AEBetako historian izan den unitate militar sekretu eta indartsuenaren modus operandia azaltzen du Jeremy Scahill ikertzaile eta gerra kazetari estatu batuarrak, Ima Sanchis kazetariak Bartzelonako La Vanguardia egunkarian egindako elkarrizketan, La Contra atal ezagunean.
AEBetako Blackwater ejertzito mertzenarioaren polemika zabaldu zuen 2008an. Orain Gerra zikinak ( Dirty wars) izenburuarekin argitaratu du liburu berria eta titulu bereko pelikula-dokumentala aurkeztu dute. Bushek hasi eta Obamak legitimatu eta zabaldu duen amaigabeko gerra ulertu nahian, azken hamarkadan inork bere gain hartzen ez dituen ekintzek kolpatutako herrialdeetan ibili eta aurpegia jarri die biktimei.
Hona hemen, euskaraz itzulita, elkarrizketa:
2008an kontatu zenuen nola funtzionatzen zuen munduko ejertzito mertzenario indartsuenak.
Blackwaterekin gerra egiteko modu berri bat sortu zen, eta Irak izan zen laborategia. Bush iritzi publikoarekin eta herrialde demokratikoekin liskarrean aritzetik libratu zuen.
Eguna joan eta eguna etorri agertzen zinen Ipar Amerikako hedabideetan.
Kongresuak ikerketa bat irekitzea erabaki zuen arte. Orduan, Blackwaterreko agintariak, Eric Prince-k…
Kristau sutsua bera.
… Ihes egin zuen AEBetatik eta Arabiar Emirerrietara. Enpresak lau aldiz aldatu du izena ordutik, azkena Academi da.
Obamarekin gauzak hobetu dira?
Gauzak okertu egin dira. Orain ikertzen ari naizen JSOC (Operazio Berezietarako Aginte Bateratua) beste piztia bat da: AEBetako armada ofiziala, indar sekretua, Kongresuak euren gaineko kontrolik ez duen eta gainera baliabide guztiak eskura dituzten hiltzaile sofistikatuak.
Nondik lortzen dute finantzazioa?
Ezkutuko aurrekontuetatik. Ehundik gora herrialdetan dabiltza hilketa selektiboak egiten, misil eta droneekin (eskifaiarik gabeko hegazkin telegidatuak) erasoak egiten, zibilen kontrako sarraskiak eragiten eta jendea bahitzen. Bushen administrazioak sortu zituen milizia hauek, baina Bakearen Nobel sariduna da indar hauek legitimatu eta zabaltzen ari dena.
Broma dirudi.
Obamak mezu garbi bat bidali dio munduari: AEBentzako lege batzuk daude eta beste guztientzako beste batzuk.
Albo-kalteekin ohitu egin gara.
Deliturik egin ez duen jendea, AEBentzako mehatxu ez dena, nola definitu jende hori? Terroristak dira? Militanteak? Susmagarriak? AEBak euren identitatea ezagutzen ez duen jendea hiltzen ari da, horietarik gehienak zibilak.
Bestaldera begiratzen dugu, baina.
Behin baino gehiagotan gertatu da, Al Kaedako kide bat hiltzeko famili guztia eta bizilagunak hiltzea.
Non daude indar berezi klandestino horiek?
Baserik handiena Afganistanen daukate eta handik bidaltzen dituzte erasoak Pakistan, Iran eta Afrikako kontinentera. Obamak ONUren aurrean egindako bere azken hitzaldian argi esan zuen ejertzitoa erabiliko zuela energia baliabideak lortzeko duen eskubidea ezartzeko.
Bai itxura kaxkarra.
Inperialismo gordin-gordina. Indar horiek AEBen aliatuak diren herrialdeetan ere egin dituzte operazioak, euren gobernuei, AEBetako enbaxadoreari edo CIAri azalpenik eman gabe.
Presidenteari konturik ematen diote?
Bai. Munduak badaki Osama Bin Laden mertzenario hauek hil zutela. Ez dakitena da, ordea, urte horretan beste milaka eraso egin zituztela, eta Etxe Zuria kazetarien kontrako gerra egiten ari dela.
Azaldu hori.
Haien iritziz, segurtasun nazionaleko ekintzez prentsara filtratzen den historia ofiziala besterik ez dute ezagutu behar kazetariek. Gaur badakigu, Bin Ladenen kontrako operazioaz zabaldutako informazioaren erdia faltsua zela.
Prentsaren informatzaileak, izenik gabeko iturriak, espioitzat jotzen dira.
Bai, Edward Snowdenen kasuan bezalaxe. Kazetarien telefonoak kontrolatuta dauzkate, iturriak zein diren ezagutu nahi baitute, eta hori antidemokratikoa da.
Terrorismoaren kontrako borrokaren barruan denak balio du.
Etxe Zuriak Anuar el Aulaki erlijio musulmaneko iparramerikarra hiltzea erabaki zuen, tripulaziorik gabeko hegazkin baten bitartez Yemenen. Ez dut eztabaidatzen terrorista zen ala ez, baina atzerabiderik gabeko puntura iritsi gara: epaiketarik gabe bere herritarrak hiltzera ailegatu den herri bat, zeinaren presidenteak enperadore papera hartu eta esan dezakeen: “Pertsona honek hil beharra dago”.
16 urteko haren semea ere hil zuten.
Lehengusu nerabeekin jatetxe batean bazkaltzen ari zirela. Denak hil zituzten.
Eta zer diote iparramerikarrek?
Kiroletako ospakizun bat dirudi: denak balio du terrorismoaren kontrako gerra honetan. Ikusi besterik ez dago nola ospatu zen Bin Laden hil zuteneko eguna. Kargua hartu eta hiru egunera, Obamak agindu zuen zibilak hiltzea ekarri zuen eraso bat.
Ezkontzak eta hiletak bonbardatu dituzte.
Double taps deritzona egiten dute: helburu bat bonbardatu, eta larrialdietarako laguntza iristen denean berriz bonbardatzen dute, zaurituak laguntzera joaten direnak ere terroristatzat jotzen dituztelako. Hileta eta ezkontzekin ere berdina egiten dute, ez dute inor bizirik uzten.
Prebentzio gerra deitzen diote.
Buelta ekarriko du honek. Terrorismoarekin indartzen ari dira terrorismoa… nola deitu behar diogu bestela?
Estreinatuko den film-dokumentalaren trailerra:
Jeffrey Kruse buru zen Defentsa Departamentuko inteligentzia zerbitzuek eginiko txosten baten arabera, AEBek Irango gune nuklearrei eginiko erasoek ez zuten Teheranen gaitasun nuklearra "guztiz suntsitu", bizpahiru hilabetez atzeratu baizik. Trumpek, ordea, adierazi zuen... [+]
Mexikoko mugako hesia beltzez margotu du AEBetako Gobernuak. Lehenengo brotxakadak ematera bertaratu da Segurtasun Nazionaleko idazkaria bera, Kristi Noem. Neurri horren bidez, hesiaren tenperatura igo nahi dute, eta horrela migratzaileen pasabidea zailtzeko.
AEBko Zientzia Fundazioaren Antartikako Programak (USAP) jakitera eman duenez, Antartikako ikerketa-baseetan 2022-2024an egin duten galdeketan, parte-hartzaileen % 41k adierazi du sexu-erasoa edo sexu-jazarpena jasan duela.
AEBetako presidentea Zelenskirekin eta Europako haren aliatuekin bildu da astelehenean, Etxe Zurian. Badirudi Trumpek ontzat jo duela Vladimir Putinek ostiralean izandako bileran proposatutakoa: Ukrainako gerra amaitzeko Kiev "lurralde truke posibleez" hitz egiteko gai... [+]
Ostiralean Alaskan izango duten bileraren bezperan heldu da mehatxua. Friedrich Merz Alemaniako kantzillerrak deituta, gailur birtual bat egin dute asteazkenean Zelenskik, Trumpek eta Europako hainbat agintarik. Ukrainako presidenteak adierazi du Trumpen eta Putinen arteko... [+]
AEBetako presidenteak Ukrainarekin su-eten akordio batera iristeko ezarritako epea amaituta, Alaskan bilduko dira Trump eta Putin ostiralean. Bloomberg hedabidearen arabera, Errusia eta AEBak gerra "izozteko" plan bat prestatzen ari dira, Moskuk orain arte Ukrainan... [+]
Asteko albiste nagusietako bat izan da, zalantzarik gabe: ehuneko 50eko muga-zerga ezarri die Trump administrazioak Indiatik datozkien esportazioei. Brasilekin parekatuta, zerga estatubatuar astunenak pairatu beharko dituen ekonomia handia izango da, aldaketarik ezean,... [+]
Joan den astean Trumpek ohartarazi zion Putini hamar eguneko epean Ukrainarekin su-eten akordio bat sinatu ezean, zigor ekonomikoak ezarriko dizkiola. Zelenskik sare sozialetan adierazi du ezinbestekoa dela Errusiako presidentearekin bildu aurretik lehenbizi su-etena... [+]
Von der Leyenek eta Trumpek akordioa lortu eta astebetera egin du mehatxua AEBetako presidenteak, Europako herrialdeek hitzartutakoa beteko ez dutela kezkatuta. Europako produktuei %15eko muga zergak ipintzeaz gain, Europako Batasunak AEBetan 600.000 milioi euro gehiago... [+]
Euskal diasporaren Boiseko Jaialdiaren testuinguruan, Etxepare Euskal Institutuak eta AEBetako euskal erakunde NABOk euskararen irakaskuntza sustatzeko akordioa sinatu dute. Hori horrela, AEBetako Euskal Etxeek euskara "sustatuko eta trinkotuko" dute, eta Jaurlaritzak... [+]
Historia garaikideko basakeriarik handienetakoak dira Hiroshimaren eta Nagasakiren bonbardaketak. 1945eko abuztuan, hiru eguneko epean, bi bonba atomiko jaurti zituzten lehen aldiz historian eta bi hiritako biztanleak modu indiskriminatuan hil zituzten. 1945aren amaierarako,... [+]
AEBetako Idaho estutako Boise hiriburuan ospatuko dute euskal kultura ezagutarazteko, eta euskal diaspora batzeko. Hainbat ekitaldi egingo dituzte uztailaren 29tik abuztuaren 3ra arte.
Horrez gain, Europa behartu egin du gasa AEBei erostera, 750.000 milioi euro xahutu beharko ditu horretan datozen hiru urteotan; beste 600.000 milioi euro gehiago inbertitu beharko ditu han, "inbertsio estrategikoetan"; eta, "ehunka milioi euro", zehaztapen... [+]
Ekainaren 13an hasi eta 24an amaitu zena “12 Egunetako Gerra” bezala ezagutuko da aurrerantzean. Gauza harrigarri batzuk gertatu ziren bertan, pentsaezinak ordura arte. Nahiz eta lerro hauek idaztean egun gutxi igaro diren bukatu zenetik, ondorio batzuk atera... [+]
Etxe Zuriko maizterrak larunbatean iragarri zuen EB Europako Batasunaren esportazioei %30eko muga zergak ezarriko dizkiela abuztuaren 1etik aurrera, biak merkataritza akordio batera ez iritsiz gero. Horren aurrean, AEBei muga zergak igotzeko prest dagoela adierazi du EBk... [+]