Emakumeak borrokan
Pierre Blanc. Lur banaketei so

"Lurraren kontzentrazioa dakar liberalizazioak"

  • Munduan izandako gatazkek usu puntu komuna dute oinarrian: lurren banaketa txarra. Bakar batzuen eskuetan kontzentraturik kausitzen delako laborarien lan tresna. Ohartarazte honek balio du Afrikako, Ekialde Hurbileko, Hego Ameriketako zein Euskal Herriko gatazka sozio-ekonomikoak ulertzeko. Historiari begiratu eta gaur egungo errealitatea analizatzen dabil Pierre Blanc unibertsitarioa, beti egoera hobetu eta gatazka politikoak saihestu nahian.

Jenofa Berhokoirigoin @Jenofa_B
2019ko martxoaren 03a

Lurren jabetzea eta gosetea eskutik doaz.

2008az geroztik areagotuz doan Land grabbing-az gehien hunkia den kontinentea dugu Afrika eta justu, goseteaz gehien hunkia dena ere dugu. Ez da baitezpada lotura zuzenik, gosetea urrunagotik datorrelako. Baina, korrelazio hau ezin dugu gorderik utzi, batez ere gosearen arazoa konpontzeko Afrikan inbertitzen dabiltzala diotenen parean. Ezin ditugu hori erraten utzi, ez delako horrela. Lekuko laborantza garatuz dezakegu arazoa konpondu, laborariak lagunduko dituzten laborantza politika nazionalen bidez.

Ohidura zuzenbidea bost axola zaie inbertitzaile hauei.

Kolonizaziorik egon ez den Afrikako herrietan du ohidura zuzenbideak presente segitzen. Estatu modernoek usu haien esku hartu dituzte lurrak, laborariek ohidura zuzenbidearen bidez segitzen dituzte erabiltzen. Kontua da estatu horiek ez direla beti akasgabekoak eta inbertitzaileei saldu edota ematen dizkietela eremuak. Larria da, presio handia dutelako kanpoko inbertitzaileek.

Kolonizatuak izandako beste eremu guztiak ere ditu Afrikak.

Magrebera iritsi ziren frantses kolonoak, hegoko Afrikara nederlandarrak eta britainiarrak, sartu eta lur guztiak bereganatu zituzten. Oraindik gaur egun sendi dira ondorioak. Begira Hego Afrikara, lurraren gaia sekulan baino gehiago Cyril Ramaphosa presidentearen agenda politikoan da. 1994ko bozketak irabazirik, Nelson Mandelak ez zuen lur erreforma erradikalik pasa nahi ukan, kohesio nazionala zaintzeko. Denbora pasa da eta ondorengo presidenteek ez dute Mandelak zeukan onespena. Lurren banaketa justu bat bideratzeko hautua egin du Ramaphosak, justizia bera delako jokoan. Kontua da ez dela nolanahika egin behar. Begira Zimbabwen, bortxaz bideratu dute eta gosetean hondoratu da herria.

Zein da bide egokia?

Afrikarren lur eskubidea segurtatu behar dela erratea oso ongi da, jabetza tituluak banatza oso ongi da, sosegua ekartzen dietelako laborariei. Baina historiari so egin behar zaio, iraganeko irakaspenei! Laborarien alde doan laborantza politika handinahirik ez bada marrazten, goiz ala berant salduko dituzte haien lurrak, laguntzarik gabe zailegia zaielako irautea.

Autoritarismoaren ala iraultzen oinarrian usu dugu lurra.

Momentu agropolitikoak deitzen ditut gertakizun horiek. Oraindik oso landa eremuko eta nekazaritzako jendarteetan hori horrela da. Afrikan, Erdialdeko Amerikan zein Asian, lurraren banaketa txarra daukagun lurraldeetan. Alde batetik, lur-oligarkiak haien interes ekonomikoak babestu nahian dabiltza eta bestetik, lurra eskuratu ezinean dabiltzan laborarien protestak ditugu. Adibide asko dugu, baita Europan ere, Espainian ala Italian demagun, gehiegikeria autoritario anitz uler dezakegu lurraren prismari begiratuz.

Politikaren zein erligioaren haritik begiratu ohi diogu Ekialde Hurbilari. Alta hor ere lurra dago usu oinarrian.

Oso gaizki banatua izan da lurra Ekialde Hurbilean, bereziki otomanoek XIX. eta XX. mende hastapenean lurra pribatizatzeaz gain, bakar batzuen esku metatu zuten. Egipton ere, otomanoez bereizi arren, lur bipolarizazio ikaragarria gertatu zen 1952eko iraultza denboran. Iranen berdin. Hots, hainbat gertakizun politiko ezagunek egoera hau dute oinarrian. Haatik, badira herri batzuk, Libia edo Palestina demagun, non ez den horrelako erreformarik egon. Lur banaketarik egon ez izanak oraindik ondorio politikoak dauzka.

Demokraziarik ez da lur banaketa justurik ez bada.

Lurren banaketaren eta egonkortasun politikoaren artean lotura zuzena dagoela erakusten digu historiak. Begira AEBei eta Kanadari, demokrazia garatu ahal izan dute paisaia sozio-agrario nahiko berdinzale batean. AEBetan izan zen lehen aldian baldintzen berdintasunaz harriturik agertu zen Alexis de Tocqueville teorialaria. Berdintasuna lurren banaketari ere lotua zen. Hori diot argi utziz bazterturikoak kontutan hartu gabe egin dutela; gogoan ditut beltzak, izena zikinduak edota sarraskituak izan diren populu autoktono guztiak. AEBetako egorkortasun demokratikoaz ari garenean, demokrazia zuriaren egonkortasunaz ari gara.

Gure errealitateari ere so egin diezaiogun.

Mundu guztian sendi den lurren kontzentrazioa pairatzen dugu. Batetik, geroz eta laborari gutiago dugu, lanbiderako bokazio txikia delako eta bestetik, inbertitzea merezi duen aktibo errentagarri bihurtu delako lurra. Egonkortasunik eza ez da hain inportantea politikoki, Frantzian adibidez biztanleria aktiboaren %2-3a delako laborari. Baina arazoa hor da.

Lurren kontzentrazioa nola saihestu?

Oso zaila da, baina bai ala bai lurraren merkatua erregulatu behar da, lurraren kontzentrazioa dakarrelako liberalizazioak.

Lurra, gatazken oinarri
“Bakeak nau interesatzen, horregatik naiz geopolitikari begira. Geopolitikaz interesatzen garenean biolentzia dinamikez interesatzen gara. Ekialde Hurbila eta Mediterraneoan zentratzen naiz. Lurraren eta uraren gaiak zein heinetaraino determinanteak diren ohartzen gara lurralde hauei begiratzean. Baina funtsean, munduko beste eskualdeetan ere dinamika berak ageri dira; nire sustraietan oihartzuna duten dinamikak, laborari semea izaki”

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Lurraren espekulazioa

Lurraren espekulazioa kanaletik interesatuko zaizu...
2019-05-03 | Mikel Asurmendi
Lurzaindiak bazkidetza zabaltzeko kanpaina abiatuko du igandean

Lurraren Eguna ospatuko da maiatzaren 5ean, Donaixti-n (Baxenabarre). Kari horretara, Lurzaindia-k harpidetza kanpaina berriari hasiera emanen dio igandean.


Oreinako zubia

Hor egon behar zuen Khalil eta Martinen aurrean baina ez dago, zorionez. Pelix Bereziartua eta Maria Luisa San Sebastianen Uriberri baserrian zaude, ongi etorria paradisuaren atari honetara. Laulad Ahmed Salehren ezkerreko sorbaldaren parean ageri den kainaberadia da hasi, aurreratu baina bukatu ez zuten zubiak utzitako arrastoa, justuan huts egindako krimenaren froga: Oria ibaiak bere bidea aldatu zuen zubia eraikitzeko bete-lanaren eraginez.


Kapitala baino gehiago balio dute gure lurrek

Zenbat ontasun eta zenbat lur aldatu ote da eskuz azken hamarkada hauetan, gehiagoko axolarik gabe, gehiagoko ardurarik gabe? Erabiltzen zituztenen eskutik “gozatuko” dituztenen eskurat. Lau sosen truke!


2018-04-20 | ARGIA
Igandean Lurzaindiaren festa Itsasun, nekazaritzako lurra aldarrikatzeko

Duela bost urte, 2013an, laborantza lurrak espekulaziotik babestu eta mantentzeko Lurzaindia sortu zuten ELB sindikatua, Arrapitz Federazioa, Euskal Herriko Laborantza Ganbara eta Euskal Herriko inter AMAP elkarteen bultzadaz. Martxoaren 31an biltzar nagusia egin ostean, iganderako hitzaldi, aldarrikapen eta elkartasun giroz osatutako besta antolatu dute Itsasun.


Transmisio-soka
Zer egingo dugu baserriarekin?

“Txikitan amamak azken judizioari buruz asko hitz egiten zigun, kaleak dendaz eta errepidez beteko zirela, antikristoa etorri eta mundua bukatuko zela esaten zuen. Baserriaren bukaeraz ari zela uste dut. Baserria arriskuan zegoela esateko bere modua zen”. Asier Altunaren Amama pelikulan kontatzen da: baserriaren transmisioari eutsiko bazaio, hitz egiten hasteko ordua da.


Lapurdiko laborariek espekulazioa salatu dute Arrangoitzen, Danoneko nagusiaren opor-etxe atarian

ELB sindikatuak eta nekazaritzan hasi nahi duten gazteei lurra eskuratzen laguntzen dien Lurzaindiak deituta, hainbat herritar bildu dira Danone multinazionalaren buruak Arrangoitzen duen etxearen atarian Lapurdiko kostaldean lurrarekin egiten duten espekulazioa salatzeko.


2017-03-13 | ARGIA
Kanbon laborariek salatu dute espekulazioak nekazaritzako lurren prezioak biderkatzen dituela

Martxoaren 10ean ELB sindikatuko eta nekazari gazteei lurra eskuratzen lagutzen dien Lurzaindia herri erakundeko ordezkariak Kanbon agertu ziren, herritarrak ohartarazteko Frantziako Estatuaren egiturek laborantzako lurren prezioen espekulazioa sustatzen dutela. Kanbon bertan, salatu zuten, saldu berri da laborantzarako lur bat berez dagokion prezioaren hiru halako pagatuta. Hona elkarretaratzean ELB eta Lurzaindiak deklaratutakoa.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude