HDP eta DBP, labana turkiarraren sorbatzean

  • 2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da bosgarrena.

Iņaki Etaio
2018ko maiatzaren 16a
DBP alderdi kurduaren buruzagiak Amed-eko egoitzan.

HDP (Herrien Alderdi Demokratikoa, alderdi kurduak eta estatu mailako ezkerreko alderdiak biltzen dituen alderdia) eta DBP (Kurdistango Zonaldeen Alderdia) alderdien ordezkariekin izandako topaketek orain dela gutxi Euskal Herrian gertatutakoa gogorarazi ziguten. Ez zen kasualitatea izan. Googleko bilaketa sinple batek honako titular hauek bueltatzen dizkigu: “Turkiako Justiziak Batasunaren eredua erabiltzen du DTP alderdi kurdua legez kanpo uzteko” (bilatu El País, El Mundo, ABC, Público… egunkarietako edizioak 2009ko abenduaren 11-12an). Lagun kurduek azaldu ziguten DTP partidua legez kanpo utzi zutela ustez PKK-rekin lotura izateagatik (nola ez!), eta ondorioz DBP alderdia sortu behar izan zuten hurrengo hauteskundeetara aurkeztu ahal izateko. Geroago, 2016an, Europako Giza Eskubideetarako Epaitegiaren sententzia heldu zen, zeinak Turkia zigortzen zuen erabaki horrengatik. Beste behin ere, beranduegi.

Alderdiaren ikurrak Amed-eko egoitzaren leihoetan.

Jardun politikoak arrisku nabaria dauka Turkiako Estatuan, behintzat AKP-ren alderdiaren politika ultranazionalistak eta islamizatzaileekin ez bada lerrokatzen. Eta segurtasun ezaren osagaia gehitu behar zaio “kontu kurduarekin” nahasten bada. Errepresio-makineria turkiarrak, estatuaren botere maila guztietan, azeleragailua zapaldu zuen 2015-2016an. Artean, PKK eta gobernuaren arteko elkarrizketak apurtu ziren, hauteskundeetan AKP-k gehiengo absolutua galdu zuen eta HDP-k arrakasta handia izan zuen, bozen %10 gaindituz. Paradoxikoki, herri kurduaren sektore progresistak Abdullah Öcalan-ek garatutako konfederalismo demokratikoaren kontzeptua (udaletan, parte-hartze zuzenean eta emakumeen protagonismoan oinarrituta) praktikara eramaten saiatzen ari ziren bitartean, erregimen turkiarraren eskaintza alkatetzak bertan behera uztea eta alkateak espetxera bidaltzea izan zen. Ankarak esku hartutako 28 udalak, ia 200 alkate kartzelaratuak eta HDP eta DBP-ko 300 tokiko buruzagi baino gehiago preso hartu zituzten. Bisitatu ditugun hiri batzuetan, non bizitza ustezko normaltasunean garatzen den (kuartel eta polizien artean bizitzea eguneroko bizitzaren errutina da…), udalak Ankarak ezarritako kontu-hartzaileek kudeatzen dituzte. Haien artean daude Amed (Bakur-ren hiriburua; 900.000 biztanle baino gehiago), Van (ia milioi erdi bat biztanle) edota Mardin (200.000 biztanle baino gehiago, non, gainera, kartzelaratutako alkatea, Februniye Akyol, Estatu osoan aukeratutako lehen emakume kristau siriarra zen). Udaletxe horietan zintzilik dauden ikur turkiar erraldoiak herri borondatearen ukazioaren etengabeko seinale dira. Momentu batez, egoera hauek ere Euskal Herrira eraman gaituzte.

Herriaren ordezkari eta buruzagi politiko lokalen kontrako errepresioaren argazkia Estatu mailako buruzagi eta diputatuen kontrako 500 epai-prozesuekin osatu behar da, haien artean Selahattin Demirtaş eta Figen Yüksekdağ HDP-ko presidenteak, 2016ko azarotik espetxean dira talde armatuarekin kolaboratzeaz eta erakunde terroristaren aldeko propaganda egiteaz akusatuta. Behin eta berriro erabilitako akusazio malgua.

                HDP alderdiaren ekitaldia Amed-eko egoitzan.

Espetxean ala kanpoan egon, mugimendu kurduarekin edo ezker turkiarrarekin erlazionatutako pertsona asko dira beren bizitza pertsonala eta profesionala baldintzatuta daukatenak, Erdogan-en erregimenaren atzaparkadek helduta. Horien artean Feride-ren kasua dugu, esate baterako. Bera izan zen lehenengo emakumea Amed-en abokatutza jardunez. Ankaran akusatu gisa epaiketa izan eta hiru egunetara afaria eta elkarrizketa partekatu ahal izan genituen berarekin. Urte batzuen ostean, beste behin ere, bista atzeratu zen. Bitartean, berak ezin du Estatutik atera eta bere mutil-lagunarekin elkartu, berak ere debekatuta baitauka Turkiako Estatura sartzea. Beste istorio pertsonal bat, Kurdistanen dauden milaka antzeko istorioen artean.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Kurdistan  |  Turkia

Kurdistan kanaletik interesatuko zaizu...
Kurduera eta euskararen arteko lehen topaketa Berlinen

Euskaraldiaren barruan, Berlingo aberastasun linguistikoa aldarrikatzeko Sprachen im Widerstand. Kurdischer una Baskischer Abend ekitaldia antolatu zuen, Euskal Etxeak, Freie Unibertsitateko euskara irakurletza, Etxepare Institutua, Schöneberg auzoko PallasT elkartea eta Ciwan Tengezar kurduera irakasle eta musikariarekin batera.


2018-12-02 | Jabi Zabala
Suna Altun. Kurdueraren aldeko ekintzailea
"Francoren garaian euskara zegoen egoeran dago kurduera Turkian"

Garabidek Huhezin antolatutako Hizkuntza Biziberritzeko Estrategiak Aditu Ikastaroan parte hartzen ari da, bigarrenez, Suna Altun hizkuntzalari kurdua (Adıyaman, 1985). Duela bost urte hemendik eramandako ikaspenak gauzatzeko aukera handirik ez du izan, izan ere, kurduera biziberritzeko 2013 eta 2015 bitartean abiatutako ekimen guztiak zapuztu ditu Turkiako gobernuak azken hiru urteotan.


2018-10-14 | Aitor Aspuru Saez
Faiza Abdi
"Erakundeetan emakumeon eskubideak babestu ezean, iraultzak ez du emaitzarik izango"

Faiza Abdi Kobane kantoi kurduko Legebiltzarreko presidentea da, eta hango gonbidatuen etxean ongi etorria egin zion Durangotik joandako ordezkaritzari. Emakume hurbila, beroa eta alaia da. Munduan barrena ibilitakoa, Sobietar Batasunean eta Espainiako Estatuan izan da, besteak beste. Gerra hasi baino lehen Siriako hiri modernoetan bizi zen, orain, Rojavan lan egiten du buru-belarri: “Ez dut ezer faltan sumatzen, Kobanen gizatasuna dago nonahi”.


Kurduek Iranen jasaten ari diren erasoak eta exekuzioak salatu dituzte Bilbon

Kurdistanekin Elkartasun Ekimenak deitu zuen elkarretaratzea Kurdistango egoeraren berri emateko.


Bost ekintzaile ekologista kurdu hil dituzte Irango Kurdistanen

Irango armadak hil dituela salatu du Ekologistak Martxan taldeak.


Ekialde Hurbileko gakoak: Kurduen egoera aztergai

Ekialde hurbileko gakoak irrati tartean Iñaki Urrestarazuk Siria eta Kurdistan izan ditu aztergai orain arte.


2018-06-08 | Iņaki Etaio
Nahiz eta hodeiek eguzkia estali, ezin dute bere existentzia ezkutatu

2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da bederatzigarrena eta azkena.


2018-06-05 | Iņaki Etaio
Islamizazioa: minarete gehiago proiektu sozial atzerakoia finkatzeko

2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da zortzigarrena.


2018-06-01 | Iņaki Etaio
Lan-desgaitzea: bestelako ahotsak erditik kentzeko beste engranaje bat

2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da zazpigarrena.


2018-05-17 | Iņaki Etaio
Kazetaritza Bakurren: artazi turkiarrean saltoka
2018ko udaberrian Ipar Kurdistanera –Bakur– euskal delegazio bat joan zen hango egoera lehen eskutik ezagutzera. Iñaki Etaio partaideetako bat izan zen eta bidaian ezagututakoa bederatzi artikulutan jaso du. Hau da seigarrena.

Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude