Ezkabako ihesaldian parte hartu zuten presoak izan dituzte gogoan

  • 1938an Ezkaba mendian dagoen San Cristobal gotorlekutik ia 800 preso errepublikazalek ihes egin zuten, baina frankistek horietako asko harrapatu eta hil egin zituzten. Estatuko kartzeletan inoiz egindako ihesaldi handienetakoa izan zen.

Euskalerria irratia @fm983irratia
2017ko maiatzaren 22a
Ezkabako presondegitik ihes egindako ehunka presori igandean egindako omenaldia. Arg: Aritz Intxusta

Frankistek 206 mendian hil zituzten, eta beste 14, antolatzailetzat hartuta, Iruñera eraman eta hantxe fusilatu zituzten handik gutxira. Azken aldian, Nafarroako Gobernuak gorpuak hobietatik ateratzeko abiatutako programaren baitan, Aranzadi Zientzia Elkartea apurka-apurka sakabanatuta dauden gorpuzkiak aurkitu eta hobitik ateratzen ari da identifikazio lanetarako.

San Cristobalgo espetxe zenaren atarian omenaldia egin diete igandean. Txinparta Elkarteak antolatutako ekitaldian Nafarroako Gobernuak ere parte hartu du.

Botilak, ihesaldian parte hartu zutenen omenez

Botilak bihurtu dira ikur; izan ere, espetxean hildako ehun lagunetik gora, alboko hilerrian lurperatu zituzten hankatik botila bat zintzilik zutela, eta barruan bakoitzaren izen-abizenak zeudela.

Aurten ere egindako lore eskaintzan, Nafarroatik eta Estatuko beste hainbat tokitatik bertaratu diren gonbidatuek botila bana eraman dute, baina oraingoan eurek idatzitako mezu edo olerkiren bat gorde dute bertan. Omenaldiaren erdigunean kokatu dituzte, eta amaieran bakoitzak berea ez zen botila bat hartu du.

Argazkia: Patri Abad

(Albistea hau Euskalerria Irratiko webgunean argitaratu da eta ARGIAra ekarri dugu CC by-sa lizentzia baliatuta)

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Oroimen historikoa  |  Nafarroa  |  1936ko gerra

Oroimen historikoa kanaletik interesatuko zaizu...
2018-09-23 | Oier Guillan
Norbaitek batuko dituen esperantzarekin

Ez ditut oroitzen bizitza aldatu didaten uneak. Lausotzen ari zait atera ez ditudan argazkien oroitzapena. Ezin dut nire liburu faboritoetako pasarterik buruz esan. Ez naiz gehien inpaktatu nauten filmetako dialogo bakar bat ere errepikatzeko gai. Haietako bakoitzak utzi zidan arrastoa oroitzen dut soilik, azalean biziraun didan sentsazio orokorra.

Eulia ari du oroimenean: memoria selektiboa da, beti. Bizitakotik behin eta berriz azpimarratzen, kontatzen, birkontatzen ez dena ez omen da... [+]


Lotsaren harana

Diktadorearen gorpuzkinak urte amaiera baino lehen deshobiratuta, Erorien Harana faxisten erromes toki izatea eragotzi nahi du Pedro Sánchezen Gobernuak. Ez da memoriaren museo izango, asko jota hilerri zibil. Berradiskidetzearen gune izateak ez du zentzurik, nola ba? Frankismoaren “bi Espainien” errelatoari haizea ematea litzateke, erregimenak derrigorturik eramandako milaka errepublikar anonimoren hezurrek hor jarraitzen duten bitartean, beldurraren tenplu mortu... [+]


Periko Berrioategortua
Elkartasun eta konpromisoaren irribarrea

Abuztuaren 3an hil zen Pedro Berrioategortua Murgoitio (Apatamonasterio, 1928 – Zornotza, 2018), frankismo garaian abade, erregimenari aurre egin zion borrokalari nekaezina. Kamioiarekin freskagarriak banatzen zituenean nola Guardia Zibilak jazartzen zuenean, Derioko itxialdian nahiz Zamorako apaiz-kartzelan, ez zuen sekula tinkotasuna zerion irribarrea galdu.


2018-09-13 | Nahia Ibarzabal
Iru˝eako "Mikelen memoria auzo ekimena" kexu da oroimen historikoaz nahi diren irakurketak egiten direlako

Kolektiboak salatu du, UPN, PSN, PP eta Geroa Baik, Maravillas gaztetxekoei egotzi diela Mikel Castillori omenaldia antolatzea, beraiek direnean agurra aurrera eramaten dutenak


2018-09-12 | Xabier Letona
Maravillas Gaztetxeari oroimen historikoa manipulatzea leporatu diote 50 lagunek

Oroimen historikoaren alorrean lanean ari diren hainbat pertsonak eta 36ko Gerran fusilatutakoen hainbat senitartekok "Oroimen historikoaren aldeko eta manipulazioaren aurkako manifestua" sinatu dute. Idazkia Iruñeko Maravillas gaztetxeak irailaren 27ko Gudari Eguna dela-eta antolatutako ekitaldien harira etorri da.


2018-09-11 | Arabako Alea
Olarizuko gurutze frankista kentzeko erabakia errespetatzeko eskatu diote Urtarani

Adostasunaren alde agertu da Mendiolako Kontzejua, "betiere herritarren erabakia errespetatuz".


2018-09-07 | ARGIA
Kartzela frankistan preso egondako emakumeen oroimen plakari eraso egin diote Gasteizen

Ez da erasoak jasaten dituen lehen oroigarria. Maiatzean, frankistek fusilatutako 33 pertsona omentzen zituen plaka bat izan zen erasoen jo puntu.  


Olarizuko gurutzea: oroimenaren muga lausoak adostu ezinean

Olarizuko gurutzeak izaera frankista ote duen ala ez; hortxe eztabaida. Gizarte zibileko hainbat eragilek sustatuta, Francoren erregimenak egitasmoari izaera aldatu zion. Mendiolako Kontzejuko kideentzat, ordea, harago doa kontua: administrazio txikien eskumenak zalantzan daudela uste dute.


2018-09-03 | Guaixe .eus
1936an eraildako baten hezurdura atera dute Lizarrustin

Olaberriako 17 urte gazte baten hezurdura izan daiteke. Familia, etxarriarrak, udaleko eta gobernu ordezkariak izan ziren lurretik ateratzearen lekuko. Une hunkigarriak bizi izan zituzten.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude