Emakumeak borrokan

Zergatik atzeratu dira aurten inauteriak?

  • Aurtengoan ohi baino beranduago ospatuko ditugu inauteriak. Otsailaren 28an izango da Ostegun Gizena eta martxoaren 5ean Inaute Asteartea. Nolatan horren berandu?

     

dantzan.eus
2019ko otsailaren 05a
Inauteriak, Lantz, 2016-02-09. Argazkia: Olaiz Agirrebe˝a - Dantzan CC-BY-S

Inauterietako datak Aste Santuetako igandearen edo Pazko-igandearen arabera finkatzen dira. Garizuma, berrogei eguneko baraualdi kristaua, Hausterre egunean hasi eta Pazko-igandean bukatzen da. Beraz, berrogei egun atzeraka kontatu behar ditugu Hausterre eguna kalkulatzeko, igandeak kontatu gabe. Hausterre eguna da inauteriak amaitu ondorengo lehengo eguna. Beraz, bezpera, Inaute Asteartea izango da.

 

Inauteriak, Lesaka, 2017-02-26. Argazkia: Maite Irizar - Dantzan CC-BY-S

 

Baina nola jakin dezakegu Pazko-igandea noiz den? Udaberriko lehenengo ilargi betearen ondoko lehen igandea izan ohi da. Aurtengo udaberriko lehenengo ilargi betea martxoaren 21ean da; beraz, Pazko-igandeak martxoaren 24a behar luke. Aurtengo Aste Santua, ordea, ia hilabete beranduago da; apirilaren 14an da Erramu-igandea eta 21ean Pazko-igandea.

Nahastu egin ote dira aurtengo Aste Santuetako datekin? Atzerapenak badu azalpena. Ohikoa ez bada ere, urte batzuetan ez du funtzionatzen Aste Santua kalkulatzeko formula sinpleak. Ilargi bete eklesiastikoa hartu behar baita kontuan eta ez astronomikoa.

 

Inauteriak, Amezketa, 2018-02-10: Eire Vila - Dantzan CC-BY-S

 

Egutegi gregorianoan, Pazko-igandea, ilargi bete eklesiastikoaren ondoko igandean izaten da. Kasu horretan ilargi betea ez da kalkulatzen fenomeno astronomikoen arabera, elizak asmatutako tabla numerikoak kontuan hartuta kalkulatzen da. Beraz, Pazko-igandea udaberriko lehenengo ilargi betearen ondorengo lehenengo igandean izango da, baina ezingo da izan martxoaren 22a baino lehenago eta apirilaren 25a baino beranduago.

2019ko kasuan udaberriko lehenengo ilargi betea martxoaren 21ean aplikatzen denez, hurrengo ilargi betea (apirilaren 19a) hartuko da kontuan. 1962an ere antzekoa gertatu zen, udaberriko lehenengo ilargi betea martxoaren 21ean izan zenez, hurrengo ilargi betera arte itxaron zuten (apirilak 18) eta apirilaren 22an ospatu zen Pazko-igandea.

 

Inauteriak, Amezketa, 2018-02-10: Eire Vila - Dantzan CC-BY-S

 

Egutegi gregorianoan, Pazko-igandea, ilargi bete eklesiastikoaren ondoko igandean izaten da. Kasu horretan ilargi betea ez da kalkulatzen fenomeno astronomikoen arabera, elizak asmatutako tabla numerikoak kontuan hartuta kalkulatzen da. Beraz, Pazko-igandea udaberriko lehenengo ilargi betearen ondorengo lehenengo igandean izango da, baina ezingo da izan martxoaren 22a baino lehenago eta apirilaren 25a baino beranduago.

2019ko kasuan udaberriko lehenengo ilargi betea martxoaren 21ean aplikatzen denez, hurrengo ilargi betea (apirilaren 19a) hartuko da kontuan. 1962an ere antzekoa gertatu zen, udaberriko lehenengo ilargi betea martxoaren 21ean izan zenez, hurrengo ilargi betera arte itxaron zuten (apirilak 18) eta apirilaren 22an ospatu zen Pazko-igandea.

Albiste hau Dantzan.eus-ek argitaratu du eta CC-by-sa lizentziari esker ekarri dugu ARGIAra.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Inauteriak  |  Euskal Herria

Inauteriak kanaletik interesatuko zaizu...
2019-03-17 | Koldo Izagirre
Astean asteko portada hautatua
1985eko otsailaren 17a

Mugaz gaindiko dibertimendua

“Gazteak euskarari lotzeko, eta euskara plazerarekin lotzeko tresna ederra da Libertimendua”. Makeako libertimenduan idazle aritu den Xan Berterretxeren hitzak dira. Eta ideiek ez dutenez mugarik ezagutzen, Iruñeko gazte euskaldun batzuek hitz horien esanahia jaso eta beren gorputzetik iragan dituzte. Emaitza: satira, kritika, zirtzilkeria, antzerkia, dantza eta musika koktela. Inauteria. Ala beste manera batez esanda: Libertimendua. Baxenafarroatik Nafarroa Garaira egin du... [+]


Hartzaren eguna Donibane-Lohizunen

Aurten ere, eta urteroko kontuari jarraituz, otsailaren 9an, larunbatarekin, hartza, mendietako leize-zuloak utzirik, Donibane Lohizuneko karriketara etorri zitzaigun. Harekin batera ibili ziren, kalez kale eta bazterrez bazter, Lapurdiko inauteria osatzen duten gainerako pertsonaia koloretsu eta miresgarriak.


Joaldun

Suitza, Letonia, Kroazia, Kantabria, Polonia, Sardinia, Malerreka… Europako txoko askotan bizirik iraun duen erritoa. Bakoitzak bere molde, jite, soinu eta erritmora egokitua. Gurean mende luzez Ituren eta Zubietan baizik gordetakoa, egun Euskal Herriko herri askotara zabaldu dira joaldun taldeak. Txuntxurro azpian zomorrotuta, isipuaren erritmora gorputzaren mugimendua talde-soinu bilakatzeak zirrara eragiten jarraitzen duen seinale.


2019-02-08 | ARGIA
Lau Libertimendu izango dira Lapurdi eta Nafarroan 2019an, horietatik bat Iru˝ean

Joan den igandean, otsailak 3, Makea, Lekorne eta Luhusoko (Lapurdi) gazteek eskainitako Libertimendua lehenbizikoa izan da 2019koen artean. Ondorengo hiru Nafarroan hiru herri edo eskualdek antolatuta aurkeztuko dituzte: Amikuzeko gazteek Donapaleun bata, Aldude, Banka eta Urepelekoek bestea eta hirugarrena lehenbiziko aldiz Iruñako jendeek prestatua.


Eskola eta herria

Goizeko 7ak, etxeko arropa zaharren hautaketa egin, mozorroa jantzi eta gurutzatu dugu herria kalerik kale. Etxera bueltan datorren gau-paseroa, tabernari goiztiarra, egunkari banatzailea, begiradak gurutzatuz elkarren ondoko mundu paraleloak agurtu ditugu instantean. Euria ari du baina gogotsu nator, eskerrak halako egunak badiren gurean, bestela galdurik geundeke orden ofizialak ezartzen digun isolamenduan.

Irla bat gara itsasoan, aniztasuna eta tendentzia globalak nagusi diren XXI... [+]


Libertimendua Donapaleutik pasatu da Bankarako bidean

Ez da jakiten gazte belaunaldi bakoitzak zertan mamituko duen  bazterrak inarrosteko daraman sugarra.  Inauteri giroko Libertimenduan aurkitu dute, antza, Iparraldeko gazte batzuek. Eman su, neska mutilok, garraztasun gehiegi ez baina errukirik ere gabe, ez sorginei  (horretarako gaude heldu burutsuok eta EITB) baizik eta zerbait aginte –material zein sinboliko- duen orori.


2018-02-23 | dantzan.eus
Zalduondoko inauterien berreskurapenaren kronika

40 urte baino gehiago galduta egon ondoren, 1975ean, inauteriak berreskuratu zituzten Zalduondon. Urtebetera, Zalduondoko inauterien inguruko kronika idatzi zuten Punto y hora  aldizkariko 1976ko apirilaren 1eko alean; Sancho el Sabio dokumentazio zentroak digitalizatu eta sareratu du. Festaren eta pertsonaien deskribapenak eta hainbat argazki ageri dira artikuluan.


2018-02-12 | dantzan.eus
Maria Pilar Urriza, gizonezkoekin batera Lantzeko plazan zortzikoa dantzatu zuen lehen emakumea

Gaur eta bihar zortzikoa dantzatuko da Lantzeko plazan, inauterietako partehartzaile askok Maria Pilar Urrizarekin ikasi zuten dantzatzen. Maria Pilar Urriza 1942an jaio zen Lantz-en.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude