Zubietako aurreko erraustegia geratu zenetik bost urte bete dira

  • Astearte honetan bete dira bost urte Zubietan eraiki asmo zuten lehen erraustegia geratu zenetik. 2013ko azaroaren 13an izan zen. Garai harta EHBildu buru zuen Gipuzkoako Foru Aldundiak, Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioak eta enpresa talde eraikitzaileak erraustegia geratzeko akordioa erdietsi zuten. 

Usurbilgo Noaua @noaua
2018ko azaroaren 14a
Erraustegiaren aurkako manifestazioa urriaren 27an. (Argazkia: Noaua)

Gerora, egungo GHK-ko EAJ eta PSE-ko agintariek bigarren erraustegi bat eraikitzea erabaki eta lanak abiarazi zituzten, aurreko erraustegia geratzeko erabakia epaitegietara eramatearekin batera. Gogoan izan, Espainiako Kontu Auzitegiak 2013an eraikitzekoak ziren Zubietako erraustegia geratu izana ez zela delitua izan adierazi zuen urria hasieran. Honenbestez, Madrilgo epaitegi honek errugabetu egin zituen, egungo Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioko (GHK) EAJ eta PSE-ren agintariek salatu eta joan den apirilean epaitu zituzten garai hartako EHBilduren bi ordezkariak, Ainhoa Intxaurrandieta (GHK-ren lehendakari ohia) eta Iñaki Errazkin (ingurumeneko foru diputatu ohia). Gogoan izan, bi ordezkari politiko hauei euren poltsikoetatik 46 milioi euro inguru ordaintzea eskatzen zieten EAJ eta PSE-ren egungo agintariek, 2013an Zubietako erraustegia eraikitzea geratzea erabaki izanagatik.  

Erraustegia, ETB-ko “Katebegia” saioan 

Egun Zubietan eraikitzen ari diren erraustegia izan zuten hizpide aurreko asteko ETB-ko “Katebegia” saioan. Erraustegia defendatzen dutenen eta aurkako zenbait ahots bildu zituen ordubeteko dokumentalak. 

Tartean, Erraustegiaren Aurkako Mugimenduko ordezkari batek ere parte zuen dokumentalean. Europan nahiz munduan hainbat tokitan erraustegiak ixten eta debekatzen ari direla ohartaraziz, zentzugabekeriatzat jo zuen Zubietan erraustegia eraikitzea, erraustegia geratzeko hamaika arrazoi daudela argudiatuz. Tartean, martxan direla Gipuzkoan gaikako bilketa %70etik gora igoarazi duten alternatiba merkeago eta osasuntsuagoak.

“Ez dago besterik”

“Lasai egon gaitezke”, zioen Gipuzkoako Foru Aldundiko ingurumen diputatu Jose Ignacio Asensiok Zubietan egiten ari diren obren eremutik bertatik, ETB-ko kameren aurrean. Hondakinak erraustea defendatu zuen energia iturri gisa. Zubietan Europako herri aurreratuenek erabiltzen duten punta puntako teknologia baliatuko dutela zioen, Europan hainbat erraustegi eraiki dituen enpresa bateko ordezkariak zioen moduan.

Erraustegia 2019. urte amaierarako martxan egotea aurreikusten du Asensiok, eta Zubieta gainean kokatuko diren azpiegiturekin “uste dut konponduta izango direla gure arazoak”, hondakinak Zabalgarbira garraitzen segi beharrik izan gabe. Eta horrekin, “gure ametsgaiztoen amaiera, gipuzkoarron arteko talka amaituko da”. Etorkizunera begira, egun %53an dagoen Gipuzkoako hondakinen gaikako bilketa %70era igoaraztea dute helburu. Gainerako %30a kudeatzeko erraustegiaren beharra defendatu du ingurumen diputatuak. “Ez dago besterik”, bestela, “zabortegiak ireki behar” zirela eta hori litzatekeela erabaki txarrena.  

Modu honetan, bere ustez Gipuzkoak duen egoera okerrenari irtenbidea aurkitu diote, hondakinak kudeatzeko azpiegitura ezari alegia. Eraikitzen ari diren erraustegia geratzeko herri mugimendu anitz eta milaka herritarren eskakizunari dagokionez zioen, errespetatzen dituen arren, “geroz eta gutxiago dira. Oso mugimendu txikia da. Baina gehiengoaren iritzia errespetatu behar da”, 2015eko hauteskundeetako emaitzei erreferentzia eginez.

“Berriro berdina egingo nuke”

Berriki, Espainiako Kontu Auzitegiak egungo GHK-ko EAJ eta PSE-ko agintariek salaturiko EHBilduko ordezkari Ainhoa Intxaurrandieta eta Iñaki Errazkin errugabetu izanaren harira onartzen zuenez, “pixka bat harritu digu nolako argudioak erabiltzen diren”. Gogoan izan, helegitea aurkeztuko dio GHK-k aipatu epai honi.

Berriki 2013ko azaroan, erraustegia geratzeagatik errugabetu zituen garai hartako Gipuzkoako Hondakinen Kontsortzioko lehendakari Ainhoa Intxaurrandieta eta Foru Aldundiko ingurumen diputatu ohi Iñaki Errazkin ere elkarrizketatu zituen saioak. Duela bost urte erraustegia geratzeko erabakia hartu izanagatik 46 milioi ordaintzea eskatu diete GHK-ren EAJ eta PSE-ko agintariek. Epaileak arrazoia eman die. “Ez zen espero genuena”, zioen Intxaurrandietak. Justiziarengan ez zutela esperantzarik, eta ezustean jaso dutela aldeko epaia. 

Baina denboran atzera eginda, argi dio Intxaurrandietak. “Berriro berdina egingo nuke”. Gaineratzen zuenez, “Gipuzkoarren interesak defendatu genituen” eta orain, “botereak larrutik ordainarazi nahi digu”.

Errazkinek Asesoren hitzak ukatu zituen. Erraustegia geratu ostean, alternatiba aurkeztu zutela gogorarazi zuen; Gipuzkoan utziak zeuden harrobiak berrerabili eta azpiegitura deszentralizatuen alde eginiko apustua oroitarazi zuen. 

Erraustegia eraikia eta martxan ikusiko ote dugun galdetuta, Errazkinek “arriskatu egingo gara?” galdetzen zuen. 10-15 urte igarota, erraustegiaren kalteen eragina nabarmentzen hastean, “atzera bueltarik ez denean, zer esango dugu?” galdetzen zuen.

Erraustegiaren etorkizunaz galdetuta, Intxaurrandietak argi zioen.”Batek daki. Hauteskunde batzuk daude aurretik”. Etorkizuna, herritarren erabakiaren esku egongo dela gogorarazi zuen. 

Eztabaida eske

Gipuzkoa Zutik mugimendutik ETB-k erraustegiari buruzko dokumentala eskaini arren, “erraustegiari buruzko eztabaida tekniko bat eskatzen jarraitzen dugu” gogorarazi du sare sozialen bidez. Erraustegiaren Aurkako Mugimenduak eskaera honekin bat egiten zuten 10.000 herritarren sinadurak entregatu zizkiola Euskal Telebistari gogorarazi dute.

Albiste hau Noauak argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Gipuzkoako erraustegia  |  Hondakinen kudeaketa

Gipuzkoako erraustegia kanaletik interesatuko zaizu...
2019-01-21 | Usurbilgo Noaua
Minbizi eta sortzetiko malformazio kasuak gorantz erraustegietatik hurbil, OEIT-n azken datuen arabera

Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeak hondakinen errausketak gure osasunean izan dezakeen eraginari buruz, mundu mailan argitara emandako ikerketen datuak plazaratzen segitzen du sare sozialen bidez. Aste honetakoan, “Porta D, 2009 Systematic review of epidemiological studies on health effects associated with  management of solid waste” ikerketako datuak dakartza. Datu kezkagarriak, beste behin.


2019-01-18 | Zero Zabor
Madrilgo Auztegi Gorenak behin betiko baliogabetu du erraustegiaren kontratua eteteko Bilduko agintarien erabakia

Bildu agintean zela, GHK-k 2013ko azaroan Zubietako erraustegia egiteko kontratua bertan behera uzteko erabakia hartu eta enpresa multzoarekin adostu zuen eman beharreko kalte ordaina. Hiru urte eta erdi beranduago, 2017ko urtarrilean enpresa taldearen eta GHKren arteko tratua bertan behera utzi zuen Donostiako 1. Administrazio Auzietarako Epaitegiak. Auziak epaitegietako bidea osorik eginda, azkenean Madrilgo Auzitegi Gorenak erabaki du ez onartzea EHBilduk horri jarritako helegitea.


2019-01-11 | Usurbilgo Noaua
"Errausketaren osasun arriskua ofizialki onarturikoa baino askoz handiagoa izan daiteke", OEITeko medikuek ohartarazi dutenez

Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeak (OEIT) astero sare sozialen bidez artikulu ezberdinak argitaratzeari ekin zion urte amaieran. Eta horretan segitzen du osasun eta medikuntza arloko profesionalen ikerketa taldeak, abiatu berri dugun urte honetan ere. Egunotan, “Errausketa eta dioxinak. Konpondu gabeko arazoa” izeneko idatzia argitaratu dute.


2019-01-07 | Zero Zabor
Otsail amaierarako manifestazioa deitu du GuraSOSek Donostian

Joan den ostiralean Hitzartu prozesuaren baitan landutako 2019-30 urte arterako Gipuzkoako Hiri Hondakinen Kudeaketa Plana foru agintarien esku utzi zuen GuraSOS elkarteak. Diputazioaren egoitza atarian ekitaldiaren amaieran egin du hurrengo manifestaziorako deialdia ere: “Une honetatik luzatzen dugu otsaila bukaeran GuraSOSek bultzatuta egingo den manifestaziora”, adierazi die GuraSOS-eko lehendakari Joxe Mari Izetak. 


2019-01-02 | Zero Zabor
GuraSOSek ostiralean entregatuko dio plan alternatiboa Gipuzkoako Foru Aldundiari

GuraSOSek berrikitan aurkeztutako Gipuzkoako hondakinen plan alternatiboa urtarrilaren 4an eguerdiko 12:00etan entregatu nahi dio Gipuzkoako Foru Aldundiari. Familiei dei egin die ordu laurden lehenago elkarturik azaltzeko Gipuzkoako Plazan, helduak beltzez eta haurrak baserritarrez jantzita, lepoan izar gorri bana daramatela.


Dioxinagate: honela kutsatzen du Holandako erraustegirik berrienak

2011n abian jartzeko egunean, Harlingeneko erraustegia ingelesez state of the art esaten dioten mailakoa dela esan zuen harro Holandako Gobernuak, puntako teknologiaren erakusgarria. Hala ere, laster ikerlan independenteek erakutsi zuten Europako legeek onartu baino dioxina, furano eta bestelako kutsagai askoz gehiago isurtzen dituela. Kutsadura eteten ez dutela eta, joan den urrian berriro irten dira protestan inguruko herritarrak, engainatzen dituztela salatzeko.


2018-11-27 | Zero Zabor
GuraSOS: "Zubietako proiektua berbideratu eta administrazioaren eta herritarren arteko konfluentzia bilatu"

GuraSOS elkarteak prentsaurrean azaldu duenez, Gipuzkoako Foru Aldundiak Zubietako erraustegiaren gaian, ez du gainditu herritarrek parte-hartzearen bidez egin dioten azterketa, eta instituzioek aspalditik gai honetan dakarten gardentasun falta azaltzeko Gipuzkoako Diputazioak orain artean zabaldu gabeko dokumentazioa erakutsi du. Ororen buru, "Zubietako proiektua berbideratzeko eta Administrazioaren eta herritarren arteko konfluentzia bilatzeko deia egiten dugu" esan du GuraSOSek.


2018-11-12 | Zero Zabor
GuraSOSek "Babes Kutxak" atera ditu salgai Hitzartu prozesua finantzatzeko

Zubieta inguruetan bizi diren neska eta mutilek egindako marrazkiak tapakietan serigrafiatuak dituzten Babes Kutxak aurkeztu ditu GuraSOS elkarteak, horien salmentatik bildutako diruarekin Hitzartu proiektua finantzatzeko. GuraSOSek prentsa oharrean dioenez, "ekimen herritar honetan, hondakinen kudeaketaren inguruan partehartze prozesua burutzen ari da informazioa eta eztabaida soziala bermatzeko".


2018-11-09 | Zero Zabor
OEITeko medikuek Asensio diputatuaren dimisioa eskatu dute, ETBn esandako irainengatik

Osasuna eta Errausketa Ikerketa Taldeak Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumen diputatu Jose Ignacio Asensioren dimisioa eskatu du publikoki: “gizartearen adimenari egindako laidoak eta GEIS/OEIT-i jaurtitako kalumniak” direla eta.


2018-11-07 | Zero Zabor
Aurrekoetxea doktorea, erraustegia justifikatu duena, Jaurlaritzako Osasun Publikoko zuzendari berri izendatu dute

Eusko Jaurlaritzak urriaren 30an Juan Jose Aurrekoetxea izendatu du Osasun Publikoaren eta Adikzioen zuzendari, kargu hori zeukan Miren Dorronsoren ordez. Aurrekoetxea doktorea Biodonostia erakundeko ikerlaria izan da eta kargu horretatik emana du lekukotasuna Gipuzkoako Batzar Nagusietan argudiatuz, Zubietako erraustegiaren eztabaidan, hondakinen errausketak osasuna kaltetzen duenik ez dagoela demostratuta.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude