Frackinga

Burbuila husten hasita dago

  • Haustura hidraulikoa edo frackinga erabiliz gas ez konbentzionala ustiatzeko egitasmoek erantzun sozial bizia piztu dute Euskal Herrian, eta bereziki Araban. Horren froga, uztailaren 13tik 19ra Subillan (Gasteiz) egingo den Frackanpada. Hainbeste zeresan eragin duen teknikak ingurumenari egindako kalteez jardungo dira, zalantzarik gabe, Subillako topaketan. Non eta, ustez behintzat, Euskal Herriko lehen putzu biak zulatzekoak ziren lekuan. Haatik, akuiferoak kutsatzeko arriskua, lurrikarak eragitekoa, gehigarri kimiko kantzerigenoen mehatxua, lurraldearen okupazio neurrigabea... ez dira izango hizpide bakarrak. Ezinbestean, energiaz ere berba egin behar da frackingaz ari garenean. Larrun honen azken orrialdeetan elkarrizketatu dugun Antonio Turielen esanetan, haustura hidraulikoaren bidez ustiatzen diren baliabideen errendimendu energetikoa edota ekonomikoa aztertzean, sinestezina dirudi “frackingaren alde egiten ari den kanpainak”. Gero eta sinestezinago, gaineratu beharko. Frackinga burbuila besterik ez dela lehendik ere salatua zuten askok. Azken hilabeteetan agerian geratzen ari da arrazoi zutela batetik, eta burbuila husten hasita dagoela bestetik.

Unai Brea @unaibrea
2015eko ekainaren 28a
Tim Evanson - CC BY SA

“Uste dut frackingak AEBetako ekonomia irauli duela. Hazkunde ikusgarria ahalbidetu du, energia merkatu du, lehiakor izateko aukera eman die...”. Miguel Arias Cañete Europar Batzordeko Energia eta Klima komisarioak El País egunkariari esandako hitz horiek ez dira, ez, bat-bateko burutazio baten ondoriozkoak. Berak baino lehenago beste askok errepikatuko mantra errepikatu besterik ez zuen egin espainiar ministro ohiak. Kontrakoa dioen datu oldeak ez ditu, nonbait, mantra horren sustatzaileak kikildu. Arias Cañetek martxoan egin zituen adierazpenok. Ordurako, ezagun zen fracking bidezko ustiapenak dituzten hainbat konpainiak milaka langile kaleratu dituztela 2014an eta aurten bertan, edo zuzenean porrot egin dutela. Datu eanguratsua: AEBetan lanean ari diren makina zulagailu kopurua (hidrokarburo ez konbentzionalen ustiapen-eremuetan baina baita konbentzionaletan ere) gainbehera geldiezinean dago. Joan den apirilean, aurreko urrian baino %53 gutxiago ziren.      

Fracking bidez ekoiztea bitarteko konbentzionalak erabiltzea baino garestiagoa da. Horregatik, 2014an abiatutako petrolioaren prezioa amiltzeak (50 dolarreraino jaitsi zen upelaren salneurria; orain 65 inguruan dago) kalte handia egin zion sektoreari. Analista askok esan dute frackingarekiko grina prezioak berriz igotzearekin batera itzuliko dela “bere onera”.      

Arazoa konplexuagoa da, haatik: upela 100 dolarrean zegoenean ere arazoak zituzten enpresa askok. “Mainstream-aren barruan ere gero eta ahots gehiago ari dira lau haizetara oihukatzen  frackingarekin aurrera jarraitzea absurdua dela”, dio Antonio Turielek. 

Ezin zitekeen besterik espero hain emankortasun eskasa duen baliabide batez. Fracking-gas putzu baten emaria putzu konbentzional batena baino 200 aldiz txikiagoa da  Eta gainera, oso arin jaisten da: gas ez konbentzionaleko putzu arrunt batek lehen urtean ematen du bere bizitza osoan emango duen gas guztiaren %80. Hortik aurrera datorren beherakada orekatu eta ekoizpen zifrei eutsi ahal izateko, putzu gehiago zulatzen dira. Inbertsioa handitzen da, baina produkzioa ez. Gurpilak ezin zuen betiko iraun, noski.     

Erraz igartzen da frackingaren burbuilaren leherketak ez duela ustekabean harrapatu aipatutako seinaleak aintzat hartu duen inor. Izan ere, seinaleak baino gehiago izan dira: frackingaren  abenturan sartutako konpainiek milaka milioi dolarreko defizitak pilatu dituzte 2010etik. “Gas erreserbak handitzeari eman zioten lehentasuna (eta beraz, burtsan zuten kapitalizazioa hobetzeari), ustiapenaren errentagarritasunari baino”, irakur dezakegu The Oil Crash blogean. “Alkandorak ere galdu ditugu”, kexatu zen Rex Tillerson Exxon Mobileko aholkulari nagusia, eta ez bart gauean, 2012an baizik.   

Baliabide guztiak ez dira erreserba

Lur azpian zenbat gas dagoen ez da hain garrantzitsua. Hura zer erritmotan atera daitekeen, horixe da gakoa. Bestela esanda, erreserbak eta baliabideak ez dira gauza bera, sarritan nahasi arren. Baliabidea dagoen guztia da; erreserba, berriz, ustiatu daitekeena, eta hori faktore ekonomikoen menpe dago. “Funtsean, Energi Itzulera Tasa (EIT) on bat izatearen menpe”, azaltzen du Antonio Turielek. EIT zer den ulertzea, erraza izateaz gain, funtsezkoa da konturatzeko zergatik hidrokarburo ez konbentzionalen bidea hain laburra izango den, ahots asko, zenbait ordezkari publiko barne, oraindik haren defentsan tematu arren.      

Baliabide guztiak erreserba ez direla oso modu argian esplikatzen du Turielen esaldi honek: “Demagun 100 milioi euro dauzkadala bankuan, baina hilero 100 euro ateratzeko aukera besterik ez dudala”. Hauxe gehitu genezake: gutxi ateratzeko baimena izateaz gain, hil bakoitzean aurrekoan baino apur bat gutxiago atera dezakegu. Gero eta gutxiagorekin bizitzen konformatzen ikasi beharko dugu, eta frackingak ez du errealitate hori aldatuko.     

Ondoren datozen orrialdeetan azaltzen dira teknika horren aldeko apustua, energiaren ikuspuntutik behintzat, oinarri gabeko apustua izatearen gakoak. Kasu askotan, azken hilabeteotako porrot ekonomikoaren datu zehatzak ezagutu baino lehenago idatzitako testuetan oinarrituta daude, eta horregatik zenbait pasartek anakronismo kutsua izan dezakete. Orain zalantzarik gabe baieztatzen ari denaren aurreikuspen egokia dira, nolanahi.

 

Kanal hauetan artxibatua: Frackingaren arriskua  |  Ekonomia  |  Energia krisia

Frackingaren arriskua kanaletik interesatuko zaizu...
Errekaleor, frackinga eta energia berriztagarriak

Fracking hitza lehenengo aldiz entzun genuenean, ezer gutxi genekien gaur egungo krisi energetikoaren inguruan astakeri hori gelditzeko geroago borrokan parte hartu genuenok. Gasa, ikatza, unanio eta petroleoaren gailurra izen arrotzak ziren guretzako, askoz jota belarria jotzen ziguten, baina ez genekien zehatz mehatz zeintzuk izango ziren frackingaren ondorioak.


2017-06-14 | Arabako Alea
Armentia-2 putzua ustiatzeko lehiaketa bertan behera utzi dute

"Interes orokorreko" arrazoiak aipatu dituzte agirian.


2017-04-02 | Unai Brea
Frackinga albo batera utzita ere, gasa jomugan du Jaurlaritzak

Iazko urrian jakin zen Eusko Jaurlaritza, SHESA sozietatearen bitartez, baimena tramitatzen ari dela gas putzu bat irekitzeko Subilla Gasteizen, hainbat urtez fracking bidez zulaketa egin nahi izan zen lekuan bertan. Haustura hidraulikoa legeak baztertu duen honetan, eztabaida beste esparru batzuetara lerratu da dagoeneko. Batez ere galdera honetara: onargarria da gasa bilatzeko diru publikoa inbertitzea?


2017-02-13 | Lander Arbelaitz
Leherketa izan da AEBetako gas hodi batean, 2.200 fracking putzu dauden Louisianako estatuan

AEBetako Louisiana estatuan leherketa izan da gas hodi batean, New Orleans kanpoaldean. Josh Helms izeneko langilea hil eta beste bat larri zaurituta dago instalazioen jabe den Phillips 66 multinazionalak aitortu duenez. Inguruko 60 etxe hustu eta ondotik igarotzen den autobidea moztu du poliziak, New Orleans Advocate hedabideak jaso duenez.


Dakotako oliobidearen eraikitzea gelditu dute, protestei esker

Ipar Dakotako Standing Rock siuxen erreserban hilabeteak daramatzate protestan, AEBetako estatu horretatik Illinoiseraino eraikitzen ari diren Dakota Access petrolio-hodiaren kontra. Protesten eraginez, proiektua bukatzeko baimena ukatu dute igandean ingeniariek, The Guardian-en irakur daitekeenez.


Ur garbia, frackinga eta aborigenen duintasuna jokoan Standing Rocken

Siux jendeak Ipar Dakotako Standing Rocken daukan lurralde ustez autonomoan ari da jokatzen AEBetako gudu sozial handienetakoa, bere baitan biltzen dituena petrolioa ustiatzearen, klima aldaketaren eta ura eskuratzeko eskubidearen inguruko gatazkak. Baina jatorrizko herritar amerindiarrek, bizirauteko dauzkaten ezintasunak ere azaldu dira argitara. AEBetako establishmentaren agintekeria bezala.


"Eredu energetikoaren inguruko hausnarketa bultzatu nahi dugu, bide okerretik goazela ohartarazteko"

Araban, Subillako putzuan hasiriko proiektuari aurre egiteko Berriztu! taldea sortu da. Ingurumenean eta gizartean gasa ateratzeko zulaketek izan ditzaketen ondorioak ezagutaraztea eta proiektu horiek geldiarazteko presio egitea dituzte helburu.


Standing Rocken ez dute etsi, 'Dakota Access' oliobidea kasik bukatu dieten arren

AEB osotik bildu dira hilabeteotan aktibistak Ipar Dakotako Standing Rockera, indioen erreserba zeharkatzen duen petrolio-hodiaren lanak gelditu nahian, Jatorrizko Amerikarren 300 tribuk sustatuta. 400 ekintzailez goiti atxilotu ditu poliziak udaz geroztik, horietatik 142 urriaren 27an, polizia federalaren eraso bortitz eta guzti. Barack Obamak berak esku hartu behar izan du negoziaketarako hilabeteko geldialdia eskatzeko, hauteskunde kanpaina zela-eta seguruenik. Hona gatazkaren zenbait gako.


2016-10-18 | Hala Bedi
"Ezin da onartu Eusko Jaurlaritzak frackingari diru publikoko milioika euro ematea"
MULTIMEDIA - erreportajea

Fracking Ez plataformak kezka agertu du Euskadiko Hidrokarburoak (SHESA), Eusko Jaurlaritzaren menpeko sozietate publikoa, Armentia-2 izeneko gas putzu baterako baimena tramitatzen ari delako. Subilla Gasteizen dago putzu hori, azken urteetan SHESAk fracking teknika erabiltzeko asmoa izan duen leku berean.

Fracking Ez Araba plataformako Amagoia Murua eta Luis Casado kideekin egon da Hala Bideo eta gas putzu horren ustiapen berriarekiko susmoak azaldu dituzte. Azken urteotan... [+]


Frackingaren aurkako EAEko legearen behin-behineko debekua kendu dute

EAEko legebiltzarrak 2015. urtean onartu zuen frackinga eragozten duen legea. Espainiako Gobernuak helegitea jarri zion joan den maiatzean, eta hori aintzat hartuta, Konstituzio Auzitegiak legea bertan behera utzi zuen behin-behinean.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude