ARGIA.eus

2020ko azaroaren 29a

Kultura > Filosofia

2020-07-12 | Kepa Matxain

Herrenka dabiltza artea eta pentsamendua, pausajea bateratu ezinda. Krisian da lehen abangoardietatik arte ekoizpenari lagundu izan dion diskurtsibitatea, kasik akademia merkantilista batera murriztua –horrek dakarren guztiarekin–. Euskal arte sisteman ere apenas dago eztabaida kritikorako fororik. Artista garaikideak urrutiratu egin dira Oteizaren garaietatik herenegun arte baitezpadakoa zirudien kontzeptualizazio teorikotik. Panorama horretan, premiazko bihurtu da arte kritikaren... [+]

Filosofia kanaleko multimediak
Kulturgintza antsietatearen garaian

“Etorkizuneko, barneko eta mugatu gabeko arrisku baten aurreko segurtasunik eza” gisa definitzen du hiztegiak “antsietate” hitza. Konfinamenduak agerian utzi dituen gauzen artean, sentsazio horrek gaur egungo gizartea artikulatzeko daukan ahalmena dago. Eta kulturgintza ere ez dago bizitzeko modu angustiagarri horretatik aparte.


Santiago López Petit, filosofoa eta Bartzelonako Unibertsitateko irakasle ohia
"Egungo epidemia baliagarri izango da autoritarismoa areagotzeko"

Ohiturak eta bizitza nola aldatu daitezkeen, edota sistema kapitalistak krisi ekonomiko eta sanitario hau bere erara erabili ahalko duen aztertzea, COVID-19 garaietako eztabaida politikoetan eta sozialetan azaleratu diren auziak dira. 2014an, Hijos de la noche (Bellaterra) liburuan [Gauaren semeak, euskaraz], Bartzelonako Unibertsitateko filosofia irakasle Santiago López Petitek jada bazioen bizitza erronka bilakatzen dela herritarrak anomalia gisa hautematen direnean eta errealitatea... [+]


Joseba Gabilondo
"Gure zeruertz berria ez da historia, apokalipsia baizik"

Erdi Aro berri baterantz gindoazela iragarri zuen duela lau urte inguru. Ez alferrik, Globalizazioak: Erdi Aro Berria eta diferentzien itzulera idatzi zuen 2015ean. Koronabirusaren izurriak egiantzaren errematea eman dio iragarpen hari. Utopian ez eta apokalipsiaren kontzientzian jartzen du esperantza, inon jartzekotan. “Guztiok pentsatzeko ordua da; dena beharko dugu, eta denborarik ez dugu”. Literatur kritikatik hasi zen duela dozena urte pasatxo, eta gaurko munduadia eta haren... [+]


Ideia politak

“Gizakia izaki soziala da” (Aristoteles, KA 384-322). Egia esan, tipo horrek hitz horiek esan zituenean zenbateko eragina izango zuen bazekien galdetzen diot neure buruari momentu jakin batzuetan.


Berrogeialdiko apunteak
Koronabirusa eta konspirazio teoriak pentsaera biktimistaren aroan

Zuri ere iritsiko zitzaizun telefonora koronabirusa AEBek zabaldu dutela dioen artikulu edo bideoren bat. Horrelako konspirazio teoriek diotena egia edo faltsua den galdetzetik harago, mota horretako mezuen zabalpena ez da oso sintoma ona gauzak beste era batekoak izatea nahi luketenentzat.


Iñigo Martinez Peña, irakaslea
"Pentsamendua ez da adituen kontua; elkarrizketa filosofikoak bokazio berdinzalea du"

Ohiko filosofoek esan zutena ikastetik harago ez al luke joan behar Filosofia ikasgaiak? Nola i(ra)kasten da pentsatzen? Zergatik ez hasi Filosofia ematen Batxilerra baino lehenago? Nola ebaluatzen da filosofia? Zein ekarpen egin diezaioke filosofiak egungo hezkuntza –eta gizarte– ereduari? Ezinbestean, galderaz gainezka hurbildu gara filosofia eta hezkuntzaz solastera, Iñigo Martinezekin.


Piztia beti da "bestia"

Facebook-eko Hondarbiko Hitzak orrialdeak bertako hitz, esamolde eta abarrak argitaratzen ditu tarteka. Arrakastatsua da; post-ek erreakzio andana sortu ohi dute herritarren artean.

Behin irakurritakoaren arabera, gaztelaniaz ohikoa den esaera zaharra honela esaten da Hondarribian: “Pittittua ikusita mutilla”. Uste dut esanahia argi dagoela. Lagunei esan nien gustatu zitzaidala, horrela, bustidura eta guzti, eta nire euskal atsotitzen errepertorio urrian sartuko nuela. Berehala... [+]


2020-02-02 | Fermin Erbiti
Zalantzari gorazarre

Bizitzan aitzina egin ahala, burugogorrenak ere lezio pare bat ikasiko du neke handirik gabe. Bata, denboraren joan-etorria aldakorra dela oso. Haurtzaroko erritmo motela gaztetan azkartzen hasi eta, bat-batean, berrogei urteren bueltan, sekulako abiadura hartzen du, guztiok ikaratu eta zorabiatzeko modukoa. Adiskide batek argi esan zidan lehengo egunean, kafetxo bat hartzen ari ginela:

– Ikaraturik nago denborak hartu duen martxarekin. Hau ziztu bizian doa, hobe denbora behar bezala... [+]


Esaldi baten geruza guztiak

Artikoan zehar bidaiatzen dabiltzan izotz-hausleak dira esaldiak. Batzuek krosko fina daukate, kolperik suabeenak ere zulatuko ditu. Badira geruza sendo asko dituztenak. Horiek kostaldeko arroken kontra talka egin dezakete eta tinko goiari eutsi.


Pote Filosofikoak egitasmoa estreinatuko dute Tolosan

Filosofia gizarteratu nahi dute, eta hilean behin Pote Filosofikoak antolatuko dituzte, Tolosaldean eta Goierrin; lehena, asteazken honetan, Tolosako 3 tabernan izango da.