Javier Bello Portu: "Bihotza Eta Burua Lotu Nahi Ditut Nire Estiloan‘’


1987ko maiatzaren 31n
Inoiz baino beharrezkoagoak dira eskuin muturraren gezurrei
aurre egingo dieten hedabide independenteak
Javier Bello Portu orkestra zuzendariarekin
Baionako «Euskal Herriko Korua» Sortu Berria Zuzentzen Du Euskal, Zuzendari Famatu Honek
Javier Bello Portu: "Bihotza Eta Burua Lotu Nahi Ditut Nire Estiloan''
Apirilaren 30ean eman zen Baionaio Euskal Herriko Koruaren aurkezpena, lehen emanaldia egun horretan bertan eman zuelarik. Hiri horretako Kultur Zentru famatu eta boikoteatuak antolatua du koru hori, eta berorren zuzendaria Jabier Bello Portu dugu, Baiona eta Paris artean bizi den orkesta-zuzendari hegotarra.
ARGIA.–Apirilaren 30ean Euskal Herriko Korua gidatu zenuen Baionako Katedralean. Errespontsabilitate handia izan al zen hori zuretzat?
JAVIER BELLO PORTU.–Bai, errespontsabilitate handia. Alde batetik, urte osoko lana egun bakar batean entzun zelako, eta bestetik hemen badirelako beste koru asko, oso kalitate onekoak. Zaila da beraz. Halere, pentsatzen dut beti izan dugula beharra, koru batek hemengo musika egiteko, eta nire ustez hori izango da Euskal Herriko Koru honen lan printzipalena: hemengo musika korurako egin, aditu eta zabaldu.
A.–Prestakuntzak aipatuko ditugu. Nola lan egin duzue koru honetan?
J.B.P.–Badakizu zer izaten den. Badaude berrogeita emakume eta gizon, horietako asko beste toki batzutan kantatzen dutelarik (beren elizetan, beren herrietan, beste koraletan ere...), baina halere Baionan astean bi eta hiru aldiz, zortzi t'erdietan hasita hamaikak arte entseiatu izan dugu, udan eta neguan ere. Bistan da koruaren borondate ona.
A.–Erraten da ahots ederrak direla Euskal Herrian, baina landu egin behar dira, dudarik gabe.
J.B.P.–Bozaren kontuetan, gauza bat da herriko plazatan edo elizan kantatzea, esan izan du inork Euskal Herrian beti oso modu pausatuaz kantatzen dela, indarrez, eta hori oso ongi esana dago, eta horrelaxe kantatzeko horixe behar da, baina koralean kantatzeko beste musika klase bat izaten da eta beste estilo desberdin bat behar da. Estilo handia behar da, azpian fundamentua duena, eta horrexen atzetik bila ibili gara.
A.–Musikaren jotzeko maisu bat behar dela gauza jakina da, baina koruetan ere izan beharko dute...l
J.B.P.–Bai, kontutan hartu behar da koraletan estiloak daudela, dena ez da igualtsu kantatzen, musika zaharren estiloa dago, erromantikoen estiloa, eta bai oraingo estiloa ere.
A.–Javier Bello Porturen estiloa nolakoa izango da?
J.B.P.–Nik pentsatzen dut honelakoa izango dela: burua eta bihotza besotik lotuta.
A.–Zuk nahiago izan duzu gizon-emaztez osatutako korua osatzea. Hobe al da hori, gizonezkoen kantua ere tradizioa bait da gure herrian.
J.B.P.–Gizonezkoen tradizioa ez da hemengoa, kanpokoa baizik. Les Choeurs de l'Armée Russe hortxe dituzu, gizonak, beti gizonak. Eta hemen, askoz gehiago kantatu izan duté emakumeek beti, elizan etabar. Gero, badakizu modak nolakoak izaten diren, orain dela 50 bat urte gizonezkoen kantua izan zen modan. Nik pentsatzen dut tokia badagoela bientzat, gizonentzat eta emakumeentzat.
A.–Posibilitate handiagoak ematen al ditu koru mistoak?
J.B.P.–Bai, bai... koru mistoan hiru gauza dituzu: emakumea bakarrik, gizona bakarrik eta denak batera. Gero ere baduzu gizonentzako errepertorioa baina hori zati bat da eta gure herria ez da hain txikia zati batekin bakarrik gelditzeko. Behar da ikertu, eta osasunez aurrera jo.
L. ETXEZAHARRETA

Jabier Bello Portu, Paris eta Baiona artean bizi den orkesta-zuzendaria.
47

GaiezKulturaMusikaMusika klasOrkestrakuzendariak
GaiezKulturaMusikaAbesbatzakTaldeak
PertsonaiazBELLO1
EgileezETXEZARRET2Kultura

Azkenak
2025-08-29 | Egiari Zor
Elkarbizitza demokratikoak begirunea eta neurritasun instituzionala eskatzen ditu

Abuztu honetan polemika berri bat piztu digute, beste behin, belarrondokoa ematea baino larriagoa izan dena. Azken hamabost urte baino gehiagoan, Glen Cree ekimenetik hasi, Estatu bortxaren biktimei aitortza legala emateko mekanismoen sorreratik segitu eta herri honetan ireki... [+]


Caparrosoko Valle de Odieta makroetxaldea epaituko dute lurrak nitratoz kutsatu dituelakoan

Irailaren 2an izango da epaiketa Iruñeko Zigor Arloko 2. epaitegian, ustez 2021ean makroetxaldeak haren inguruko lurrak minden hondakinekin kutsatzeagatik. Sasoi hartan Valle de Odieta makroetxaldeko administrazio kontseiluan ari ziren bost pertsona epaituko dituzte.


Maila altua

Fitxa: Musika Hamabostaldia. Gewandhausorchester Leipzig.
Zuzendaria: Andris Nelsons.
Bakarlaria: Isabelle Faust (biolina).
Egitaraua: Pärt, Dvorak eta Sibeliusen lanak.
Lekua: Kursaal Auditorioa.
Data: abuztuaren... [+]


Eskoletako euskalduntzea “arriskuan” ikusita, Aiaraldeko dozena bat ikastetxek konpromisoen dekalogoa adostu dute

Gordin esan dute Aiaraldeko ikastetxeok: euskalduntzea “arriskuan dago” eta ikastetxeek, bakarrik, ezin diote aurre egin “egoera larriari”. Autokritika egin, eta hamar konpromiso hartu dituzte, hezkuntza komunitateek praktikara eramatekoak. Era berean,... [+]


Atlantikoko korronte baten kolapsoa adituek uste baino gertagarriagoa da

Ikerketa batek ondorioztatu du adituek uste baino AMOC korrontearen kolapsoa egoteko aukera handiagoak daudela. Korrontean aldaketa handiek eta azkenengo kolapso batek euri tropikaletan eraldaketa handiak eragingo lituzke, Europan negu oso hotzak eta uda lehorrak izango... [+]


Gutxienez 23 hildako izan dira Errusiak Kieven egin duen aire erasoan

600 misil eta dronetik gora bota ditu Errusiak Ukrainako hiriburuaren aurka. Gerra hasi zenetik egindako aire eraso handienetakoa da. Zelenskik nazioarteari eskatu dio erantzun dezala, Putin Trumpekin bildu eta bi aste eskasera.


2025-08-29 | Joan Mari Beloki
Trump bake bila?

Abuztuaren 15ean Vladimir Putin eta Donald Trump Alaskan bildu ziren. Ofizialki, Ukrainako gerrari amaiera emateko bidean beste urratsen bat emateko. Baina Gazan milaka pertsona hiltzeko gupidarik ez duen politikariak serio esan al dezake penagarria eta tristea dela Ukrainan... [+]


Poligono eolikoak: oportunismo gutxiago eta plangintza demokratiko gehiago

Duela egun gutxi 6.000 alegazio baino gehiago aurkeztu dira Azantzan eta Sarbilen poligono eoliko berri bat eraikitzeko proiektuaren aurka. Antzeko beste proiektu batzuetan bezala, herritar eta talde antolatuen ahaleginari, antolaketari eta lanari esker egin da alegazioendako... [+]


Nafarroako informazioaren arloko profesionalek Gazako kazetarien sarraskia salatu dute

Informazioaren arloko dozenaka profesional bildu dira ostegun arratsaldean Iruñeko Gazteluko Plazan, Gazan kazetari lanetan ari direnen aurka Israelgo armada egiten ari den sarraskia salatzeko.


Semaforo gorria

Artikulu bati zer nolako izenburua jarri ez da aise hautatzen, ezta? Hasiera batean, “euskaldun gezurti, tranpatiak” bezalako izenburua idazteko asmoa nuen, baina inor mintzeko gogorik ez dudanez, goikoari eutsi diot, ene gogoetaren muina hobeto ulertaraziko... [+]


Kai Nakaik, Marenek eta Olatz Salvadorrek gezurtatu egin dute Bilboko Udalak esandakoa: ez zien beste eszenatoki bat eskaini

Bilboko Udalak ostegunean adierazi du Abandoibarrako kontzertua bertan behera geratu eta gero, Plaza Biribileko agertokia eskaini ziela hiru artistei, baina ezezkoa eman zutela. Abeslariek bertsio hori ukatu eta zehaztu dute: bakarrik Kai Nakari eskaini zioten.


Bigarren aldiz moztu dute Espainiako Vuelta Israelen parte-hartzea salatzeko

Bigarren aldiz gelditu dute Katalunian Espainiako Vuelta Israel-Premier Tech taldearen parte-hartzea salatzeko. Hainbat pertsonak Palestinako banderak atera dituzte eta txirrindularien bidea oztopatu dute Oloten.


“Bero jasangaitza” eta “arreta urria” salatu dute Nafarroako Ospitale Unibertsitarioan

Nafarroako Osasun Departamentuak iragarri du ospitaleko solairu gehienak klimatizatuko dituztela 2026 amaierarako. ARGIAk elkarrizketaturiko bi erizain laguntzaileek nabarmendu dute premiazkoa dela banako gelak, komun irisgarriak eta aire girotua izatea.


Araba eta Nafarroa zeharkatzen zuten Forestaliaren bi autopista elektriko bertan behera geratu dira

Araba eta Nafarroa zeharkatu behar zituzten goi-tentsioko bi linea elektrikoren proiektuak ez dira gauzatuko. Espainiako Trantsizio Ekologikorako Ministerioak Aragoiko Tueste herrian Forestaliak egin behar zituen lau poligono eolikoen proiektuak artxibatu ditu.


2025-08-29 | Euskal Irratiak
Maitena Chohobigarat
“Beharbada menopausia gehiago aipatu beharko genuke, aterabideak badirelako”

Baionako ospitalean unitate berritzaile bat ideki da: kardio-ginekologia unitatea, menopausian diren emazteei zuzendua. Gai hau, askotan tabu edo bazterrean utzia, osasun arazoak eragin ditzake bizitzako etapa horretan.


Eguneraketa berriak daude