Jaka Horien erresuman gobernua mutilatzaile eta boluntarioak sorosle

  • Jaka Horien mobilizazioei polizia frantsesak emandako erantzunak balantze latza utzi du bi hilabetetan: 100 lagun larriki zauritu ditu, horietatik lauk eskua galdu dute eta hamalau gehiagok begia. Gobernuak orokortu du kautxuzko pilota eta GLI-F4 granaden erabilera, ordenari eusteko estrategia gogortzearekin batera. Erreakzioz, manifestari zaurituak artatu eta laguntzeko boluntario talde berriak zabaldu dira. Urruneko kolonietako matxinada eta errepresio giroa Hexagonoko hirietan.

Pello Zubiria Kamino @pellozubiria
2019ko otsailaren 10a
TOLOSAKO BOLUNTARIOAK. Gurutze Urdina taldekoak poliziaren flash ball batek musuan zauritutako herritarra artatzen, espaloian.
TOLOSAKO BOLUNTARIOAK. Gurutze Urdina taldekoak poliziaren flash ball batek musuan zauritutako herritarra artatzen, espaloian.

“Mugikorrarekin Champs-Elyseetan [Parisko kale nagusian] filmatzen ari nintzen eta halako batean jendea aztoratu zen. Atzera egin nuen eta orduantxe sentitu Flash-Ball [gomazko pilota] hura nire buruan. Sentitu nuen eskuineko masaila lehertu zidala”.

Horrela mintzo da Axelle Marquise, 28 urte, Mediterraneo ertzeko ostatu batean zerbitzari ari dena, abenduaren 8an Parisen zauritua: erredura larriak masailean, masailezurraren haustura bikoitza, hagin birrinduak, inguruko giharren kontraktura...

Marquiseren zauriak eta lekukotasuna ikus-entzun ditzakezu Youtuben Mutilés pour l’exemple [Besteak zentzatzeko mutilatuak] kolektiboak eskegi duen bideoan. Badira irudi gogorragoak. Thomas batek aurpegia orbainez beteta dauka, beste pilotakada baten ondorioz, 25 puntu, sudurra hautsita, ezpain handitua, ezkerreko begia ukituta. Antoinek, 26 urte, eskumutur moztua erakutsiko dizu, GLI-F4 granada batek txirtxilatu zion eskuineko eskua.

Gertakizunen behatzaile asko harrituta daude. “Flipatu dut polizien bortizkerien irudiak ikusita eta hedabideetan bortxa hori ukatzeko dagoen nahiarekin”, esan dio Reporterre hedabide ekologistari David Dufresne kazetariak, 2013an Maintien de l’ordre [Ordena zaintzea] liburua plazaratu zuenak. Jaka Horien gaineko zanpaketaren balantzearen pareko beste bat ikusteko “atzera egin beharra daukagu 1968ko maiatza arte. Egia da 68an hildakoak izan zirela, baina oraingoan ere Marseillan hil da 80 urteko emakume bat”.

Egoeraren larriaz kezka bera dauka Desarmons-les [Desarma ditzagun] Estatuaren bortizkeriaren aurkako kolektiboko jendeak. 2012an hasi ziren antolatzen, 2000. urtetik poliziak erabilitako armek, batik bat granadek, zenbat herritar zauritzen zuten oharturik. 2014an osatu zuten poliziek zaurituen batzarra, hauei laguntzeko armen kontrako borroka politikoan, biktimoi beren zauri larriak artatu eta horiekin bizirauteko bide nekezean laguntzeko eta horientzako kalte-ordainak eta erantzukizunen argitzea ere lortzeko. “David  Goliaten kontra bezala ari gara”, esan dute Ballast aldizkariak elkarrizketaturik.

Jaka Horien kontrako errepresioan poliziak larriki zaurituetako batzuen argazkiak zabaldu dira Internetez eta karrikako afixetan.

Desarmons-leseko kideek zaurituen kontabilitatea ere badaramate. “2001etik 2018ra arte manifestarien artean hiruk galdu zuten eskua eta bik oina. Iazko uztailaren 14an, egun bakarrean, hiruk galdu zuten begia. Oraingoan, Jaka Horien mobilizazioen lehen hiru asteetan gutxienez lauri moztu zieten eskua! Zaurituen kopurua bikoiztu egin da. 18ri lehertu diete begia; urtean pare bat aldiz gertatu ohi zen lehen. Pilotakadek haustura asko eragiten dituzte. Beste zauritu asko zenbatu ere ez dira egiten... Marka guztiak hautsi dira iaz: esan dezakegu 2018a izan dela mutilazioen urtea”.

Ordena zaintzeko eredu frantsesaren oinarri nagusietakoa izan da –Desarmons-lesen analisian– poliziak eta manifestariak aparte edukitzea, zauriturik egon ez zedin. Horrek esplikatuko luke gasaren erabilera hedatua. Harrien jaurtiketak ez zuen, berez, polizien jokabidean aldaketa berezirik ekartzen, bai ordea Molotov koktelen jaurtiketak: erantzunaren hurrengo graduan, granada negar eragileez gain hedatze-uhinezkoak sartzen ziren, leherkariak.

Maalox, bendak eta geolokalizatzailea

Duela 20 urte arraroa zen mobilizazioak sakabanatzeko GLI-F4 bezalako granada eztandagile bat erabiltzea. TNTa darama eta mutilazioak eragin ditzake. Errepresioaren azken graduan usatu zezaketen poliziek, justu talde armatuei tiroka militarki erantzuten hasi aurrekoan.

'Voltigeurs' (akrobatak) deitzen dieten poliziak Bordeleko kalean, gomazko pilotak jaurtitzeko fusila daramatela. (Argazkia: Clement Agostini)

Lehen graduan erabilitako gasezko granadaren eta TNTdunaren artean zegoen gomazko pilota, Frantzian ingelesez Flash-Ball deitzen diotena. Arma post-kolonial tipikoa da, diotenez Desarmons-leseko kideek, berunezko tiroen alternatiba lightagoa, bainan gutxitan hil arren zauri larriak eragiten dituena. Metropolietako auzune txiroetan erabiltzen zuten, arabiar jatorrizkoen eta beltzen kontra, ez ordea mugimendu sozialek deitutako manifestazio jendetsuetan ordena jartzeko.

Hori guztia iraganeko kontua da: Jaka Horiei aurre egiteko denak erabiltzeko baimena dauka orain poliziak, gasa, gomazko balak eta granada leherkariak. Gehiago eta gogorragorik ere badauka, ordea: poliziak blindatuak atera ditu kalera Parisen mobilizazio egunetan.

Aspaldiko borroka antinuklearretan ikusiak ziren, berrikitan Notre-Dame-des-Landeseko eremuetan ere bai, “baina oso berria da hirian ateratzea, oso kezkagarria. Joan den abenduaren 8an lehenbizikoz eduki dut irudipena sedizio bati aurre egiteko prestatuta zetozela, jendeari tiro egiteko prest. Ez dut uste suzko armaz horniturik zeudenik, baina indar erakusketak balio izan zien: blindatuak agertu ahala jendea desagertu zen! Sinbolikoki esan nahi ziguten: ‘Gaur manifestatzen baldin bazarete, armada edukiko duzue aurrez aurre, bere tresna guztiekin’. Horrela heldu gara fase militar batera”.

Poliziak blindatuak atera zituen Parisen abenduaren 21ean. (Argazkia: Journal du Dimanche)

Analisiok iritziak dira, azkenean, baina mobilizazioetan poliziek zaurituak bai direla errealak. Desarmons-les elkarteak ospitaletik etxeratu ondoko ibilbide mingarrian eskaintzen die laguntza, aholkularitza juridikoa eta medikua  baina batez ere laguntza psikologikoa. Biktimok sarritan aurpegia konpondu behar dute, onartu aurpegi berria, edo mutilazioa, eguneroko sekuelak. Onartze eta sendatze bidea arantzatsua da eta hurbilekoak ere ez dira aski ohartzen. Elkarteak laguntzen die beste zaurituekin harremanetan jartzen, bileran bezala kafetegian, ezin esanak adierazten, nork bere sendabidea bilatzen, umorea eta ironia barne.

Boluntario talde gehiago sortu dira han eta hemen mobilizazioetan bertan zaurituak artatzeko. AEBetan Vietnamgo gerraren kontrako manifestazioetatik ezagunak izan dira street medic karrikako sendagileak. Hari horretatik antolatu dira gehiago Frantziako Estatuan. Okzitaniako Tolosan, Jaka Horiek mugimendu handia eragin duten hiriburuan. Alde batetik, dozena bat boluntario dabiltza Gurutze Urdina taldean, –Street Médic Toulouse-31 Facebooken– nabarmen militanteenak. Bestetik, Gurutze Gorria marrazturik daramaten ziento bat sorosle inprobisatu, zauritu oro artatzeko prest, poliziak barne.

Laguntzaileok talde txikietan dabiltza mobilizazio egunetan, tartean beti dauzkatenak sorospenetan adituak, suhiltzaile, mediku edo erizain. Motxiletan daramatzate oinarrizkoenak, farmaziek edo jendeak donatuak: suero fisiologikoa, gasak sumindutako begietan jartzeko Maalox antiazidoa, bendak, gasak, guraizeak... eta telefono mugikorrak, geolokalizatzailez mugitzeko. Tolosa Ramallah bailitzan ordu batzuez.

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Jaka Horien mugimendua  |  Frantzia  |  Polizia

Jaka Horien mugimendua kanaletik interesatuko zaizu...
2019-02-20 | Mikel Asurmendi
Palestinako auziak eta antisemitismo salaketek Jaka Horien mugimendua zipriztindu dute

20.000 pertsona manifestatu ziren asteartean "gorrotoaren aurka" Parisen, XIII. arrondizamenduan, iragan larunbatean Jaka Horiek deitu asteroko manifestazioan Alain Finkielkraut filosofoak jaso zituen irain antisemitak salatzeko.


2019-02-15 | Mikel Asurmendi
Espainiako hauteskundeen aurrerapena
Frantziako hedabideetan ia oharkabean pasa da iragarpena

Pedro Sanchezek goizeko 10:00etan iragarri du Espainiako hauteskunde orokorrak apirilaren 28an izanen direla. Frantziako hedabideetan, telebista kateetan –Fr2, LCI, France24 News–, 13.00etan, Espainiako aktualitate politikoa aztoratu duen berria oharkabean "pasa da" Frantzian.


2019-02-12 | Jakes Bortayrou
Nahaste borraste

Apartekoa da bizi dugun garai politikoa. Apartekoa ere militante abertzale eta ezkertiar frango inarrosten dituen sentimenduen zirimola. Hara palto horien mugimenduaren azterketa bat, honen alde baikor eta ezkorren bilduma egiten duena.


Jaka horien aurkako Poliziaren indarkeria
MULTIMEDIA - erreportajea

Jaka horien mobilizazioei gogor erantzun die Frantziako Poliziak. Azken bi hilabetean 100 pertsona larri zauritu direla salatu du Mutilés pour l'exemple kolektiboak, hauetatik 14k begia galdu dute eta beste 4k eskua. Kolektibo honek kaleratutako datuekin bideo labur hau osatu dugu.


Jaka Horiak, inork espero ez zituen horiek

Urrian agertu ziren mugimendu sozial espontaneo moduan Frantziako Estatuan, sare sozialetatik zabaldutako protestarako deiek bilduta eta azaroaren 17k aurrera larunbatero mobilizatzen dira, hasieran erregaiei Emmanuel Macronen gobernuak ezarritako zerga berrien aurka, baina geroago azken urteotako politika sozial eta ekonomikoak salatzeko: nola zerbitzu publikoen murrizketak, aberatsei zergak arintzea, enpleguaren prekarizazioa…. eta sistema politikoaren aldaketa eske ere bai, ... [+]


2019-02-03 | Franšois Ruffin
Nire larunbat horia

Banaka hitz egin, ez nabil estereoan!”. Flixencourteko (Frantziako iparraldean) mendebaldeko barrikadan nago azaroaren 17 honetan, jaka horiz inguratua. Eskuinetik, txofer bat larri gida-baimeneko puntuengatik: “Estresatuta bizi gara, beldurrez, hainbeste radar, 80 km-ko abiadurak, familia pila izorratuta”. Semeaz ari zait orain: “Zuzenbidea ikasten zuen, abokatu edo epailetarako, baina orain ezin diogu lagundu, ez zaigu iristen… Auchan-en ari da, a zer... [+]


2019-02-03 | Patrick Farbiaz
Jaka horiak dira lehenbiziko masa-mugimendu sozial ekologista

Jaka horiak azaldu direnean, beste militante askok bezala erreakzionatu dut automatismoz. Metropolietatik begiratuta, bazterren batetik ateratako jende hauek kotxearen zibilizazioa defenditzen zuten, Le Penek sostengatzen zituen, derrigor izan behar zuten arrazista, sexista eta homofoboak. Biribilgune, peaje eta komertzialguneetako parkinetan biltzen zirenok, zergen kontrako antzinako matxinaden tradizioan, ezin zuten zer ikusirik eduki nik XX. mendeko askapen mugimenduen gramatikarekin... [+]


2019-02-01 | ARGIA
Frantziako Legebiltzarrak manifestatzea mugatzen duen legea bozkatu du

Jaka Horien mugimenduarekiko neurriak hartu ditu Frantziako Gobernuak. Diputatuek legea bozkatu zuten Frantziako Legebiltzarrean eta Christophe Castaner barne ministroak aditzera eman.  


2019-01-28 | I˝igo Igartua
Jaka Horietako batek begia galdu du, Frantziako Poliziak jaurtitako gomazko pilota batek kolpaturik

Jaka Horien mobilizazioak hasi zirenetik, 80 ikerketa ireki dira lesio larriak direla eta. Gomazko pilotak debekatzeko aldarri ugari izan diren arren, Frantziako Gobernuak ez du tankerako erabakirik hartu. Debekua ordez, hurrengo neurriaren alde egin du Gobernuak: gomazko pilotak darabiltzaten polizia agenteek bideo-kamerak eraman beharko dituzte, Philippe Castaner Barne Ministroak pasa den astean jakinarazi zuenez.


2019-01-28 | Argitxu Etxandi
Demokraziaren berpiztea

Palto horien mugimenduak ustegabean harrapatu du Frantziako gobernua, baita ere, orokorki, gizartearen zatirik haundiena. Ustegabe ala itsukeriaren poderioz? Protestatzaileen demokrazia zuzenaren eskaera demokraziaren berpiztearen adierazle da.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude