ARGIA.eus

2021eko irailaren 25a

Euskararen aldeko mobilizazioa premiazkoa al da?


Germán Gorraiz López
2021eko uztailaren 07a

Euskararen Nazioarteko Eguna (ENE) Eusko Ikaskuntzak 1949an sortu zuen, “euskararen balio unibertsala aldarrikatzeko eguna eta XXI. mendean, gizarteko aldaketa eta erronka berrietara egokituz”. Abenduaren 3an ospatu ohi da, Xabierko Frantziskoaren heriotzaren eguna oroimenean, zeren, kondaira dioenenez, “bere azken hitzak ama-hizkuntzaren baliatuz xuxurlatu omen baitzuen”, baina gaur egun, Lingua Vasconum Primittiae-aren sorterrian, Nafarroako Erreinu Zaharrean hain zuzen ere, euskararen geroa kolokan dago.

"Nafarroako euskararen geldialdia saihesteak ahalegin eskerga eskatuko digu euskaldunoi"

Nafarroa Oinezaren oihartzun mediatikoaz gain, errealitate gordinak frogatzen du Nafarroan euskararen hedapena geldialdirantz doala, azken 15 urteotan gorakada bat gertatu bada ere. Nafarroako euskararen egoera zalantzagarria ikusirik, gogoeta sakonaren eta kritika eraikitzailearen beharra badugula ondorioztatzen da. Euskararen ahuleziak euskaraz bizitzeko konpromisoa hartzeko eskatzen digu: hots, euskaldunok, erabiltzen dugun euskara gaurkotu, hobetu eta bere erabilera areagotu; eta erdaldunak, euskara ikasteari gogotsu ekin, zeren euskararen erabileran baitago etorkizunaren giltzarria.

Beraz, Nafarroako euskararen geldialdia saihesteak ahalegin eskerga eskatuko digu euskaldunoi, eta fosilizazio hori ekiditeko euskararen aldeko aurrekontuak areagotzea premiazkoa da. Baita euskara eguneroko bizitzaren arlo guztietan ikusgai izatea ere, Nafarroan bizi garenontzat euskara ondasun kulturala eta batzeko tresna bilaka dadin. Horretarako, euskararen erabileraren areagotzea ezinbestekoa da zeren, ildo horretatik jarraituz gero, epe ertainean euskarak ilauntzera joko du. Nafarroako ipar-mendebaldeko uharte geografiko tradizionalak eta foru lurraldean sakabanaturik dauden zoko ideologiko-sentimentalak bere azken lekukoak izanik.

Tamalez, Administrazio publikoetan euskararen erabilera arautuko duen Foru Dekretu berrian euskararen balorazioa desagertuko da eremu ez-euskaldunetan. Horri D ereduko matrikulen gutxitzea eta PSNren eta Nafarroa Sumaren euskarareriko gaitzustea gehituz gero, euskararentzako horizonte zalantzagarria da. Hori dela-eta, euskararen aldeko mobilizazio orokorra aldarrikatzea premiazkoa da.

Bidali zure iritzi artikuluak iritzia@argia.eus helbide elektronikora
ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Euskara Nafarroan

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...


Azkenak EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude