ARGIA.eus

2021eko abenduaren 02a

Amen salbatzaileari jaramonik ez


Nagore Irazustabarrena Uranga @irazustabarrena
2012ko abenduaren 16a

Viena, 1846. Ignaz Semmelweis mediku hungariarra, obstetrizian doktoregoa lortu ondoren, austriar hiriburuko Ospitale Orokorrean hasi zen lanean, eta handik gutxira, amen hilkortasun tasa izugarriaz kezkatuta, zera idatzi zion Markusovsky lagunari: “Ezin du lorik egin. Apaiza azaldu baino lehen entzuten den txilina nire arimaren bakean sartu da betiko. Egunero ezintasunez ikusten ditudan izugarrikeriek ez didate bizitzen uzten. Ezin dut honela jarraitu, dena iluna denean, kategorikoa den bakarra hildakoen kopurua denean”.

Erditze ondoko sepsiak edo sukarrak jota hildako amen kopurua ikaragarria zen benetan. Ospitaleak bi amatasun gela zituen: lehenengoan heriotza tasa oso handia zen, %15etik gorakoa; bigarreneko datuak, aldiz, ohikoagoak ziren: %4 ingurukoak. Hilkortasun handiaren iturriaren bila, bi unitateak alderatzea bururatu zitzaion Semmelweisi, eta lehenengoan medikuntza ikasle gehiago aritzen zirela ikusi zuen. Ikasleak anatomia pabilioian gorpuak manipulatzen jardun ondoren joan ohi ziren erditzear zeuden emakumeei laguntzera. Hala, mediku hungariarrak heriotzen jatorria ondorioztatu zuen: “Aztertzaileen eskuetan itsatsitako gorpuen partikulak”.

Infekzio hilkorra zerk eragiten zuen zehatz jakin gabe, 1846ko urrian bertan, erditze-gelaren sarreran konketa bat jarri zuen, mediku eta ikasleek eskuak garbi zitzaten. Baina amatasun-gelaren arduradun zen Johann Klein doktoreak Se-mmelweis laguntzailea kalera bota zuen horregatik.

Hurrengo urtean, berriro onartu zuten ospitalean, baina beste amatasun gelan, Bartch doktorearenean. Emakume haurdunak aztertu behar dituzten guztiei eskuak kaltzio kloruroz garbitzeko eskatzen hasi zen, eta berehala heriotza-tasa %0,9ra amildu zen. Erditze ondoko sukarraren etiologiaz, kontzeptuaz eta profilaxiaz lana ere idatzi zuen gaiaz. Baina Europako obstetra eta zirujau gehienek aurkikuntza arbuiatu zuten, eta 1849an lanetik bota zuten berriro.

865ean, dementziak jota, eroetxe batean sartu zuten, eta handik bi astera hil zen, jipoi baten ondorioz. Bizi artean, inork ez zion aitortu funtsezko aurkikuntza. Baina Louis Pasteurrek germenen teoria garatu ondoren Semmelweis antisepsiaren aitzindaritzat jo zuten. Eta Vienako Ospitale Orokorrean, haren estatuaren azpian, “Amen salbatzailea” dago idatzita.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Medikuntza  |  Medikuntza

Medikuntza kanaletik interesatuko zaizu...
2021-11-30 | ARGIA
5-11 urte bitarteko umeentzat txertoak abenduaren amaieran jasoko ditu Espainiako Gobernuak

Carolina Darias Espainiako Osasun ministroa elkarrizketatu dute Ser irratian. Adierazi duenez, 5-11 urte bitartekoentzako Europako Medikamentuen Agentziak argi berdea eman dion Pfizerren txertoak abenduaren bigarren hamabostaldian jasoko ditu Espainiako Gobernuak.


2021-11-25 | Leire Artola Arin
Osakidetzak nerabeentzako eguneko bi ospitale psikiatriko ireki ditu Bizkaian

Eguneko ospitaleak Bilboko Zabalburu plazan eta Galdakao-Usansoloko ospitaleetan daude. Eusko Jaurlaritzaren arabera, haur eta gazteentzako arreta psikiatrikoa “indartu” egingo da horrela.


2021-11-22 | Axier Lopez
Herritarrak "txertatuta, sendatuta ala hilda" egongo dira neguan, Alemaniako Osasun ministroaren hitzetan

Alemaniar gehienak hilabete gutxi barru "txertatuta, sendatuta edo hilda" egongo direla adierazi du Alemaniako Osasun ministro Jens Spahn-ek astelehenean, COVID-19aren "Delta aldaera kutsakorraz" ohartaraztearekin batera.


2021-11-19 | Leire Artola Arin
Austriako Gobernuak COVID-19aren txertaketa derrigortuko du

Kutsatzeen gorakada dela eta, konfinamendua ezarriko dute astelehenean, herritar guztientzat. Otsailetik aurrera txertaketa derrigorrezkoa izango dela jakinarazi dute.


2021-10-27 | Leire Artola Arin
Herrialde pobretuei hitzemandako COVID-19aren txertoen %14 soilik helarazi zaie

Nazioarteko 70 erakundetik gora biltzen dituen People Vaccine’s Alliance koalizioak aurkeztutako txostenak dio herrialde pobretuetako herritarren %1,3k jaso duela txertoaren dosi guztiak. Errudun jo ditu farmazeutikak eta herrialde aberastuenak, txertoak pilatzeagatik.


Irakurrienak
ASTEKARIA
2012ko abenduaren 16a
Azken albisteak
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude