ARGIA.eus

2019ko ekainaren 18a

Historia > Antzinaroa > Erromatarrak > Erromanizazioa Euskal Herrian

Kanal guztiak
  x Itxi
Politika
Ingurumena
Feminismoa
Euskara
Nazioartea
Ekonomia
Gizartea
Herri mugimenduak
Hezkuntza
Kultura
Historia
Zientzia
Iritzia
English
Erromanizazioa Euskal Herrian kanaleko multimediak

Eduki hauek interesatzen zaizkizu? Kanal honen RSS jariora harpidetu zaitezke.

Erromanizazioa Euskal Herrian
Ura ateratzea Antzinaroan
Oiassoko (Irun) erromatar aztarnategian metalezko pieza txiki bat aurkitu zuten eta pieza txiki horretatik abiatuta, makina osoa berreraiki zuten: Ctesibioren ponpa hidraulikoa. Aurkikuntza hori aitzakia, Balbulatik ponpara: Oiasso eta  ura ateratzeko metodoak Antzinaroan izenburuko erakusketa paratu dute Oiasso Museoan urriaren 31 bitartean.

Ctesibioren makina hura Antzinaroan ura ateratzeko metodo bat zen, baina ez bakarra. Noria, Arkimedesen torlojua eta patenotrea ere erabili... [+]

2009-07-26 | Jon Artano Izeta
Andelos (Nafarroa)
"Erromatarrak 'crack' batzuk zituan!"
“Sertorio eta biak xextran zebiltzalako iritsi zuan hona Pompeyo Magno eta, apaltasunez, Pompaelo izendatu zian Iruñea. Ordurako baskoiek eta erromatarrek baziaten elkarren berri. Andelosen behintzat bai”. Horrela hasi zuen bere jarduna koadrilako historiagileak, duela urte mordoxka Sanferminetako ondoa pasatzeko Andelosa egin genuen txangoan.

2009-07-12 | Jon Torner Zabala
Arditurriko meazuloen ustiapena
Granitozko harritzarra. Horixe ikusi zuten Txinguditik bueltan itsasoz zihoazen erromatarrek, Aiako Harria bistaratzean. Bazekiten granitoa eta arbela loturik daudela, eta arbelak zilarra gordetzen duela barrunbeetan. Ingeniari oso onak ziren: arbela pikotxekin lantzen zuten eta minerala ateratzeko arroketan suteak egiten zituzten, beroak pareta biguntzen zuelako.

Arditurriko meazulo erromatarrak Juan Guillermo Thalacker ingeniari alemaniarrak deskubritu zituen 1804an. Hamabost kilometro... [+]

2008-01-13 | Pilar Iparragirre
Erromanizazioa gure inguruan

Alberto Pérez de Laborda ::Ocho siglos de romanización

Txertoa

orrialdeak ::192

prezioa ::15€


Erromatarrak Tiberretik Bidasoara
«Baina nork dio erromatarrik ez zela egon hemen? Caro Barojak esan zuen: saltus eta ager. Baina hori erromatar idatzietan ez da ageri eta aztarna arkeologikoek justu kontrakoa diote!», ahotsa punttu bat igo eta baieztatzen du, seguru, eskuan pintzela eta aitzur txikia balitu bezala. Teoria hutsalak dira horiek beretzat eta aipatu orduko sutu zaigu: «Zergatik izan behar du saltus basoa? Zergatik ez pasabidea? Esanahi hori ere badu. Saltus eta ager... hori bai dela topiko bat». Plinio... [+]

2006-10-08
Erromatar aztarnen azken berriak gure kostaldean

K.a 19. urtean Augusto enperadorea Hispanian izan zen, Kantauriko Guden ondoren Erromako pax-a lurralde osoan ezartzera, propaganda hutsa. Hain zuzen, urte horretatik aurrera hasiko dira erromatarrak euskal kostaldea kolonizatzen, batez ere Aiako Harriko zilarra ustiatzeko eta arrain gatzategiak ezartzeko -cetaria izenez ezagunak-. Vespasiano enperadorearen garaian (K.o 69-79) merkataritzak gorakada nabarmena izan zuen. Oiasso, Burdigala (Bordele) eta Flaviobriga (Castro Urdiales) arteko... [+]

2006-10-08
Erromatarrak Tiberretik Bidasoara

Egurra karraska dabil olatuen astinduz, eta dekurioiak, makurtuta, Jupiter du gogoan. Enbatak ur gaziz busti ditu sotoko anforak. Jainkoak jolasean dabiltza. «Hor dago! Hor dago Oiasso!» esaten dio masta gainetik soldadu batek, eta dekurioiak pentsatzen du: "Azkenean Oiasso, audas at fidelis!". Bi mila urte ondoren, Irungo kale batean arkeologoek haize eta hotzari aurre egiten diote, blai eginda. Lokatz artean egurra ageri da, antzinako civitas baskoiaren portua, eta egur... [+]