Andre Courreges, Balenziagagandik ikasi zuen gizona

1974ko otsailaren 10a
Andre Courreges, Balenziagagandik ikasi zuen gizona
Aurreko artikuloan genioenez, Kristobal Balenziaga jostun haundiak ikasle bakarra utzi zuen: Courrèges.
Andre Corrèges Nafarroa Beherekoa da. Espaiñolez ederki mintzatzen da. Eta euskaraz, behar denean, ez da gibel gelditzen. Alabari izen euskalduna ezarri dio. Pilotan ere egin ohi du. Iruiñean nahiz Donostian, maiz inguratzen baita hiri horietara, bere etxean bezalaxe egon ohi da. Courèges-ek ez ditu, hala nola Balenziagak, printzesak janzten; inor gutzi bezala moldatu zaio bizi duen garaiari eta bere "prototypoak" ditu sortu. Emakume normal eta soilak jazten dizkizu. Lapidus, Givenchi, Carven, Marc Bohan, Yves Saint-Laurent, Camps katalana eta Paco Rabanne donostiarrarekin batera, egungo joste-munduan gorenetariko tokia du Courrèges-ek. Xuria edo gorri-amapola dira haren kolekzioetan margorik nagusienak. "Rouge Courrèges" deitzeraino, "urdin Persia" edo "arrosa indioa" esan ohi bezala.
Zergatik agertu da André Courrèges, bere estiloaz ezezik, kolore berezi baztuez?
COURREGES.- Ene ustez, koloreak alaitasuna eta bizia adierzten du, bizitzan bilaka ari garen guztia. Haur batek nahiago du, beti, zuriz jantzia dagoen pertsona. Lurrari indar egiten dion eguzkia ere koloretan da zabaltzen: zuria, urdin argia eta gorria... Horregatik, gizonak (ez gizon den bezalakoak baizik nik nahi nukeenak) beti kolorez jauntzi behar luke.
Haurra, jaztean, zinezkoagoa eta bat-batekoa ahal da...?
COURREGES.-Bai, noski. Emaiozu haur bati koloretako arkatzen artetik hautatzeko. Alaiena bilatuko du. Beltza utzi eginen du.
"Maxi" moda jostundegi handietan aurkeztu baino lehen ere, esan zuen Courrèges-ek: "Ez dut atsegin, ez du iraungo, bainan ene kolezio-zati bat "maxi" izanen da, ekonomia alderdoari begiratuz". Zuk beti nahiago duzuna egiten duzu ala Syndikal Kamarari eta merkatuko arauei lotu behar zatzaizkie?
COURREGES.ùLehen jende gutirekin lan egiten nuenean, nahi nuena, atsegin nuena egin ohi nuen; sor nezakeen linea bat zabaldu baino 2, 3, 4 urte!ehenago. Ez zitzaidan axola, gehiegi, negazio batek lur jo zekidan: banuen diru pittin bat ataka txarrak iragaiteko. 1961ean finLatu ninizen neure kontura et 1965a arte atsegin zitzaidana egin ohi nuen, publikoaren gusteak kontutan hartu gabe. Orain ere ez dut bide hori utzi, bainan ene kalekzioek hiru alderdi dute: atsegin zaidana, garaiak eskatzon duena eta. .agirikna. Zaindu beharra baitut nere posizioa, 500 pertsona dut, ukan ere, nere etxen eta beste 1.200-i lana ematen diat. Ez naiz bakarra. Ezin jolas egin besteen ogiaz.
ùCourrèpes-en kole.zioa hakoitzak arima gazte bat biziz, izpiritu bizkor eta alaidun arima bat adierazten du. Zer esan nahi du honek: zuk emakame edo emazteki gaztea bakarrik jantzi nahi duzula ala emaztekia
ren gaztetasuna ahaRk eta gchien /uzatu nabi zenukeela ?
COURREGES.ùBizitza aldatuz dea. 40 urte dituen emaztekiak ezin ditu izkutatu bere urteak. Zenbaitetan gertatu zait aurrean adin horretako emakumea 20 urteko bere alabarekin. Ez da bien artean alde handirik. Silueta ia berdina date biek, aurpegian igertzen zaio, beste inan ez. Ez da harritzeko 40 urteRo eta gehiagoko emaztekickin topo egin eta artean badatela.. halako zerbait ikustea.

ùCourrèpes-i beti gustatu izan zalo marraztea Esaten zion aitak: ~Dibujoarekin ez duk etorkizanik Bizartsu eta iletsu izanen haiz. Buhame bat izanen haiz. Lan serioago bati atxiki bebar hioLe+. Balenziaga jostun handiaren dibujo batzuk atzeman zituen arte. /zardia, lana, urte asFotabo ihardanak gaztetasonez, alaitasunez eta ametsez beterikQ mode/oak. ten ditut. Besterik ez. gonak eta frakak atzematera eraman zuen: haren eskutik emaLumeak poesiarako eskubidea eskura du.
Pintatuz ere ardiesten dizu Andrék poesia hori. Courrèges, jostuna ezezik, pintura on bat ere bai baita, emazteki eta honen munduaren pintatzaile.
Zaila izango da, ordea, emakumeen munduan agintzea eta lan egitea ?

COURREGES.ùLanean, emakumeak arretatsu dira eta otxan, lana atsegin dutenean. Anitz urte daramat emakumez inguratua eta ezagutzen ditut. Horiek ditut neure laguntza eta musa. Neure emaztea dot, lagunik hoberena ezezik laguntzailerik hoberena ere. Zori handi bat da hau eta erreztasun handiak ditu ematen. Kolekzioa prestatzon ari garelarik, alaha etortzen zait batzuetan lantegira. Hura sartzen denean, badirudi etxe osoa sartu dela. Harek lagundu arren, lan asko egin bebarra dot. 5 edo 6 ordu egin ohi dut lo. Pinturak liluratua bainaduka eta goizik jeiki behar uRaiten dut pintatzera.

ùCourrèges-ek, nabi duen erara jazten den fama du. Zamarra eta fraka hori-kanarioak erehili obi ditu, fraka oso motzen azpitik bota zurisk oso aurrerakoi dirudite; beti polo zariak eraman obi ditu edo gorri-amapola kolorchoak... Zure idoietan jantzian bezain ausarta ahal zara?

COURREGES.ùIlargiko nekazari bat nauzu. Beti nere idurimenean aztarrika ari naiz. Ez dut deus ere jakiten. Ez zait besten eritzIa axola. Nere obra zait axola eta ez nitzaz esan de-atrt-:~a. Miloika urtetan dabil mundua itzulika. Bizitza bat ez da ezer asko. Jendea joan egiten da. Lore~k zaIzkit gustatzen, zelaian behin hartu genituenak batikbat. Loreekin mintzatzea zait gustatzen, lore grisik ez baitago. KoloreQunak dira. Nik egin jantziak ere hakzxe izan daitezela nahi dot. Mundu alaiago bat egin rabi nuke, kreazioko lehen eganekoa bezalakoa. Borroka eta lan egiten duten izpiritu gazteko emaztekiak j azten ditut. Besterik ez.

EDORTA KORTADI
Andre Courreges 1973 urtean
7

Gaiez\Gizartea\Moda
Pertsonaiaz\COURREGES1
Egileez\KORTADI1\Gizartea
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
Hedoi Etxarteren hitzaldia: "Faxismoa gaur eta hemen"
MULTIMEDIA - solasaldia

ARGIA-k eta Azpeitiako Elkar-ekin taldeak elkarlanean antolatuta "Faxismoa gaur eta hemen" hitzaldia eman zuen Hedoi Etxartek San Agustin Kultur Gunean. Hemen duzue hitzaldia osorik ikusgai.


2019-03-25 | Naturkon
Zientzia eta basoaren kudeaketa: baina eukaliptoa inbaditzailea da ala ez?

Egurraren sektoreko enpresek jardunaldi bat antolatu zuten joan den ostiralean Hernanin, jarraitzen duten baso-kudeaketa ereduari euskarri zientifikoa eman nahian. Eta fundamentuzko ezer esan ez zen hitzaurrearen ondoren, saiatu ziren gure lurraldea gero eta sarriago estaltzen duten eukalipto espezieak inbaditzailek direla ukatzen. 20.000 inguru hektarea hartu dute eukaliptoek 2018an, eta gure lurraldeko harizti eta amezti guztiak baino azalera gehiago estaltzen dute dagoeneko.


2019-03-25 | Aritz Ibaez
Xabierko gazteluan, eskeletoak dantzan

Aspaldiko partez bisitatu dugu Xabierko gaztelua martxo hasieran. Ganbaraz ganbara, gurekin zetozen iparraldeko lagunei azaldu dizkiegu Xabierko Frantziskoren ibilerak, bere anaia Amaiurko gazteluaren defendatzaileetarik bat izan zela eta ohiko topikoak. Bapatean, burnizko hesiz itxitako kaperatxo batera heldu eta hara! Heriotzaren dantza! Oier Araolazaren bitartez izan nuen horma-irudi bitxi honen berri duela lau bat urte eta hemen zerbait idaztekotan geratu nintzen. Gaur arte! Tira...


2019-03-25 | ARGIA
Bosgarren hildakoa: Beste preso kurdu batek bere buruaz beste egin du igandean

Martxoaren 24an, igandea, bere buruaz beste egin du Oçalanen isolamendua salatzeko Medya Çınar preso politikoak, ANFn irakur daitekeenez. Mardin hiriko espetxean zeukaten eta 24 urte zituen.


2019-03-25 | ARGIA
2017ko 'Pohang' lurrikara frackingak eragin zuela aitortu du Hego Koreako gobernuak

2017ko azaroaren 13ean Koreako hainbat herri –tartean izena ematen diona– kaltetu zituen Pohang lurrikara bertan erregaiak fracking bidez erauzteko teknikak esperimentatzen dituen estazio geotermiko batek eragin zuela aitortu du herrialdeko gobernuak, gertakizuna ikertzeko izendatutako aditu taldea ondorio horretara iritsi denean.


2019-03-25 | Itzea Urkizu
Fatimetu Zenan: "Feminista naiz, baina feminismo unibertsala nahi dut, eta ez eremu jakin batera mugatutakoa"

Saharar errefuxiatuen kanpamenduetan jaio bazen ere, Fatimetu Zenan (1999) haurra zela iritsi zen Euskal Herrira; Bermeora, lehenik, eta Ikaztegietara, gero. Joan den martxoaren 8ko indar kolektiboa dario, oraindik, bere hitzei, eta feminismoa urte, herrialde, klase eta pertsona guztiengana iristeko modua aurkitu nahi du. Emakume sahararren nortasuna eta garrantzia plazaratzeko eguna antolatu dute bihar, herrian.


2019-03-25 | Txerra Rodriguez
Herri mugimendu hezeak

Allartean blogari txit handiari irakurri nion Txepetxek esan zuela militantzia “erotizantea” izan behar zuela, hau da, sormena eta gozamena dakarren militantzia, konpromisoarekin batera. Beste batean (non demontre? Tomas Villasanteri?) irakurri nuen herri mugimendu eraldatzaileak “hezeak” izan behar zirela.


2019-03-25 | Etzi.pm
"Erraustegiarekin hemendik urte batzuetara gertatuko da amiantoarekin gertatu dena"

Bego Zuza Hernanin (Gipuzkoa) jaio zen, 1960an. Bertan bizi da eta herriko gizarte mugimenduetan inplikatutako emakumea da. Zero Zabor taldeko kidea da. Argia aldizkariko lehendakaria da, baina ez dio karguari garrantzirik ematen. Ikusten dituen bidegabekeriei ematen die garrantzia gehiago. Halakoen aurrean, ez da hitz soiletan edo geldirik geratzen den horietakoa.


Ekozinemaldia 2019: aurten ere erauzketa-goseari hozka

Beste urte bat, Ekozinemaldi berri bat, planetaren egoerari gainbegirada berri bat, eta aise nabari da hazkuntza infinitoaren makinak etenik gabe dirauela parean aurkitzen duen guztia birrintzen eta baliabide naturalak murrizten, hazkuntza kontsakratuaren eta kontsumo geldiezinaren erritmora. (Ikusi Ekozimenaldiaren egitaraua osorik).


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude