ARGIA.eus

2021eko maiatzaren 10a

Gizakiaren eboluzioa eta klima: neandertalek erakutsiko digute bidea non hasi eta amaitzen den

  • Atapuerca eta Desinovako aztarnategietan egindako ikerketa argitaratu du Science aldizkarian nazioarteko aditu talde batek. Glaziazio eta beroaldietan, neandertal gizakiak nola eboluzionatu zuen ikus daiteke DNA nuklearrarekin, haien aztarna fisikorik izan gabe ere.

Urko Apaolaza Avila @urkoapaolaza
2021eko apirilaren 19a
Atapuercako \"Estatuen Galerian\" bizi izan ziren neandertalak (arg.: MSF / Burgosko Eboluzioaren Museoa)

Neandertal gizakiren inguruan gero eta gehiago dakigun honetan, beste pauso bat eman du arkeologiak. Burgosen dagoen Atapuercako aztarnategiko sedimentuetan eta Siberiako Altai mendikateko Desinova eta Chagyrscaya haitzuloetan egindako ikerketa baten bidez, lortu dute neandertalen DNA nuklearra zein den jakitea. Lehendik bazekiten DNA mitokondriala zein zen, baina orain nuklearra lortuta informazio askoz osoagoa dute.

Hala, pauso horrekin, eta baldintza zehatz batzuk ematen badira, ez da beharrezkoa izango giza fosilik izatea historiaurreko haitzulo bateko biztanleak identifikatzeko.

Ikerketa Alemaniako Leipzig Antropologia Ebolutiboko Max Plack Institutuaren eta Atapuercako Giza Eboluzioaren Museoko lantaldearen arteko elkarlanaren emaitza da, azkeneko honetan EHUk eta Aranzadi elkarteko hainbat ikerlari ere parte hartzen dute. Siberiako hotzak –DNA mantentzeko ezinbestekoa– eta Atapuercako “Estatuen Galeriako” baldintza bereziek lagundu dute: neandertalak bizi izan ziren galeria hori itxita geratu zen egungo gizakiarekin kontakturik izan gabe eta zoru estalagmitiko batek estali zuen gainera.

Aldaketa ekologikoen ondorio

Atapuercaren kasuan, gizonezko baten eta hainbat emakumezkoren arrastoak aurkitu dituzte. Lehena duela 110.000 urte bizi izan zen eta bere leinua duela 130.000 urte inguru sortu zela jakin dute DNA nuklearrari esker, orduan sortu baitzen haren arbasoen artean lerro-multzoen bereizketa, teknikoki “erradiazio” deitzen zaiona.

Hain justu, urte horietan bi glaziazioen arteko beroaldia hasi zen eta adituen ustez, beraz, klimak eragina eduki zezakeen neandertalek izandako aldaketa horretan.

Emakumezkoen arrastoak urte “batzuk” geroagokoak dira, 30.000 urte berriagoak, eta hauek lan estratigrafikoei esker jadanik ezagunagoak zaizkigun neandertalen ezaugarriak zituzten, aurrekoengandik genetikoki desberdinak. Kasu honetan ere, klima aldatu eta azken ziklo glaziar handia hasita zegoen. Klimaren eta gizakiaren eboluzioaren arteko harremanean, neandertalek bidea non hasi eta amaitzen den erakutsi diezagukete gizaki modernooi, hortaz.

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Historiaurrea  |  Europa  |  Larrialdi klimatikoa  |  EH Bildu

Historiaurrea kanaletik interesatuko zaizu...

Azkenak EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude