Gerraren gordintasunean


Xabier Etxaniz Erle
2015eko maiatzaren 24a

Akim ihesi

Claude K. Dubois

Itzulpena: Aztiri

Ttarttalo, 2014

Bitxia da Ttarttalo etxeak aurkezten digun Claude K. Duboisen liburu hau. Bitxia, arraroa delako; eta bitxia baita, bitxi bat bezala har dezakegulako gure artean.

Liburuaren izenburuak eta azaleko irudiak honen nondik norakoari buruzko hainbat pista ematen dizkigute; gerra batetik ihesi doan mutiko baten istorioa, alegia. Baina kontakizun horren egileak batik bat irudiak erabili ditu, eta hauen bidez kontatu digu Akimen istorioa. Liburua osatzen duten ia 90 orrietatik 11 orritan ageri da testua, luzeagoa eta laburragoa, baina hurrengo orrietan irudien bidez narratuko zaiguna kontatzeko.

“Badirudi Akimen herrixka gerratik urrun dagoela. Akim eta beste haur batzuk beren itsasontzi txikiekin jolasean dabiltza (…) Ilunabarrean, burrunba ilun bat eta tiroak entzun dira zeruan. Gero eta handiagoak dira burundarak” eta herrixkako lasaitasuna eta zeruko gerra hegazkinen bonben ondorioak ikus ditzakegu hurrengo orrietan. Ondoren, “Akimen herrixkan, bizilagun guztiak korrika hasi dira, batera eta bestera (…) bere etxea txikitua dago, eta ez dago inor han. (…) Akim bakarrik gelditu da jende oldearen erdian”.

Eta ia kolorerik ez duten irudi zuri-beltzen bidez Akimen ihesaldia eta familiaren bila eginiko bidaia kontatuko zaigu hurrengo orrietan. Heriotza, indarkeria, laguntasuna, babesa… gertakari eta sentimendu ugariren lekuko izango da irakurlea Akimen istorioan zehar. Kanpaleku batera ere iritsiko da eta han “seguru sentitzen da (…) baina bere etxekoengan pentsatzen du etengabe, eta ikusi dituen gauza guztietan. Ezin du jolas egin beste umeekin”. Narrazio ia telegrafiko horrek irudien bidez garatzen diren ideiak azaltzen dizkigu, eta horixe da agian liburu honen bertutea, baina aldi berean akatsa, izan ere, irudiek indarra galtzen dute aurretiko narrazio horregatik… ez baldin bada narrazioa helduak irakurketa bideratzeko eta, ondoren haurrari irakurketa autonomoa irudien bidez uzteko aukera egiten dela.

Bai kasu batean bai bestean liburuak indar handia du, kontakizuna gordina da nahiz eta amaiera ia zoriontsua izan (bada Akimi laguntzen dion sendagile bat eta amaieran: “Askotan, Akimek ezin izaten dio negarrari eutsi, faltan botatzen ditu etxekoak eta lehengo bizitza. Egun batean, kanpalekuko arduradunak dei egin dio. Bere ama aurkitu dute…”). Irakurleak badaki Akimen istorioa ez dela fikzioa, Akim ez dela lehengoa izango, ezinezkoa dela lehengo bizitzara bueltatzea, eta gainera, tamalez, Akimen antzeko istorioak gaur gugandik ez oso urrun gertatzen ari direla.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Liburuak

Liburuak kanaletik interesatuko zaizu...
2018-11-06 | ARGIA
"Agosti Xahoren biografikoa" aurkeztuko du Asisko Urmenetak Atharratzen

AztiHitza. Agosti Xahoren biografikoa. Hala du izenburu Asisko Urmenetaren azken lanak. Azaroaren 24an Xahoenean aurkezpen ilustratu-musikatua egingo du 19:00etan. Jan-edana izango da tarteko eta 21:00etan Patxi Saizek kantaldia eskainiko du.

 


2018-09-28 | Nahia Ibarzabal
Juan Kruz Igerabidek irabazi du Haur eta Gazte Literaturaren Espainiako Saria

Letren txotxongiloa lanagatik jaso du 20.000 euroko ekarpena duen Espainiako Kultura Ministerioaren saria. Katalan, galego eta gaztelaniara ere itzuli dute ipuina.


2018-07-27 | Mikel Asurmendi
Udako kultur gomendioak
Apaiz sinkronizatu bati esker


Zabor-biltzaileek liburutegia osatu dute, jendeak botatako liburuekin

Ankarako zabor-biltzaileek bigarren bizitza bat eman diete jendeak botatako liburu eta aldizkariei: irakurgaiak bildu eta 24 orduz irekita dagoen liburutegia zabaldu dute fabrika huts batean. Dagoeneko 4.700 liburu dituzte.


Eskolaz eskola doan liburutegi ibiltaria

Ikastetxe guztiek ez dute nahikoa baliabide bertako liburutegia behar bezala hornitzeko, baina ikasturte honetan ere, eskolaz eskola joango da liburutegi ibiltaria: 130 liburutik gora biltzen dituen gurpildun kutxa handia, azken nobedadeak eta “euskal literaturako betiko liburu ezinbestekoak” hartuta, eta gutxienez hilabetez egongo da ikastetxe bakoitzean. Ez hori bakarrik.


2017-07-23 | Aritz Galarraga
Orrialderik onenetakoak

Jon Alonsoren hitz-lauzko lana –bere adar anitzetan: narrazio, nobela, saiakera, horien arteko nahasketa posible guztiak– balio segurua dela badiot, ez naiz orain arte esan gabeko ezer esaten ari. Besterik da hitz-lauzko lan horren barne hierarkizazioa aldakorra izan daitekeela esatea. Esan nahi dut, bere garaian tarte honetara ekarri banuen Camembert helburu, eta aitortu banuen “aldarrikatu beharreko liburua” dela, gaur ekarri nahiko nuke Hodei berdeak, Jon Alonsoren... [+]


Pozak eta negarrak

Jasone Osorok Jara eta Ezekielen ondoren Beire aurkezten digu lan honetan, bera baitugu Eskularru beltzak liburu honen protagonista; bilduma berri bati hasiera ematen dion lehen lana (ez dugu ahaztu behar bilduma bat izateak irakurlea harrapatzeko eta lan berrietara hurbiltzeko bidea errazten duela).


Talentu, adikzio eta arazo psikologikoak

Ipuin bilduma honetako hamalau izenburuek azpimarratzen digute narrazio bakoitzean zeri erreparatu behar diogun: eguneroko bizimoduak ekartzen digun miseria erakusten zaigu gordin eta zuzen lehen pertsonan hitz egiten digun ahots narratiboaren bidez.

Literaturaren funtzioetako bat bere garaiko jendartearen isla izatea da, hau erreproduzitu edo deseraikitzeko. Eta hori da ondoen egiten duena egileak ipuinotan. Multinazionalen, neoliberalismoaren eta AEBen inperioaren globalizazio eta... [+]


2017-07-02 | Iratxe Retolaza
Isiltasunaren geruzak

Duela hiruzpalau urte agertokietan gorputz harturiko Arrastoak antzezlanak, Dejabu Panpin Laborategiaren ibilbidean temati azaleraturiko egoerak jorratu zituen: (des)errotzeranzko bideak, isilduriko zauriek utzitako orbanak, memoria gorpuzteko ariketak eta abar. Liburuan geruzaz geruza azaleratu dira antzezlan hartan gorpuzturiko hainbat ikuspegi artistiko.


2017-06-25 | Igor Estankona
Armei buelta

Ameriketako progressivea, feminista borrokalaria, Adrienne Richek gizonari jarraitu zion unibertsitate-karreran, ekarri zituen, zaindu zituen hiru haur, deuseztatu zen ezkontza, suizidatu zen bere senar izandakoa, idatzi zuen 1976an Twenty-One Love Poems (Hogeita bat poema amodiozko). Emakume isilarazia eta Twenty-One Love Poems horrekin ofizialki lesbiana, erdi judua, izatearen bilaketa izan da bere bizitza, identitateaz idatzi zuen teorikoek hitz hori asmatu baino lehenago. Kartsuki politikoa... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude