ARGIA.eus

2021eko urtarrilaren 18a

Ingurumena > Natura

Duela 120 urte arte gizakiek milaka urtez eraldatutako material artifizial guztien masa ez zen Lurra planetak zeuzkan izaki bizidun guztiez osatutako masaren %3 baino gehiago. Geroztik, batik bat 1950ko hamarkadan abiatutako ‘Azelerazio Handia’ medio, erabateko artifizializazioa jasan du munduak, 2020an bi multzoen pisua berdintzeraino. Gauzak txarto bidean, 2040rako planetaren azaleko lau tonatatik hiru izango dira antropogenikoak.

Natura kanaleko multimediak
2020-12-11 | ARGIA
Lurra planetan jada pisu handiagoa daukate gizakiek sortutako objektuek izaki bizidunek baino

Weizmann Zientzia Institutuak argitaratu berri dutenez, urte honen amaierarako Lurra planetaren lurrazalean orain arte gizakiak sortu eta paratu dituen objektu guztiak batuta pisu handiagoa edukiko dute izaki bizidunen artean pisatzen dutena baino. Bestela esanda, plastiko, adreilu, hormigoi eta beste hainbat produkturen pisu konbinatuak munduko animalia eta landare guztiak gaindituko ditu lehen aldiz. Gizakiek historian zehar gaurdaino pilatu dituzten objektuen gutxi gorabeherako pisua [+]


Azaroak 15, itsasoak utzia
MULTIMEDIA - dokumentala

Sei gazte hil ziren 1960ko azaroaren 15ean Zumaiako barran, olatu handi batek eramanda. Istripuaren nondik norakoak, gertaera hark Zumaiako memorian utzitako oihartzuna eta orduko herriaz hitz egiten du Azaroak 15, itsasoak utzia dokumentalak. 

Iñaki Agirrezabalaga zumaiarrak egindako dokumental hau azaroaren 15ean erakutsi zuten lehen aldiz, istripuaren 60. urteurrenean.

Baleikek sareratu du dokumentala.


2020-12-02 | ARGIA
Iñaki Snaz-Azkue: Biodibertsitatea eta ingurumen ezagutza euskal gizartean
MULTIMEDIA - solasaldia

COVID19ak eta ingurumenak duten harreman estua, biodibertsitatearen gainbehera, eta Euskal Herrian dugun ingurumenaren ezagutza. “Etorkizunera begira, zergatik bultzatu beharko genuke ezagutza hori?”. Gako horiek jaso ditu bere hitzaldian Iñaki Sanz-Azkuek, bertako animaliak hobeto ezagutzeko XAPOKETAN karta-jokoaren egileak. Bideoaz gain, podcast formatuan ere entzun dezakezue lotura honetan.


2020-12-02 | ARGIA
Iñaki Sanz-Azkue
Iñaki Sanz-Azkue: Biodibertsitatea eta ingurumen ezagutza euskal gizartean

COVID19ak eta ingurumenak duten harreman estua, biodibertsitatearen gainbehera, eta Euskal Herrian dugun ingurumenaren ezagutza. “Etorkizunera begira, zergatik bultzatu beharko genuke ezagutza hori?”. Gako horiek jaso ditu bere hitzaldian Iñaki Sanz-Azkuek, bertako animaliak hobeto ezagutzeko XAPOKETAN karta-jokoaren egileak. Bideoaz gain, podcast formatuan ere entzun dezakezue lotura honetan.


2020-11-30 | ARGIA
PODCASTA | Iñaki Sanz-Azkue bioaniztasunaz

COVID19ak eta ingurumenak duten harreman estua, biodibertsitatearen gainbehera, eta Euskal Herrian dugun ingurumenaren ezagutza. “Etorkizunera begira, zergatik bultzatu beharko genuke ezagutza hori?”. Gako horiek jaso ditu bere hitzaldian Iñaki Sanz-Azkuek, bertako animaliak hobeto ezagutzeko XAPOKETAN karta-jokoaren egileak. Bideoaz gain, podcast formatuan ere entzun dezakezue lotura honetan.


2020-11-27 | Erran .eus
Presak kenduta, izokinak Elizondoraino ailegatu dira eta Leitzaranen gero eta gehiago ikusten dira

LIFE-Irekibai proiektu europarrari esker, Bidasoan eta Leitzaran ibaietan izokinen ibilbidea oztopatzen zituzten presak kendu dituzte azken urteotan eta, horren ondorioz, «izokina Bidasoan goiti Elizondoraino ailegatzen ahal da eta Leitzaranen duen presentzia sendotu da».


Beroketak eski-estazioa hil duenean, turisten oroigarri herdoilduak geratu dira zutik

1960ko eta1970eko hamarkadetatik hona, jende zaharrenek kexuz ohartarazten zuten arren “jada ez da lehengo elurterik”, ekonomiak, modak eta are pedagogiak ere aho batez erabaki zuten eskiatzea oinarrizko eskubide bihurtu behar zela, ia obligazio.  Klimaren aldaketak ez du errukirik, ordea, eta mendietan ugaritu dira erabili ezinagatik porrot egindako eski-estazioak. Boluntarioak ari dira hilotz horien hondarrak eraisten eta berrerabiltzera ez bada birziklatzera eramaten.


2020-11-12 | Jakoba Errekondo
Izan txoriak buruan

Proposamen txiki bat egin nahi dizut: txoriengan pentsatu. Txoriek ederki adierazten dute bioaniztasunaren maila.


2020-11-09 | Garazi Zabaleta
Kaleetako berdegune inperfektuen onurak

Badaki inork txorkoa zer den? Bada, herri eta hirietako kaleetan, zuhaitzak landatutako tokietan dauden lursail txikiak dira txorkoak, gazteleraz alcorque deritzenak. Arangurengo Ingurumen Zerbitzuak kanpaina berezi bezain polita abiatu du herritarrei proposamen hau eginez: herriko txorko bat babestea beraien gain hartu eta lur zatitxo horretan tokiko landareak landatzea. “Hiriko bioaniztasuna beste ikuspegi batetik lantzeko gogotik atera zen ekimena”, esan du Guiomar Santamaria... [+]


2020-11-06 | ARGIA
Milaka kurrilok zeharkatzen dute egunotan Euskal Herria Afrikarantz udazken oroko bidaian

Europan uda partea igarota udazken oro bezala Afrikara bidean doaz milaka kurrilo (Grus grus). Horietatik andana bat pasa ohi da Euskal Herritik, Pirinioak zeharkatuz edo itsasotik sartuta Penintsulan barnatuz. Azaroaren lehen egunotan kopuru handitan ikusi ahal izan dira Frantziako lurretatik iritsita gure gainetik zalapartan pasatzen.