Emakumeak borrokan

Luis Astrain: "Jendeak askotan komikiaren atzean ez da marrazkilari bat ikusten, makina bat baizik,'

1987ko azaroaren 22a
Luis Astrain marrazkilariari elkarrizketa
Seriearekin Jarraitzeko Asmoa Dute Abentura Berriak Argitaratzen
Luis Astrain: "Jendeak askotan komikiaren atzean ez da marrazkilari bat ikusten, makina bat baizik,'
Duela hilabete pare bat atera zuten Harriet eta Luis Astrainek ."Simon Besaluze" komikia, hilabete batean tirada agortuz eta izugarrizko arrakasta ezanik. Kalitate handiko komikia bai argumentu eta bai marrazki aldetik, pelotari baten abenturak kantatzen dizkiguna.
Donostiako Amara auzoko taberna batean topatu dugu Luis Astrain, eta hara gure lehen sorpresa, "Simon Besaluze" protogonistaren erretrato ber-bera genuen aurrean: «Beno, nere erretratoa perfekzionaturik, je, je... nere buruan inspiratu naiz, baina tamalez ni ez naiz hain ederra eta sendoa» azaltzen digu farrez artista xelebre eta atsegin honek, nahiz eta entrebistan zenbait gai aztertzean hain baikorra ez izan.
ARGIA.ðFrantziako argitaletxe batek hartu dizue komerzializatzeko eskubidea...
LUIS ASTRAIN.ðBeno euskaraz argitaratzeko eskubidea hemengo argitaletxe batek du, baina beste edozein hizkuntzatan ateratzeko frantsesek hartu digute. Honek bere esplikazioa du, hemen eragozpen handiak daude honetaz bizitzeko. Adibidez, komiki hau egiteko bi urteko lana (orduak batuz urte bete erabatekoa) sartu dugu eta «Habe»ko lehiaketa irabazteagatik 600.000 mila peztako saria jaso dugu, Harrietek eta biok banatzeko. Gainera argitaletxe berri honekin beste hizkuntzetan argitaratzeko posibilitatea dugu, nahiz eta arestian esan dudan bezalaxe euskarazko eskubideak hemen geratu, guk gure hizkuntzan izatea nahi dugulako eta hori da hain zuzen aseguratzeko modurik hoberena. Frantziako argitaletxe batean lan egiteak profesionala izateko posibilitatea eskeintzen dizu, bestela ez da posible. Hala ere, gu ez gara bakarrak Frantzian ari garenak lanean, hor daude Fructuoso, Redondo eta Mata.
A.ðHarritzen du berrogeitapiku orrialdeko komiki batek horrenbesteko lana izatea...
L.A.ðBeno, hasteko marrazkiak kolorezkoak ditugu, akuarelazkoak hain zuzen, eta xehetasunez beterik dago. Horretaz aparte, lehengo mendeko Donostia eta batez ere Filipinasi buruzko informazio pila bildu dugu, museotan, artxiboak direla, liburutegiak... Liburu berriak ateratzen ditugun bitartean informazio gehiago izango dugu deskribatzen dugun gaiari buruz. Egunean zortzi bat ordu aritzen naiz marrazkiak egiten eta horretaz parte beste orduak informazioa bilatzen; Harrietek noski, beste horren beste.
A.ðZalla da beraz komikien esparruan lan egitea
L.A.ðZaila, oso zaila..Kanpoko herri baten laguntza, Frantzia batez ere, ez ba duzu, oso zaila da. Euskal Herrian oso merkatu murriztua dugu; gazteleraz argitaratutakoa argitaletxe madrildar eta katalarrak rnenderatzen dute, eta euskaraz argitaratzeko berriz, zenbait ezaugarri behar dira: bat-irakurlea euskalduna izatea, bestea komikizalea izatea eta horretaz aparte komiki horiek irakurle horren gustokoak izatea. Guk asko saldu dugu euskal komikia oso murrriztua delako, itzulpen asko dago (Tintin, Asterix...) baina ez dira hemengoak; horretaz aparte diru laguntza izatean oso merke argitaratu digute, 200 peztangatik eta noski segituan agortu da.
A.ðEta talde batek edo, komiki bat argitartatzea garestia ere nahitaez?
L.A.ðBa Offset edo fotokopian egin beharko lukete, inprentatan ateratzea behintzat ezinezkoa; are gehiago kolorez atera nahi badute.
A.ðZuk meta guztitako pintura egin izan duzu.
L.A.ðNik marrazteko zaletasuna komikiengatik dut. Hasieran haur guztiak bezalaxe hasi nintzen marrazten, ondoren tebeoak zirela eta hasi nintzen kopiatzen eta noski koskortzen ari nintzela beste gauzak probatu nituen. Ikasketak bukatzean, zientzietako karrera lapaitz bat egin ordez, ba Arte Ederrak karrera ikasi nuen, zenbait erakusketa egiten nituen bitartean, abstraptoa, hiperrealismoa, kubismoa... denetik pixkat;
A.ðZer aurkitu zenuen ordea komikietan?
L.A.ðBa ez dakit... zaila da erantzutea... baina komikietan pintura profesionalean baino gustorago nabil. Komikia beste pintura baino komertzialagoa da, musikaren esparruan diskekin gertatzen den bezalaxe, hau, da, bide komertzial bat da. Pintura klasikoa ordea, ba gauza anbiguoa da, badirudi ekonomiatik at dagoela, baina itxuraz bakarrik; presio ekonomiko handiak dituelako; alegia, gizarteko beste gauza guztietan gertatzen den bezalaxe.
Komikian gauzak askoz garbiagoak daude. Pinturara oso jende gutxitara iristen da, ez da batere eskurakorra; oso jende gutxik erosten du kuadro bat eta gainera artistarekin ere arazoak sorizen dira, adibidez gauza bat esan nahi zenuen kuadro batean eta jendeak bestea ulertzen dizu eta noski honela bi irtenbide agertzen dira: zure kasa egiten dituzu kuadroak marginatua geratzeko arriskuz edo bestela jendearen gustoa jarraitzen dutu, bai intelektual eta eta ekonomikoki. Alegia, azkenean ez dut gehiegi pintorearen askatasunean sinisten, beti bezala gauza asko irentsi behar direlako
Komikiekin ordea beste filosofia dago, ez zara horren idealista, lana egiten duzu gustokoa duzulako eta gauzak zuk nahi duzun bezala egiten dituzu, hori bai, gidoi bat jarraituz.
Komikiekin araubide gogorragoa jarraitu behar da, hots, ez dizu balio esateak, gaur ez nago inspiraturik eta ez dut ezer egiten, lanak bukatu behar dira eta.
A.ðIduritzen zait komikilaria artista konpleteago izan behar duela, hau da, gauza ugari menderatu behar ditu: erretratoa dela, paisaia, espresioak... ez du espezializazioak balio.
L.A.ðBueno hala da, baina gaur egun pintura bide absrapto batera doa, figura ez da horrenbeste erabiltzen eta noski hori da hain zuzen komikian lantzen dena: mugimendua, espresioak, perspektiba... narrazio bat jarraitu behar da eta gauza asko agertzen dira inoiz ez dituzunak marraztu. Guzti hori berriz, ez da pinturan gertatzen, hemen gustatzen zaizuna edota zuk egiten dakizuna egiten duzu, eta ondoren hobeagotzen joaten zara; gutxitan sartzen zara ordea, gauza ezezagun batean.
A.ðZe materiala erabili duzu komiki hanek margotzeko?
L.A.ðNormalean lehenengo txuri-beltzean egiten da eta ondoren beste zenbait teknika erabili daitezke, kolore mekanikoa esaterako. Hemen pantaila baten bidez koloreak aukeratzen dira, hauek erabat launak izanik. Adibide gisa "Mortadelo"n erabiltzen dituztenak, hau da, gorria gaitza guztietako, eta hauek erabat gorriak ateratzen dira.
Beste teknika bat da, marrazkiak fotokopiatzen direnean eta ondoren marrazkilariak edo bestea pertsona batek margotzen dituenenan, hauek ere nahiko kolore launak dira baina eskuz eginak daude.
Guk 'kolore zuzena' metodoa erabiltzen dugu eta normalena da, hots, tintaz marraztu orrialdeak eta ondoren margotu. Normalean akuarela erabiltzen dut edo anibidak.
A.ðEz duzu uste komikia oso gutxi baloratzen dela?
L.A.ðBeno hori pertsonei dagokio, batzuk nahiago dute komikia eta besteek ba pintura. Baina sozialki bai dudarik gabe, askoz batoratuagoa dago pintura; pintorea artistatzat hartzen da, komikilaria ez ordea, artisautzat edo hartzen da. Komikia oso hotza ikusten da, jendea ez da konturatzen atzean marrazkilari bat dagoela eta ez makina bat. Jende gazteak beste ikuspegi bat ematen dio ordea. Komikian izugarrizko marrazkilariak izan dira, horra hor Ortiz bat, honek pinturako goi mailako jendea askok baino hobe marrazten zuen. Gorputzak ikaragarri ongi marraztu izan dira, ba zer esango nizuke nik, XIX. mendeko artista hoberenak margotuko luketen bezalaxe; Legase edo Toulouse-Lautrec baten kalitatezkoak.
Hau are gehiago gidoilariaren kasuan, oso gutxi baloratzen dira, ikaragarria da, beste edozein motako gidoilariak baino askoz gutxiago. Komikiaren lenguaia oso berezia da, ezin du dena hitzez kontatu erditik marrazkia dagoelako, eta oso teknika berezia da.
ZABAL

Luis Astrain-ek komikiatik jaso du marrazteko zaletasuna.
"Simon Besaluze"ren abenturak kontatzen dituen lehen zenbakia.
48-49

Gaiez\Kultura\Artea\Komikigintz\Komikilaria
Gaiez\Kultura\Artea\Komikigintz\Argitalpena\Besteak
Pertsonaiaz\ASTRAIN1
Egileez\ZABAL1\Kultura
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!


Azkenak
2019-05-21 | ARGIA
Irailera arte atzeratu dute oraingoan eraikin publiko bat okupatzea egotzita egiten ari diren epaiketa

2018ko maiatzean borroka sozialen astea egin zuen Donostian Bizitza Da Handiena dinamikak. 2002tik itxita zegoen Gizarte Segurantzako Diru Zaintzaren eraikina okupatu zuten astebetez. Okupazio kolektibo horren arduradun gisa kide bakarra identifikatu zuen Ertzaintzak eta epaitu egingo dute. Epaiketa maiatzaren 14an egitekoak baziren ere, atestatua idatzi zuten bi ertzainei jakinarazpena bidali gabe zegoenez, atzeratu egin zuten maiatzaren 21era. Bigarren aldi honetan berriro atzeratu dute,... [+]


2019-05-21 | ARGIA
Baserriko Uzta: Olatz Salvador, Eaut Elorrieta eta Ruper Ordorika 2019ko uzta jasotzeko prest

2017ko azaroan Anarik eman zion hasiera EHKolektiboak antolatutako 'Baserriko Uzta' zikloari Antzuolako Pikunieta baserrian eta 2019rako hiru kontzertu berri iragarri ditu nekazaritza agroekologikoa sustatzen duen elkarteak. Olatz Salvador, Eñaut Elorrieta eta Ruper Ordorikak kantatuko dute Araba, Zuberoa eta Gipuzkoako etxalde banatan.


2019-05-21 | ARGIA
Donostiako alokairuaren prezioa %17 igo da lau urtetik hona

Idealista higiezinen atariak Espainiako estatuko alokairuen prezioak aztertu ditu. Espainiako estatuko hiriburu guztietan bezala, Hego Euskal Herriko hiriburuetan ere alokairuaren prezioak nabarmen igo dira.


2019-05-21 | ARGIA
Kataluniako parlamentari presoentzako txaloak nagusi Espainiako Kongresuan

Espainiako Kongresuan izan dira bigarren egunez jarraian Turull, Rull, Sanchez eta Junqueras. Behin osatuta, Kongresuko mahaiak erabakiko du euren kargugabetzearen inguruan. Meritxell Batet, izendatu dute Kongresuko presidente .


2019-05-21 | ARGIA
Ertzaintzak Gipuzkoako Foru Aldunditik kanporatu ditu protestan ziren zaharren egoitzetako langileak

LAB sindikatuak antolatutako protestaren baitan Foru Aldundiaren egoitzako sarrera hartu dute goizean greban diren langileek, “hitzarmena orain” aldarria bertara eramanez. Arratsaldean, kanporatu egin ditu Ertzaintzak.


Teknologia oro politikoa da

Donald Trump presidenteak eta Google megakorporazioak Huawei enpresa txinatarrari jarritako betoaz:


2019-05-21 | ARGIA
Semper Donostiako alkategaiaren egoitzari PPko logoaren pintaketak egin dizkiote

Sare sozialetan zabaldu denez, Donostiako alkatetzarako kanpainan Borja Semperrek ireki duen egoitzan pintaketak agertu dira atearen albo banatan. PP alderdiaren logotipoa jarri diote.


2019-05-21 | ARGIA
Jarrera matxistagatik, bertan behera utzi dute Azkoitiko Pelotai Euneko mutilen txapelketa

Pelotai Euneko mutilen pilota txapeleketaren Whatsapp taldean emakumeen kontrako iruzkinak egin dituzte. Ondorioz, mutilen txapelketa bertan behera uztea erabaki du antolakuntzak.


2019-05-21 | ARGIA
Gaur hasiko da "Zerukotik lurrekora" zikloa Koldo Izagirreren hitzaldiarekin

Donostiako San Telmo Museoan izango da ziklo osoa, eta emanaldi guztiak 19:00etan izango dira.


Igor Gebara
"Inposaketan ari da Mercedes, eta ez gaude hori onartzeko prest"

Azken kaleratzeen harira, mobilizazioak egingo dituzte. Ekoizpenean iragarri den jaitsierak enpleguari eragingo ez diolakoan dago Gebara.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude