Emakumeak borrokan
Amaia Izaola. Soziologoa

"Integratzeko erraztasun handiagoa dute emakumeek"

  • Bertokoen eta etorkinen arteko harremanak ikertu ditu Amaia Izaola (Getxo, 1957) EHUko soziologia irakasleak. 2013an, bere doktorego tesian, jatorriaren arabera etorkinak sailkatzeko sortzen ditugun eskemak aztertu zituen, baita etorkinek bertokoez dituzten irudi kolektiboak ere. Norabide biko begirada horien azterlana bildu zuen 2016an argitaratutako Miradas Cruzadas: La Construcción Social de la Otredad liburuan.

Jabi Zabala @sarean
2019ko martxoaren 31
(Argazkia: I˝igo Azkona)

Zeintzuk dira aztertu dituzunetorkin taldeak?

Errumaniarrak, marokoarrak, boliviarrak, senegaldarrak, kolonbiarrak eta txinatarrak. Euskal Herrian gutxienez bost urte eman dituzten gizon eta emakumeak izan behar ziren, lana zutenak edo berriki lana galdutakoak, baliabide ekonomikoek ez zezaten euren integrazioari buruzko iritzian gehiegi eragin.

Etorkinak sailkatzeko eskema tipiko edota idealak sortzen ditugu gizarte hartzaileotan. Nola sortzen ditugu?

Nagusiki sumatzen ditugun zenbait gauzetan oinarritu ohi ditugu, euren jatorriaren arabera eta profil fenotipikoen arabera berehala etiketatzen ditugu-eta. Ondoren, ezaugarri horien arabera, gehiago edo gutxiago hurbilduko gara haiengana.

Zure liburuan ikuspegi bikoitzaz mintzo zara: batetik, jatorrizko nazio bera izateak partekatutako ezaugarriak ematen ditu; baina bestetik, euren ustezko identitate kolektiboa gurearekin kontrastatzea eragiten du.

Bai, aztertu nahi nuen ea guk jatorriaren arabera haietaz ditugun iritziak edo tipifikazioak bat ote datozen beraien ustez guk ditugun iritziekin. Alderantzizko norabidea ere interesatzen zitzaidan, behatzeko noraino ikusten zuten euren burua gizartean txertatuta. Gaztelania dela eta, printzipioz jatorri jakin batzuetako zenbait talde hurbilago sentitu beharko lirateke, kolonbiarrak eta boliviarrak kasu.

Eta hala da?

Bai, oro har bai, baina egia da badela distortsioa sortzen duen elementu bat. Errumaniarrak adibidez, Europar Batasunekoak izanik, ustez hurbilago ikusi behar zuten beren burua. Baina urruntasun pertzepzioa sumatzen da, bai gugan beraiekiko zein beraiengan gurekiko, errumaniar ijitoen faktore etnikoa tartean delako. Boliviarrekin ere antzera gertatu zait, latinoamerikarrak izanik ere, urruntasun pertzepzio gehiago dago euren artean. Aldagai etnikoa dago hemen ere, hirietakoek gugandik hurbilago ikusten dute euren burua nekazal guneetakoek baino.

Argazkia: Iñigo Azkona

Zer hipotesi zenuen eta zer ondorio atera duzu?

Nire abiaburua zen etorkinez ditugun irudiek geroz eta eragin handiagoa izango dutela gure gizarte harremanetan, baldintzatu egingo dituztela integratzeko erak. Esaten erraza da, baina frogatu egin behar da. Hipotesia baieztatu dut, ustekabeko era batean gainera. Izan ere, etorkinen kolektibo batzuek geure marko kognitibo berak erabiltzen dituzte beste etorkin kolektiboei buruzko definizioetarako. Gurekiko ere badituzte guk darabiltzagun topiko berak, itxiak garela eta horrelakoak.

Gizon eta emakumeen artean ezberdintasunak aurkitu dituzu?

Oro har integratzeko erraztasun handiagoa dute emakumeek. Honetan amatasunak garrantzia du. Adibidez, emakume kolonbiar batek zera esan zidan: “Autobus geltokia magikoa da, emakume guztiok berdinak gara bertan”. Gizon kolonbiar batek, aldiz, kontatu zidan berari asko kostatu zitzaiola bere tokia egitea, eta bere hitzetan, emazteak “Kolonbiatik iritsi eta biharamunean bazuen kuadrilla”.

Etorkinak ondo hartuak dira hemen?

Kanpotik datozenak ondo hartuak izan daitezen baldintza onak daude, sozialak eta egiturazkoak, ez baitira etorkin kopuru
handiak. Ikerketaz geroztik, egoera zertxobait aldatu da, krisia egon da tartean, eta errefuxiatuen gaia agertu da. Kalean egoera txartu duten kontu batzuk agertu dira, aurrejuzguak-eta, baina beste leku batzuetan baino gutxiago.

Liburuan diozunez, kolektiboki sortzen dugun urruntasun-hurbiltasun eskalan jatorri batzuetakoak urrunegi ezartzen ditugu, “kulturalki ez bateragarri” moduan sailkatzeraino.

Agerikoa da hori. Lehen-lehenik hizkuntza dago, eta gero badira partekatzen zailagoak diren elementuak, kultura edo erlijioa kasu. Hizkuntzak eta kulturak gizarte harremanak baldintzatzen dituzte, baina egia da, halaber, denboraren poderioz harremanak naturaltasun gehiagorekin egiten direla. Badira beren baitan ixten diren talde batzuk eta eurekin espazioak partekatzea zailagoa zaigu.

Topikoak eraikuntza sozialak dira, denok lehen hurbilketa baterako erabiltzen ditugun arren.

Bai, badira, baina errealitatetik gutxi dute eta mekanismo askoren eraginpean eraikitzen ditugu. Bolo-bolo dabiltzan iritziek
eta hedabideek eragin handia dute topikoetan. Gero zurrumurruak hedatzeko dugun joera maltzurra dago, sakelakoaren
bidez-eta. Gazteen arteko liskar baten berri izan orduko, kanpotarrak badira, munta handiagoa ematen zaio eta gaiarekin
ezberdin jokatu ohi dugu.

KUADRILLAZ HARAGO
“Azken etorkinen olatu handia baino lehenago heldutako marokoarrak, euren erlijioa eta kultura utzi gabe, errazago egin dira hemengo gizartera. Egia da kolektiboa txikia denean behartuago zaudela integratzera. Zenbat eta gehiago izan, nukleo itxiagoak sor daitezke. Parkean ere, nork bere hizkuntzakideekin biltzeko joera du. Tira, kuadrillak beti egon izan dira, baina kuadrilla horretatik ateratzen zarenean gertatzen dena interesatzen zait. Zer gertatzen da metroan ez duzunean jesarri nahi pertsona baten ondoan, bere itxuragatik beste nonbaitekoa dela dakizulako? Hori gertatzen ari da”.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Migrazioa

Migrazioa kanaletik interesatuko zaizu...
Singapurreko paradisuan adreiluak garraiatzen dituzten idazle etorkin horiek

Menturaz ez zaizu inoiz burutik pasa poeta izan daitekeela kafea zerbitzatu dizun errumaniar hori, karrikako zuloan telefono sarea ikuskatzen duen perutarra, ama zaharra zaintzen dizuen nikaraguarra edo igeltseritzan ari dela entzun duzun pakistandar hori, ostiralez jantzi apainenez beztituta gurutzatzen duzuna. Nork esan dizu ez direla bertsolari edo kantari, agian margolari oso finak, gure seme-alabentzako nahi ez ditugun lanbideetara kondenatutako etorkinok?


Eraso bat salatzera joan eta migratzailea izateagatik kanporatze agindua ezarri dio poliziak

Komisariara joan zen Hondurasko jatorria duen emakumea, gizon batek lurrera bota zuela eta irainak eta mehatxuak jasan zituela salatzeko. Baina salaketa jartzen utzi ordez, egoera irregularrean egoteagatik atxilotu eta herrialdetik kanporatzeko espedientea zabaldu diote. Espainiako Estatuko migrazio politikaren isla da Valentzian gertatu dena.


2019-05-19 | Koldo Azkune
Siriako errefuxiatuak Nafarroan
"Han genuen guztia galdu dugu, ez dugu nora itzuli"

Gerra hasi baino lehen, Siriak 20 milioi biztanle zituen. Egun, populazioaren erdia baino gehiago desplazatuak dira, Siriako zonalde batetik bestera edo atzerrira ihesean ateratakoak. Nafarroara iritsitako hiru siriarrekin aritu gara, hemen bizi duten errealitatea ezagutzeko batetik, Sirian gertatzen ari denaz hitz egiteko bestetik.


2019-05-14 | Guaixe .eus
Poliziaren 142 kontrol zenbatu ditu Ospak Altsasun hiru hilabetean

Ospa mugimenduak segurtasun indarrek herritik alde egin dezaten eskatu du.


Polizia lana egiten duen alkatea

Dirudienez, polizia lana da alkateari dagokion lana, bai behintzat Ribaforadan. Legea eta poliziaren eskakizuna bete baino ez duela egin dio bertako alkate Jesús Mari Rodríguezek (PSN). Modu bitxian egin du, hori bai: herrian hamar urte bizitzen zeraman jatorri senegaldarreko bizilagunari eskatu zion udaletxera gerturatzeko, erroldari buruzko bilera batera. Amarrua zen. Espainiako polizia zuen han zain eta 24 orduko epean hegazkinean sartu zuten Afrikara bueltan.


Alkateak eskatuta udaletxera joan eta polizia zuen zain: Senegalera deportatu dute Ribaforadako bizilaguna

Errolda kontuez hitz egiteko udaletxera gerturatzeko eskatu zion Jesús Mari Rodríguez Ribaforadako alkateak (PSN) jatorri senegaldarreko bizilagunari. Amarrua zen. Espainiako polizia zuen han zain eta 24 ordutan, ezer askorik egin ezinda, hegazkinean sartu zuten Afrikara bueltan. Hala salatu du Erriberako komunitate senegaldarrak.


Alaine Aranburu
MULTIMEDIA - elkarrizketa

Alaine Aranburu Irungo Lakaxita gaztetxeko eta Harrera Sareko kidea da. Joxemi Zumalabe Fundazioak herri mugimenduetako aliantzen inguruan egin duen elkarrizketa sorta honetako lehen elkarrizketatua. Bertan, Irungo esperientziatik abiatuta aliantzek duten indarraz eta hauen zailtasunez hitz egin digu.


2019-05-08 | ARGIA
Bozetan hautagai izatea galarazi diote Iru˝ean duela 10 urte baino gehiagotik bizi den Modou Fayeri

EH Bilduk ohar batean salatu duenez, Modou Faye-ri hautagai gisa aurkeztea galarazi diote Espainiako nazionalitatea ez izateagatik. Fayek 10 urte baino gehiago daramatza hirian bizitzen, egoitza-baimena du, baina ez du espainiar nazionalitaterik.


Gizatasunaren alde eta neofaxismoaren aurka, 'herrien besarkada' egin dute

Europako hainbat txokotan egin dute ekitaldia, EBren migrazio politikak salatu eta migratzaileek libre ibiltzeko eta harrera jasotzeko eskubidea dutela aldarrikatzeko. Euskal Herrian, Durangon, Donibane Lohizunen, Miarritzen eta Hazparnen bildu dira herritarrak.


2019-04-25
Eskubide guztiak pertsona guztientzat

Durangon, maiatzaren 5ean, 12etan. Besarkada kolektibo bat irudikatu nahi duen ekintza publiko baterako deia zabaldu nahi dugu. Gizarte hierarkiko, zatitu eta baztertzaile baten aurrean, elkartasuna eta ezberdinen arteko berdintasuna helburu duen keinu kolektiboa.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude