ARGIA.eus

2020ko abenduaren 02a

Euskaltzaindiak genero markarik ez duten izen batzuk onartu ditu lehen aldiz

  • 2011n ikuspegi binarioan (gizonak eta emakumeak) oinarritutako izendegia argitaratu zuen Euskaltzaindiak. Generorik ez duten euskarazko ehunka izenei izaera aldarazi eta ordutik familia askoren buruhauste eta oztopo bilakatu da sailkapen hori. Kritika andana jaso ostean, Euskaltzaindiak izen mistoei atea ireki die. Momentuz, 4.730 izenetatik 445 genero markarik gabekoen zerrendan agertzen dira.

Axier Lopez @axierL
2019ko ekainaren 14a

Euskaltzaindiaren webgunean eskuragarri dago izendegi eguneratua. Emakumeentzako eta gizonentzako izenez gain, orain genero markarik gabekoen –izen epizenoak– zerrenda ere agertzen da. Momentuz, 445 izen agertzen dira, gehienak toponimiari lotutakoak. Sailkapen horrek momentuz kanpoan uzten ditu oso ohikoak diren genero markarik gabeko izen asko: Lur, Sua, Haizea eta abarrak. Baina aurrekari garrantzitsua da. Izan ere, “izaera irekia izango du izendegi berriak eta aldiro-aldiro gaurkotuko dela” adierazi du Euskaltzaindiak.

Onartu dituzten izen mistoen adibide batzuk eskaini ditu Euskaltzaindiak webgunean: Abodi, Aiuri, Amaiur, Amets, Araitz, Argi, Bihotz, Garai, Gorbeia, Haize, Iparla, Iraultza, Itzel, Kemen, Larraine, Lizar, Luzaide, Muxika, Pallas, Udalatx...

Izendegi sexista, “Espainiako legeriak behartuta”

1957ko Legeak beren-beregi debekatzen ditu Espainiako Estatuan “sexuari buruz okerra eragiten duten izenak”. 44 urte geroago, Ipar zein Hego Euskal Herriko biztanle guztiei eragingo zien izendegi binarioa aurkeztu zuen Euskaltzaindiak, izen guztiak emakume eta gizonen artean banatuta. Euskaltzaindiaren izendegia da Erregistroetan umeen izenak onartu ala baztertzeko erabiltzen den irizpide nagusia eta horrek arazo eta kalapita asko eragin ditu urteotan. Tartean 2016an Izena eta izana ezbaian liburuxka argitaratu zuen Euskal Herriko Bilgune Feministak. Urte bereko abuztuan, ARGIAn kaleratu genuen erreportaje baten harira, Euskaltzaindiko kide batek aitortu zuen irizpidea asmatu zutela, eta oso zaila zitzaiela izenetan neska eta mutilen arteko bereizketa egitea: harrapatuta gaude”.

Euskaltzaindiak 2018ko urtarrilean adierazi zion Espainiako Justizia Ministerioari badirela euskaraz genero maskulinoa edo femeninoa era esklusiboan atxikirik ez duten pertsona-izenak, eta, ondorioz, indarrean dauden lege-arauak erregistro zibiletan malguago aplika daitezen eskatu zion.

Gaiari buruz erreportajea eta analisia argitaratu genuen 2016ko uztailean:

 

ARGIAn egiten dugun kazetaritza independenteak bultzada merezi duela uste duzu?

Informazio askea lantzen dugu ARGIAn, langileok gara proiektuaren jabeak eta gure informazioen atzean ez duzu sekula multinazionalik, bankurik edo alderdi politikorik topatuko. Gure ustez, burujabetza guztien oinarrian dago informazio burujabetza, ezagutzen dugunaren gainean pentsatzen eta erabakitzen dugu. Horregatik diogu kazetaritza independentea dela demokraziaren oinarrietako bat.

Aldizkaria paperean etxean edo e-postan PDFan jaso nahi duzu? Pozik hartuko zaitugu ARGIAko komunitatean. ARGIAkoa izateko, nahi eta ahal duzun ekarpena egin dezakezu, eta bueltan egoki ikusten duzuna eskatu. Indartu dezagun indartzen gaituena!

Kanal hauetan artxibatua: Euskal izendegia  |  Euskaltzaindia  |  Sexismoa

Euskal izendegia kanaletik interesatuko zaizu...





Azkenak
EGILEA
Argia buletina
Egunaren laburpena
zure e-postan
Eguneraketa berriak daude