ARGIA.eus

2021eko urriaren 24a

Nazioartea > Asia > Afganistan

2021-09-21 | Axier Lopez

2001eko urrian, irailaren 11n World Trade Centerren aurkako erasoak gertatu eta hilabetera, Amerikako Estatu Batuetako Aire Armadako pilotu batek historia egin zuen: drone moderno batekin (The Predator) eraso hilgarria egin zuen lehen pertsona izan zen. Ordutik, droneak XXI. mendeko sarraski selektiboen tresna eta ikur nagusi bihurtu dira, batez ere AEBek izendatutako "terrorearen aurkako gerraren" mantrapean.

Afganistan kanaleko multimediak
Shocketik porrotera 20 urte ondoren

Naomi Kleinek The Shock Doctrine liburuan azaltzen zuen hondamendietatik eta kontingentzietatik sortutako shock psikologikoen erabilpena ezinbestekoa izan zela jendeak nahi ez dituen politika neoliberalak hedatzeko; izan tsunamiak, urakanak edo gerrak, haiek eragindako hondamendia eta nahasmena baliatu ziren erreforma ekonomiko basatiak egiteko.  Nazioarteko politikan ere gauzek antzera funtzionatzen dute. 2001eko irailaren 11ko atentatuek sortu zuten shocka aitzakia bilakatu ziren... [+]


Nazioartearen estrategia finkatzeko unean talibanen basakeriak bezainbat eragin izan dezake hango lurpeko litioak

Hogei urte pasa direla, berriz ere boterea hartu dute talibanek Afganistanen. Nazioarteko estatuek gobernu berri horri begira hartuko duten postura erabakitzeko orduan talibanen pentsamolde eta politika basatiek izanen dute eragina. Alta, beste behin ere lurpean dagoenak izanen du pisu. Mineralez eta metalez ikaragarri aberatsa da Afganistan, tartean litioz, trantsizio ekologikoa bideratzeko ezinbestekoa dugun minerala. Batek arras ongi daki hori eta kalkuluak horren arabera bideraturik ditu... [+]


2021-08-31 | ARGIA
AEBak Afganistandik erretiratu dira, duela 20 urte abiatutako "misioa" amaitutzat emanda

"Erretiratzearekin duela 20 urte, 2001eko irailaren 11ren ondotik, abiatu genuen misioa bukatzen da", azaldu du astelehenean Kenneth McKenzie jeneralak Pentagonoan egindako agerraldian. Denbora horretan Osama bin Laden eta Al Kaidako hainbat kide hil izana nabarmendu du McKenziek, baina baita 2.461 estatubatuar hil direla ere.


Dozenaka hil eta 150 bat pertsona zauritu ditu Estatu Islamikoak Kabulen, ebakuazioen erdian

Estatu Islamikoaren Afganistango atalak bere gain hartu ditu ostegunean aireportuan eta bi kilometrora dagoen hotel batean egondako atentatuak. Ebakuazioak aurrera doaz, baina asteartean bukatuko dira. Atzerriko indarrek herrialdea utziko dute talibanek mehatxupean emandako epemuga betetzeko.


Afganistanen “ondorioak” egongo direla esan dute talibanek, atzerriko tropek 31rako alde egiten ez badute

Abuztuaren 31 “marra gorria” dela adierazi du Suhail Shaheen talibanen bozeramaileak. AEBak eta Erresuma Batua beren tropak eta milaka afganiar ebakuatzeko prozesua luzatzea aztertzen ari dira. Kabulgo aireportuan 20 hildako zenbatu dituzte talibanek agintea lortu zutenetik.


Talibanek AEBren datu baseak eta teknologia baliatzen dituzte erregimenaren aurkako biztanleak identifikatzeko

Hatz marken, irisaren eta aurpegiaren identifikazioa egiten duen sistema automatizatua erabili izan dute Estatu Batuetako militarrek Afganistanen. Orain, talibanen esku geratu dira datuok eta atzemateko gailuak, The Intercept hedabideak kaleratu duen ikerketa baten arabera.


2021-08-23 | ARGIA
Mendebaldeko GKEak ahaztu duen emakume afganiarraren kontakizuna

Bi urtez egin du lan bere burua identifikatu ez duen emakume afganiarrak Mendebaldeko Gobernuz Kanpoko Erakunde batentzat. Talibanak zetozela-eta, Mendebaldeko nagusiari laguntza eskatutakoan gomendatu zion bisa ez eskatzea. Orain etxean dago, leihora gerturatzeko beldurrez. Ez daki Afganistanetik aterako duten. Mendebaldeko gobernuek nor salbatu eta nor atzean utzi erabakiko dutela dio.


Afganistanen gobernu “inklusiboa” osatuko dutela esan dute talibanek

Boterearen eskualdaketa baketsua egiteko gobernukide ohiekin hainbat bilera antolatu dituztela iragarri dute matxinoek. Nazio Batuen Erakundeak Afganistan utzi nahi duten herritarren nahia “errespetatu eta errazteko” eskatu die eragile guztiei.


Talibanek Afganistanen gaineko kontrola hartu dute

Igandean Kabul hiriburua konkistatu zuten matxinoek. Datozen egunetan iragarriko dute Afganistango Emirerri Islamikoa. Ihes egin nahi duten herritarrak aireportuetan pilatu dira baina momentuz ez dute inor ebakuatu. Kabulgo aireportuan bost hildako egon dira.