Ezkurra Basotik-Ahora

Nork dio ezkurra ez denik guretzako elikagai?

Garazi Zabaleta @tirikitrann
2019ko urtarrilaren 13a

“Zergatik galdu dugu elikagai basatiekiko fedea?”. Galdera hori zuzentzen dio publikoari Cesar Lema Costas biologoak bere hitzaldien hasieran. Manual de cocina bellotera para la era postpetrolera (Nola egin ezkur sukaldaritza, prestatzeko petrolio aro osteko bizitza) liburuaren egilea Euskal Herrian izan berri da bere azken lana aurkezten. Goiabe Sukaldeko kideek Getariako San Prudentzioko Lagunak elkartearekin eta Basarerekin elkarlanean antolatu dute “Ezkurra Basotik-Ahora” ekimena. Egun osoko egitaraua egin zuten abenduaren 8an.

Basa landareen zaporea (ber)ikasten

“Gure arbasoek milaka urtez ezkurrak jan bazituzten, nola da posible egun guk ezin jan izatea?”. Ezkurra elikagai basatia da, Lemak azaltzen duenez, eta gu geroz eta etxekotuago gaude. Hori izan daiteke arrazoi nagusietakoa. Biologoak ez du zalantzarik, ordea, ezkurra urteetan baztertua izanaren atzean interes politikoak ere badaudela.

Goiabe Sukaldeko Asier Bastarrika Gorostiza eta Leire Albisu Iriarte aspaldi hasi ziren basa landareekin esperimentatzen: “Ikusten baitugu landare batzuk sortzeko lan egiten dugula baina natura etengabe ari zaigula beste landare batzuk eskaintzen”. Basa landareei –”belar txarrak” deituak sarri– eta ezkurrari balioa ematea izan da ekimenaren helburuetako bat, baina baita bestelako baso eredu bat posible eta interesgarria dela erakustea ere.

Teoriatik praktikara jauzi

Ezkurraren inguruan antolatutako egunean zehar izan zuten hurbildutakoek zer ikusia, zer ikasia eta zer dastatua. San Prudentziotik gertuko baso batean ibilaldia egin zuten goizean Lemaren azalpenek lagunduta. Gero, biologoaren hitzaldia izan zuten ezkurraren inguruan: fruituaren kokapen historikoa, azalpen nutrizionalak eta alde praktikoa azaldu zituen; ezkurrari taninoak nola kendu eta jangarria izan dadin nola tratatu, hain zuzen.

Bukatzeko, hamaiketako berezia izan zuten parte hartzaileek: ezkurrekin eta basa landareekin egindako “sorgin zopa”, ezkur kafea, ezkur ogia, ezkurrarekin egindako gaileta gaziak… Ehundik gora pertsonak hartu zuen parte. Anarkronikus taldea aritu zen Erdi Aroko musikarekin festa alaitzen.

Aurrerantzean zer? Orain arteko martxari jarraituko diote Goiabeko Sukaldeko kideek: “Gu mantso goaz, baina honetan esperimentatzen jarraituko dugu modu apalean, eta ikusiko dugu zer ateratzen den”.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Baratzetik mundura  |  Getaria

Baratzetik mundura kanaletik interesatuko zaizu...
2019-01-20 | Garazi Zabaleta
NBE-ren adierazpena
Baserritarra eskubidedun subjektu

Azaroan onartu zuen Nazio Batuen Erakundeak Baserritarren Eskubideen Adierazpena, eta ordutik, erabakia berrestea zen Batzar Orokorrari geratzen zitzaiona. Abenduaren 18an eman zuen erakundearen organo nagusiak azken pauso hori, nazioarteko baserritarren mugimenduaren aldarrikapen historikoari erantzuna emanez. Hamazazpi urtetako borroka luzearen ondoren iritsi da adierazpena, Via Campesina nazioarteko baserritarren mugimenduak gogorarazi duenez.


Baserritarren ekarpenari... [+]


2018-12-23 | Garazi Zabaleta
Olatxuko laboreak
Baserrira jo eta kontserbei ekin dien gaztea

Nekazaritzari lotutako ikasketak amaitu zituenean argi zuen Haizea Bengoetxea Andikoetxeak lurrari lotutako proiekturen batean egin nahi zuela lan. 2011n, egun Olatxuko Laboreak denaren lehen pausoak eman zituen Arrietako (Bizkaia) aiton-amonen Olatxu baserrira mugitu zenean. “Nekazaritzatik bizi nahi nuen, baina baserria lehenago ezagututa. Hor hasi nintzen soroarekin lanean eta kontserben mundua ezagutzen eta ikasten”, azaldu du. Egun jada finkatuta dagoen proiektua da Olatxuko... [+]


2018-12-16 | Garazi Zabaleta
Sakanako liburutegia naturaren aterpe

“Inguratzen gaituen eremu naturala sakanarrentzat aterpe den moduan, liburutegiak ere badira aterpe: adin eta kultura ezberdineko pertsonen aterpeak dira”. Elena Aristorena Adrian Altsasuko liburutegiko liburuzainak eman digu azaroan zehar eskualdean abian izan duten kanpainaren berri: Sakanako liburutegiak, aterpe naturalak. Nafarroako Liburutegi Publikoen Sarearekin elkarlanean antolatu dute egitaraua eskualdeko zazpi liburutegik. Helburua? Inguruko animalia, landare, mendi nahiz... [+]


2018-12-09 | Garazi Zabaleta
Artearen bidez Karrantzako ardia sustatzen du Mutur Beltz elkarteak

2015ean ekin zioten Joseba Edesa Portillok eta Laurita Siles Ceballosek Mutur Beltz proiektuari. Karrantzako ardi arraza horren eta artzaintzaren desagerpena ekiditea dute asmo. Ardiari lotutako lau alorretan banatzen da elkartearen jarduna: esnea, haragia, artilea eta artea. Alor guztiak elkarri lotuak daude ordea, eta helburu bera dute: Karrantzako ardi mutur beltzaren balioa berreskuratzea.

Artzaintza ere badelako artea

Hiria eta landa ingurua elkarrengandik geroz eta urrunago daudela... [+]


2018-12-02 | Garazi Zabaleta
Herri Lan proiektua
Astemearen esnea lehengai osasungarri

Kleopatrak bainua hartzen omen zuen esnetan. Ez edozein esnetan, ordea: astoarenean. Mendeetan, munduko toki askotan izan da estimatua astemearen esnea bere propietate onuragarriak direla eta. Ezaugarri horiez jakitun, 2010ean Herri Lan proiektuaren lehen pausoak ematen hasi zen Laurent Darrieumerlou gabadiarra. Astoaren esnea ekoizten du bere etxaldean.

“Urre zuriaren” onurak

Ama-esnearen antz handia duenez, haurrentzako esne egokia da astemearena, Herri Lan proiektuaren... [+]


2018-12-02
ARGIA lekuz aldatua Durangoko Azokan
Erruki Jauna

Erruki gutxi izan baitu gurekin bateren batek 2018ko Durangoko Azoka antolatzerakoan. Leku banaketan. Ez gara azken hiru urteetan egon garen lekuan izango, ARGIA ez duzue aurreko sarrerako gune zabal hartan topatuko. Artekale 23, 24 eta 25 erakustokietan izango gara aurten, Areto Nagusiaren aurrean, Landakora sartzeko erdialdeko ateen inguru horretan. Arantzazuko Edizio Frantziskotarraren eta Kontseilu Ebanjelikoaren artean.

Bai bai, ondo irakurri duzu, frantziskotarren eta ebanjelikoen... [+]


2018-11-25 | Garazi Zabaleta
zubialde patxakak
Patxaka sagarrondo basatien oinak txertatuz, bertako barietateak berreskuratzen

“Etxean genituenak hondatu zirenean, sagarrondoak erosi nituen mintegi batean. Urte gutxira fruitua ematen hasi zirenean ohartu nitzen ez zela bertako sagar klasea, eta gero, gainera, landareak gaixotu egin zitzaizkidan”. Sagarrondoen inguruan herriko adineko jendearekin hizketan hasi zen orduan Juan Gamio Zubialde Patxakak proiektuaren sortzailea. Egun Beintza-Labaienen martxan duen sagarrondoen mintegiaren hastapenak izanen ziren. Badu berezitasun bat mintegiak: patxaka sagarrondo... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude