Manex Goyhenetxeren Iritziak II Euskal Unibertsitateaz


1974ko irailaren 22an
Zure babesik gabe independetzia ezinezkoa zaigu
II Euskal Unibertsitateaz, Manex Goyhenetxe, IKASeko idazkaria.

Manex Goyhenetxeren Iritziak II Euskal Unibertsitateaz
"Erran ginezake aurten egin dugula egiazko unibertsitatea"
Irailaren 8ko Zeruko Argiaren alean, luze eta zabal hitzegin ziguten egun haitean ospatzen ari zen udako euskal unibertsitateaz Haritsxelar jaunak eta Koldo Olazabalek. Orain, Unibertsitatea amaitu ondoren, begirada lasai bat luzatuko diogu aurten egin denari. Haritsxelarrek lehen aipaturiko alean zioenez "IKAS batasunak eta bereziki IKAS-eko zuzendariek eratzen dute unibertsitatea. Eta heietan lanik handiena egiten duena Manex Goyhenetxe da, IKAS-en idazkaria". Horregatik Manex Goyhenetxe dakargu orain gure artera, berarekin batera, aurten egin dena poliki begiratzeko. Nekatu xamarra arkitzen dugu unibertsitatearen amaieran, baina hala ere badu animoa gure galderei erantzuteko.
Manex, irailaren 2an hasi eta 11ra bitartean egin duzue aurtengo euskal unibertsitatea, bigarren euskal unibertsitatea. Nola izan da bertako lana?
MANEX: Eguneroko lana bi zatitan emaiten genuen. Lehenik, goizetik egiten ziren mintegiak edo elkarizketak. Gero arratsaldetan aldiz mintzaldiak. Eta ikusiz egun guzia bai ikaslek eta bai irakaslek asko burulan zerabiltzatela, arratsaldetarako antolatuak genituen gai deskantsagarri batzu: antzerki, kantaldi, bertsolarialdi, mahai inguru etabar...
Zein sailetan egin da lan hori?
MANEX: Bost sail bereziki ari izan dira bizi bizi. Hizkuntzalaritza, zientzia, ekonomia, gizarte-zientziak, eta antzerki-saila.
Eratzaile bezala, sail guztiez izan duzu ardura. Nola laburtuko zeniguke sail bakoitzeko lana?
MANEX: Luze joko luke, zehazki erantzutea, galdera honi. Horregatik ene impresione orokor bat eskeiniko dizuet sail bakoitzaz. Zientzia sailekoak izan dira behar bada ondoenik lan egin dutenak. Urtean zehar egina zuten lana elkarrekin, bai Bilbokoak, bai Donostiakoak eta bai ipar aldekoak, eta egun hauetan gainera Parisekoekin izan dituzte harreman hertsiak. Gizarte zientzien sailekoek ere ondo xamar ibili dira lanean, nahiz eta hutsune nabarmenak ere izan; izan ere hiru edo lau lagun kenduz gero, bere lanak agertu zituztenak, besteak entzutera eta bere iritzi soilak azaltzera soilik agertuak bai ziren. Dena dela, bai sail hontakoak eta bai besteetakoak datorren urterako lan konkretuak egiten abiatuak dira. Antzerki sailekoek unibertsitaterako prestatze-lana ondo egina bazuten ere, jendeak ez zuelako behar bezala erantzun, ez dute lan haundiegirik egin ahal izan. Baina hala ere zenbait urrats ematen hasiak dira euskal antzerkiaren onetan. Ekonomia sailekoek, berriz, berandu hasi ziren prestatze lanean, eta horregatik ez dute behar haineko lanik egin. Hala eta guztiz ere, harreman interesgarriak izan dituzte zenbait ekonomilarik eta abiatuak dira lan konkretu baten soziologia taldekoekin batera datorren urterako. Eta azkenik hizkuntzalaritza eta literatura sailekoak ere saiatu dira zerbait onik egiten, nahiz eta hemen ere hutsuneak handi xamarrak izan oraindik, batez ere -beste sailetan bezala- euskal ikasleen partizipatze aldetik ikerketa lanetan. Oraingoz, hontan utziko nuke ene erantzuna; baina, erran nahi dut baita ere, ez dudala ezer asko argitu honekin sail bakoitzean egin den lana, hortarako Zeruko Argia honen ale osoa behar bai nuke.
Sail bakoitzeko lanez kanpo, beste zenbait hitzaldi eta jaialdi ere eratu duzue. Nola joan dira gauzak arlo hortan?
MANEX: Oro harturik, ondo joan direla esan behar. Batez ere bi aipatuko nituzke, izan zuten maila onagatik eta harrera ederragatik: GUK taldeak eskeini zigun "Laborari Kantari" izeneko ikuskaria, eta Juan Mari Lekuonak azaldu zigun bertsolarizaten historia. Hauen ondoan aipatu daitezke baita azkeneko bi egunetako mahai inguruak ere: batek honako gai hau zuen: Ipar aldea indusrializatzea Hegoaren bidez; eta besteak: arrantza.
Aurtengo hau Bigarren Udako Euskal Unibertsitatea izan dugu. Ihaz egin zenaz pareturik nolako aurrerapena sumatu duzu?
MANEX: Esan genezake, ikusirik gauzak nola iragan diren, aurten egin dugula egiazko unibertsitatea. Lehenik, joan den urtean baino asko ikasle gehiago etorri da alderdi guzietarik eta bereziki Bizkaitik. Joan den urtean gehienak Gipuzkoarrak ziren. Aurten, aldiz, Bilbotik eta bazen ikasle andana bat. Orotara 110-120 ikasle eta irakasle etorri da. Ez da guti bigarren urtearentzat.
Gero, ikasle eta irakasleen artean egindako unibertsitate bat izan da. Denek parte hartu dute. Ez dira izan bakarrik goi mailako ikasaldiak. Ikasleak ere dantzan sartu dira eta elkarren artean aztertze-lanak eraman dituzte.
Egia da hutsuneak badirela oraino. Hala nola, Ipar aldetik, jende guti etorri da: hamar bat orotara. Nun ote daude Ipar aldeko ikasleak?
Ihaz, azken egunean, erabaki batzu hartu ziren aurtengoa prestatzeko. Adibidez, erdal unibertsitateetako euskaldun ikasleak bildu behar zirela eta denak lanean jarri urtean zehar, gero lan hoiek Donibane Lohitzuneko unibertsitate hontan agertzeko. Bete ahal da asmo hau?
MANEX: Bai, aurten ere, azken egunean biltzarre orokor bat egin dugu unibertsitateari buruz. Lehenik, lan saileko arduradunak hautatu ditugu. Gero idazkaritza berri bat eratu da ere. Orain arte lan guzia Ikas taldeak egin zuen. Hemendik goiti parte hartuko dute beste euskal kultur talde batzuek ere. Hala nola: euskal kultur mintegiak, EKT edo Elhuiar taldeak, Jakinek eta bai Euskalztaindiak ere.
Bestalde, unibertsitate honek ukan dezan iraupen, erabaki dugu aldizkari baten argitaratzea. Hor emanen ditugu unibertsitateko lan guzien berri, bai eta urte guzian unibertsitateetan ikasleek egiten dituzten azterketa lanen berri ere.
Zerbait gehiago, Manex, euskal unibertsitate honen inguruan?
MANEX: Halaber esan genezake aurten itzalak eta hutsuneak izanik ere, euskal unibertsitate bati buruz oinharriak eman direla. Orai indartu, zabaldu eta iraun behar du.
Iñaki Zubizarreta
6

GaiezGizarteaIrakaskuntzUnibertsitaEuskal Unib
PertsonaiazGOIHENETXE1

Azkenak
Mingain urdina

Odolustea uztailaren 10ean hasi zen. Hamar buru hil zaizkigu harrezkero: hazarkume bat, ahari bat eta zortzi ardi. Odol analisiek baieztatu dute mingain urdinaren gaitzaren ondoriozko heriotzak izan direla denak ere.


2025-09-01 | Jakoba Errekondo
Pagatza, bizitza, sutza

Ez naiz aparretsia, orraztearen aparretsia, ezta gutxiagorik ere. Baina ikasturte berriari ekiteko, zer den ez den, lakarra zuzen-zuzen ederki asko eginda nator zuregana.


2025-09-01 | Garazi Zabaleta
Gidari artzain eskola
Artzainen hurrengo belaunaldiaren bila

Historikoki, artzaintzari eta abeltzaintzari guztiz lotuta egon den bailara da Erronkaribarrekoa, baina azken hamarkadetan nabarmen eraldatu da eta turismoa bihurtu da jarduera nagusia. “Ekonomia horrela aldatu da, eta hamarkadaz hamarkada ardi, behi eta behor kopurua... [+]


2025-09-01 | Irati Diez Virto
Satitsua
Burmuina txikituta bizirauten duen ñimiñoa

Bizitza azkar pasatzen dela entzun eta esaten dugu maiz. Hala ere, gizakiok urte dezenteko bizi-itxaropena daukagu. Hainbat urte izan ohi ditugu ongi garatu, bizi eta ugaltzeko. Badira, ordea, hori guztia denbora askoz ere laburragoan egin behar duten gu bezalako ugaztunak:... [+]


2025-08-30 | Patxi Aznar
Beste urrats oker bat

Duela gutxi, Netanyahuren gobernuak, AEBen baimenarekin, legez kanpoko jarduerarekin jarraitzea erabaki du Gazan, eta zerrenda osoaren kontrola hartzea. Historia pixka bat egingo dut ez zaidalako zuzena iruditzen komunikabide edo kazetari batzuek Gazan gertatzen ari dena 2023ko... [+]


2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Eguneraketa berriak daude