Haurren hizkuntza erabilera

Whatsappak batutako galego hiztunak

  • Galiziako Compostelako hainbat guraso whatsapp-ean taldea sortu eta euren haurrekin parkean biltzen dira galizieraz aritu ahal izateko. Bilbon ere bada taldea.

Txerra Rodriguez  |  Romina Bal
2014ko martxoaren 30a
Eguraldiak laguntzen ez duenerako, parkea ez diren bestelako aukerak badituzte guraso-haurrek.
Eguraldiak laguntzen ez duenerako, parkea ez diren bestelako aukerak badituzte guraso-haurrek.

“Parkean galizieraz berba egiten duten ume bakarrak gureak dira, hizkuntza hil-hurrenera eramango duen bazterketaren ondorioz. Gainera, espazio publikoan gure ahotsa ez da entzuten, ez du balio”. Aski dela esateko unea heldu zela erabaki zuten Compostelako guraso batzuek. Horregatik, euren buruak antolatu zituzten gauzak aldatzeko, behetik gora, administrazioetatik kanpo. Izan ere, helburua euren altxorrik handiena ez galtzea baita, altxor hori behar bezala loratzea, hain zuzen ere.

Ideia Carballon sortu zen, urtero Coordinadora de Traballadores/as de Normalización da Linguak antolatzen dituen hizkuntza dinamizazioari buruzko jardunaldietan. Ideien mintegia antolatu eta Compostelako guraso batzuek bere egin zuten ideia eta praktikara eraman.

2013ko uztaila-abuztu bitartean, Compostelan whatsapp talde bat sortu zen, Tribo izenekoa. Asmoa zen hara batzea seme-alaben hizkuntza transmisioarekin kezkatuta zeuden guraso batzuk. Ideologiak gorabehera, amatasuna ulertzeko moduak gorabehera, denek bat egin zuten euren seme-alabek taldea sortu eta galizieraz olgetan jardun zezaten. Hasieran mesfidantzak izan ziren: ezezagunekin geratu Belvís parkean? Baina laster gainditu ziren. Umeen talde kohesionatua sortu zen, adin ezberdinekoak (0-13 urte bitartekoak). Eta taldea apurka-apurka handitzen joan zen, gaur egun, 30 ume inguru batzen ditu.

Ez dira geratzen egunero, ahal dutenean baizik. Eta bateren batek behar duenean, beti dauka galdetzeko aukera: non zabiltzate? Umeek agintzen dute eta gurasoek olgetan ikusteko esperientzia ere partekatzen dute. Egunak eta hilabeteak aurrera joan ahala, asko dira Tribok egin dituen ekimenak: kontzertuetara joan, ipuin-kontalariak –hileko azken astearteetan Celso Sanmartin-ek Gentalha do Pichel-en egiten dituen saioetara joaten dira–, erakusketak, azoka ekologikoak, mendi txangoak, tabernak, museoak, jaiak... Euri hilabeteak gogortsuak izan arren, udaberri eguzkitsua etor dadin desiratzen dute. Umeen artean, adiskidetasun sendoko taldea sortu da, hizkuntzak talde horretan prestigioa dauka gainera.

Eta zergatik ez ekimena nazioartekotu eta beste hizkuntza eta espazioetara eraman? Zergatik ez saiatu beste hiri batzuetan?

Paula Kasares soziolinguistaren arabera, hizkuntza praktikak eta ezagutzak jasotzeko, garrantzi gehiago dute adinkideen arteko interakzioek, gurasoekin dituztenek baino. Horretarako, adibide gisa jartzen du galiziarren seme-alabek Euskal Herrian bertakoek bezala hitz egiten dutela gaztelaniaz, bertako dialektoaren traza berberak erabiltzen dituztela. Beraz, bere ustez, garrantzitsuagoa da sozializazioa transmisioa baino.

Hipotesi hori aintzat hartuta, eta Compostelako esperientzian oinarrituta, Bilboko guraso talde batek ere sortu zuen bere whatsapp taldea arratsaldeetan geratu eta ekimenak elkarrekin egiteko: parkera joan, asteburuko irteerak, kultur ekitaldiak... 19 ume batzen dira, batzuk egunero eta beste batzuk ia egunero. Euren asmoa ez da taldea handiagoa egitea. Eurek uste dute onena dela gurasoek euren burua antolatu eta euren taldea sortzea, euren auzoan.

Parte hartzen ari den ama batek, Uxuek, honako berbak egin zituen: “Gehien baloratzen duguna da umeen artean lortu dugun kohesioa. Sei hilabeteren ostean, ia kuadrilla dira. Gurasook ere gure kuadrillatxoa sortu dugu. Animatu nahi ditugu zonalde erdaldunetako gurasoak batu eta honen moduko taldeak sortzeko. Oso erraza da eta fruituak ematen ditu”.

Honen moduko proposamen xumeek argi uzten dute guztion eskuetan dagoela normalizaziorantz pausoak ematea. Besteek zer egingo duten itxaron barik.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal honetan artxibatua: Galiziera

Galiziera kanaletik interesatuko zaizu...
2018-06-13 | ARGIA
Grande-Marlaskak galiziera "dialekto" gisa deskribatu zuenekoa

Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministro berria polemika-iturri izan da izendatu zutenetik, epaile zenean tortura kasuak ikertu ez zituelako besteak beste. Gutxiago aipatu da hizkuntza gutxituekin duen jarrera, baina Galizian behintzat, zenbaitek gogoan dute.


2017-11-30 | Andoni Mikelarena
Galizierazko astekaritik egunkarira jauzia emango du 'Sermos Galiza'k 2019an

Kioskoetan galizieraz aurkitu daitekeen astekari bakarra da Sermos Galiza. 2012an sortu zuten eta 2019an astekaritik egunkarirako jauzia emateko prestatzen ari dira.


2017-06-25 | I˝aki Iturriotz
Regueibertso ekimena euskaraz eta galegoz
Hizkuntzak egiten gaitu

Ezagunak dira Galiziako Costa da Morteko postalak, olagarroaren zaporea eta ardo zuriaren indarra. Ez genekiena zen, ordea, ahozkotasuna eta inprobisazioa izango zirela milaka erromesen jomuga den Obradoiro plazara eramango gintuztenak.


2017-04-28 | Bertsoa.eus
Asteburu honetan Arratian Regueibertso jaia egingo dute bertako eta Galiziako ikasleen artean

Hizkuntzak egiten gaitu. No caminho da lingua lemapean, Arratia BHI eta Galiziako Vila de Cruces eta Zas udalerrietako ikasleen arteko elkartrukea egingo da, bigarren urtez. Apirilaren 28tik maiatzak 1era, 50 gazte galiziar etorriko dira Euskal Herrira, eta hainbat bertso eta regueifa emanaldi egingo dituzte elkarrekin Arratian, Zeanurin eta Ondarroan.


Euskara, galiziera eta irlanderaren hiztun berrien hizkuntza-identitatea
MULTIMEDIA - solasaldia

EHUko Euskal Ikasketak Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketetako ikasle Irati Lizeagaren hitzaldia.


2016-11-06 | Jabi Zabala
Davide Cabaleiro
"Galiziaren eta Euskal Herriaren arteko harremana intimoa da"

Davide Cabaleirok (A Corunha, 1982) ez du familiarik gurean; erdia Galizian eta beste erdia Kuban du, aita han sortua baita. Kulturatik etorri zitzaion euskararekiko eta Euskal Herriarekiko jakingura, musikatik batez ere. Gurera etorrita, hemengo galiziar immigrazioaren dimentsioaz ohartu eta kontatu behar zuela erabaki zuen. Bertoko galiziarren historia eta historiak biltzen ari da Sitio distinto film dokumentalean, sustraiak Galizian eta adarrak gurean dituen giza talde handiarena.


2016-06-17 | ARGIA
Bi egunetan 13 mahai-inguru Europako 17 hizkuntzaren biziberritze-prozesuez

Ekainaren 23 eta 24an egingo dira Hitzargiak topaketak Hernanin. Soziolinguistika Klusterrak antolatu du esperientzien trukegunea, Donostia 2016ren barruan.


2016-05-17 | Unai Brea
Milaka lagun galizieraren normalizazioaren alde Santiago de Compostelan

Milaka pertsona bildu dira maiatzaren 17an (Galiziako Letren Eguna) Santiago de Compostelan, Queremos Galego taldeak deitutako manifestazioan. Erakunde publikoek azken urteetan sustatutako hizkuntzaren atzerakada salatu dute mobilizazioaren karietara zabaldutako manifestuan. BNG, Anova eta IU alderdi politikoetako ordezkariak ere izan dira bertan.


Irrati esatariari: 'Ez dut gustuko zuk niri galegoz egitea'

Radio Galegan elkarrizketa egin behar zioten pop espainiarrean ezaguna den Julián Ruiz kazetari murtziarrari. Ez zaio lehen galdera gustatu eta hala erantzun dio esatariari: “Ez dut gustuko zuk niri galegoz egitea”.


Rafael Adan, Asociaciˇn Berciana da Lingua Xarmenta-ko kidea
"Bierzon adineko jendearekin batera ari da galtzen galegoa"

Ez alferretan, egunkaria irakurtzen ari dela ikusi dugu Rafael Adan. España y sus lenguas du testuak izena eta, “Espainiako gobernuak lau hizkuntza ofizialak defendatu beharko lituzkeela dio, baina ez dut sinesten, guztiekikoa egin nahi bat besterik ez da,
taktika modu bat”. Bilbon eta Gasteizen izan da EHUko Munduko Hizkuntza Ondarearen Unesco Katedrak gonbidaturik, galegoaren irakaskuntza Bierzon (Leon, Espainia) zertan den azaltzen.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEAK
Eguneraketa berriak daude