herrietako alkateek ezer esan eta egin gabe jarraitzen dutela. Aldiz, diotenez, Batzarretan dagoeneko onartuta dago A-636 errepideko bidesarian bildutakoa, gehienbat, A-1ari eusteko izango dela.
Era berean, Deba Bailarako eta Goierriko Kontseilu Sozialistek 'Peajerik ez! Bizitzaren garestitzea gelditu' dinamika abiatu zuten iazko udazkenean. Haien iritziz, langile klasearen bizitzaren garestitze progresibo eta orokorraren adierazpen modura kokatzen behar da ordainlekuen ezartzea. Hain zuzen ere, azken hilabeteetan argindarra, oinarrizko elikagaia eta gasolina garestitu dira, eta autobideko ordainketa-sistema berria ere bizitzaren garestitze horren testuinguruan jarri behar dela azaldu dute.
Inguruko errepideetako arriskuak
Bidesariak bestelako ondorio batzuk ere badakartzala salatu dute herritarrek. Besteak beste, inguruko errepideetako autoen kopuruak gora egin du. Joan den asteburuan Eitzako igoeran jazotako istripu bat horren adibidetzat jo dute. Izan ere, bidesaria ezarri zutenetik bigarren mailako eta “utzita” dauden errepideetan trafikoa “nabarmen” igo dela azaldu zuen herritar batek sare sozialetan, eta ugaritze horrek bizilagunentzat, gidarientzat eta txirrindularientzat arriskuak handitzea ekarri duela.
Peajea jartzearen beste albo-kalte bat. Istripua Eitzan, trafikoa nabarmen igo den bigarren mailako (eta utzita dagoen) errepidean. Zorionez oraingoan ez da ezer larririk pasa.@goierriHitza
— Iñigo IZ (@Alper_ego) February 11, 2022
Protestak
Askotariko protestak egin dituzte hilabeteotan, eta protestan jarraitzen dute herritarrek. Ehunka bildu ziren asteburuan Zumarragako eta Urretxuko kaleetan A-636 Peajerik Ez plataformak eta garraiolarien Hiru sindikatuak deitutako manifestazioan. Larunbat honetan Goierriko Kontseilu Sozialistak deitutako manifestazioa egingo dute Beasainen, 18:00etan abiatuko da Bideluze plazatik.
Sabotajea
Bidesariarekiko onespen faltaren erakusgarri da, esaterako, asteartean bertan arkuetako bati egindako sabotajea. Beasain eta Ormaiztegi arteko zatia kobratzen duen arkuaren hainbat kable moztu zituzten. Horren ondorioz, ordu luzez itzalita egon zela informatu du Goierriko Hitzak. Ertzaintzak arkua etengabe martxan egon zela esan bazuen ere Gipuzkoako Foru Aldundiak onartu egin zuen sabotajea. Asteazken goizerako berriz ere martxan zegoen peajea.
Iruñeak bat egiten du irailaren 16tik 22ra egingo den Mugikortasunaren Europako Astearekin, mugikortasun iraunkorra eta espazio publiko partekatuari buruzko hausnarketa sustatzeko diseinatutako jardueraz betetako programa batekin. "Konbinatu eta mugitu"... [+]
2022an baino 12 milioi ordainketa gehiago egin ziren, eta inoizko datu hoberenak lortu ditu 2023an. Gipuzkoan bizi diren emakumeak izan ziren Mugi sistema gehien erabili zutenak, eta gehienbat hiri-autobusen erabilera gailendu zen. Pasaiako txalupako eta Loiuko aireporturako... [+]
Porlanezko patio txikiegiak batetik, errepidez eta autoz jositako eskola-inguruak bestetik, Bilbon ikastetxe askok jasaten duen panorama salatu eta esku hartzeko eskatuz udalera jo du hiriko guraso elkarte andanak, indarrak batuta: “Gurasoak jo eta su ari gara eskoletan... [+]
2017an Gaintxurizketan tunela zulatzen hasi zirenetik etengabeak izan dira AHTko obrek Renferen tren zerbitzuan eragindako murrizketak eta kalteak. Orain, Espainiako Garraio Ministerioak iragarri du udaran hainbat astez etenda egongo dela zerbitzu hori Hernani eta Irun artean... [+]
AHTren kontrako eta trenaren aldeko eragileek deituta, manifestazioa egingo dute Altsasun apirilaren 20an, larunbatarekin, tren-azpiegiturak berritu eta trenen maiztasuna handitzea eskatzeko. Alternatiba bat badagoela gogorarazi dute deitzaileek eta azterketa hori aurrera... [+]
EH Bilduren helegite baten bidez, Gipuzkoako Lurralde Auzitegiak berriz ireki du Bidegi auziko bi kereiletako bat, AP1 autobidearen Eskoriatza-Arlaban zatiari dagokiona. Pasa den irailean Azpeitiko epaitegiak erabaki zuen kasua behin behinean artxibatzea. Orain, auzitegiak... [+]
Eusko Jaurlaritzako Garraio sailburuak onartu du herritarrak "nekatuta eta haserre" daudela obren iraupenarekin. "Euskal Y" deiturikoaren hormigoizko azpiegituraren lanak 2025ean amaituko direla hitz eman du, baina gaineko egitura guztia eta hiriburuetarako... [+]
Gaueko tren bidaia arruntak desagertu egin ziren duela urte batzuk ia Europa osoan, airezko garraioaren mesedetan. Baina larrialdi klimatikoak hegazkin kutsagarriak alboratzera eraman du jende asko orain, eta ordu txikitako tren sarea berriz ere martxan jarri nahian ari dira... [+]
Hasiera batean alderdiak garestitu egin nahi zituen Barik txartel anonimo eta aldi baterako abonuak, baina azkenean atzera egin du. Beherapena berriz otsailaren bigarren erdialdean indarrean sartuko dela aurreikusten du.
Beherapenak jasotzeko derrigorrezkoa izango da txartela pertsonalizatzea, eta gutxieneko bidaia kopuru bat izan beharko da. Eguzki erakunde ekologista erabakiaren aurka agertu da, eta adierazi du neurria “zama gehigarria” dela langile klasearentzat, baita trantsizio... [+]
Erabili eta bota. Abiadura handiko modak saltokiak eta etxeetako postontziak bete ditu aspaldion, fast fashion ere esaten zaio. Baina azkarretik baino inozotik gehiago du: lan prekarioarekin hondakin mordoa sortzeaz gain, arropa garraiatzen fuel-olio kopuru izugarriak erretzen... [+]
COVID-19aren pandemiaz geroztik bizikleta gero eta gehiago dabil Parisko bidegorrietan. Trafiko gehien dagoen momentuetan, hiriburuko kale garrantzitsuenetako batzuetan bizikleta gehiago dabil autoak baino, Le Monde egunkarian jasotako... [+]