Lanaldia murriztu daiteke?

  • Lanaren banaketa alternatiba ezinbestekoa, bidezkoa eta, batez ere, bideragarria da langabeziaren aurka egiteko.

El Salto - Hordago @HORDAGO_ElSalto  |  Jon Bernat Zubiri @jonbernat  |  Veronica Castrillón
2018ko otsailaren 11

Langabeziaren egungo kronifikazioari eta gutxiespenari soldata txikien eta nahi gabeko lanaldi partzialen igoera erantsi zaie, batez ere emakumeen artean. Azken Biztanleria Aktiboaren Inkestaren datuek diotenez, langabezia tasa %10,6koa da Nafarroan eta % 11,5ekoa EAEn (%16,6 eta %18,8 nahi gabeko partzialtasuna langabeziatzat hartuz gero). Emakumeen langabezia tasa %24tik gorakoa da. Egoera honetan lanaldia murriztea -hau da, enplegua banatzea- sekula baino beharrezkoagoa da.

Lan Kostu Bateratu errealen jokabidea kontuaz hartuz gero, gainera, murrizketa neurri justua da. 2010etik 2015era, murrizketa metatua %5,6koa izan da Nafarroan eta %6,9koa EAEn, soldatak produktibitatea baino gutxiagoa hazi direlako.

Gipuzkoarako plan bat

EUSTATen eta Nafarroako Foru Ogasunaren 2008-2012 urteen arteko datuak alderatuta, zerga zuzenen (PFEZ eta sozietateen gaineko zerga) batez besteko presio eraginkorra %15,4koa izan zen lan errenten gainean eta %5,5ekoa kapital errenten gainean. Bereziki enpresa handiek zenbait zerga-abantaila erabiltzen dituzte Sozietateen gaineko Zerga saihesteko: amortizatzeko askatasuna, beste ekitaldi batzuetako zerga oinarri negatiboak konpentsatzeko kenkariak edo zerga bikoitzen salbuespena… Ondorioz, kapital errenten %40k baino gutxiagok ordaintzen dituzte zergak Ogasunean;  soldatei dagokienean, aldiz, %100ek ordaintzen dute.

Beharrezkoa eta bidezkoa izatez gain, lanaldia murriztea bi joerei buelta emateko politikarik merkeena eta eraginkorrena da. Gipuzkoako adibidea aintzat hartuta, soldatapeko biztanleriaren lanaldia %10 murrizteak lanaren banaketan izango lukeen eragina aztertzea interesgarria da. Helburua langabezia tasa % 5 jaistea litzateke, eta bi abiapuntu izango lituzke oinarri: soldatetan aldaketarik ez egotea, edo lanaldiaren murrizketaren eraginez, soldatak %5 jaistea.

Bi kasuetan administrazio publikoen diru-sarrera erantsiak oso handiak izan litezke: BPGren %3,4 lehenengo abiapuntuan eta %2,5 bigarrenean. Soldatak murriztean, hasieran soldatapeko langileek BPGren % 2,9aren kostu baliokidea ordainduko lukete eta, kasu horretan, ordainsari txiki eta ertainak pixkanaka berdindu beharko lirateke PFEZ bidez. Enpresentzat kostuak BPGren %7,3 eta % 3,3 artekoak lirateke bi egoeretan, eta bidezko banaketarako mekanismo bat beharko litzateke lanean intentsiboenak diren enpresak ez zigortzeko, normalean ez baitira izaten etekin gehien lortzen dutenak. Negozio bolumenaren gaineko zerga progresibo baten bidez egin liteke, fakturazioa zerga-oinarritzat hartuz. Banaketaren Zerga honen kuotari lanaldiaren murrizketak eragindako kostuak kenduta, enpresaren likidazio-saldo positiboa edo negatiboa lortuko genuke. Zergaren emaitzak neutrala izan behar luke, salbu eta lanaldiaren murrizketan parte hartuko ez luketen enpresen kasuan. Kasu horretan, diru-sarrera publiko gehigarriak egongo lirateke, enplegu publikoa sortzera bidera litezkeenak.

Eta Nafarroa?

Foru Erkidegoa da une honetan lanaldia murrizteko politika gauzatzeko aukera eztabaidatzen ari den toki bakarra. Murrizketa erkidego mailan ezar liteke, Espainiako Estatuak horrelako politikak noiz martxan jarriko zai egon gabe. Gainera, Banaketaren Zergaren alternatiba osagarriak egongo lirateke.

Batetik, pizgarriak sektore pribatuan eta enplegu publikoaren banaketa –azpikontratazio klausuletan ere jaso litezkeenak–. Eta, bestetik, gobernuak Enpleguaren Aldeko Hitzarmena bultza dezala, patronalen eta sindikatuen arteko negoziazio kolektiboaren bidez. Edonola ere, langabezia murrizteko politikak abiaraztea, errenta modu justuagoan banatzea, soldaten eta etekinen araberako zerga bidezkoagoak  ezartzea eta enplegua eta zaintza lana banatzea beharrezkoa, bidezkoa eta, batez ere, bideragarria da.

Artikulu hau Hordago - El Saltok argitaratu du eta Creative Commons lizentziari esker ekarri dugu gurera euskaratuta.

Kanal hauetan artxibatua: Langile borroka  |  Langabezia

Langile borroka kanaletik interesatuko zaizu...
Disney azaleratu zuen greba

Hollywood, 1923. Walter Elias Disneyk The Walt Disney Company sortu zuen. Sortzaileak etengabe gogorarazten zuenez, Hollywoodera eskuan kamera zahar bat zuela eta poltsikoan 40 dolar zituela iritsi zen.


ETAren ostean, zer?

ELAk urrats historiko eta positibotzat jotzen du ETA desegin izana. Behin iritsi delarik hainbeste kosta izan den ziklo honen itxiera, konpondu beharreko gai garrantzitsuak daude ebazteko: normalizazio politikoa, biktimak, presoak, estatus politikoa...


Sexu eta genero aniztasuna eskolan lantzeko unitate didaktikoa

Iraultzeko prest! unitate didaktikoa argitaratu berri dute, sexu eta genero aniztasuna ikasgelan lantzeko. Haur Hezkuntzatik Batxilergoraino, maila bakoitzera egokitutako materiala eta ekintzak proposatzen dira. “Jaio aurretik heterosexualak izango garela aurreikusten duen araua zalantzan jartzea” du helburu unitateak, “neska eta mutiletan, femeninoan eta maskulinoan banatzen gaituen eta rol jakinak esleitzen dizkigun heteroarauak guztiongan nola eragiten duen... [+]


Gipuzkoako eraikuntzako greba mehatxuak patronala estutu du beste proposamen bat egitera

Asteazkenean bildu dira Adegi Gipuzkoako enpresarien elkartea eta LAB eta ELA sindikatuak Gipuzkoako eraikuntza sektoreko hitzarmenaz hitz egiteko. Ez dira adostasunera iritsi, sindikatuek ez baitute nahikoa urrats ikusi patronalaren proposamenean. Hala, greba egiteko aukerak aurrera jarraitzen du; maiatzaren 22an izango da hurrengo bilera.


Itunpeko ikastetxe pribatuetako langileak greban, hitzarmena berritzea helburu

EAEko Gizarte ekimeneko itunpeko ikastetxeetako langileek (tartean Kristau Eskolakoek eta IZEA Irakaskuntza Zentroen Elkarte Autonomokoek) greba egin dute astearte eta asteazken honetan. Hiru urteko negoziazio eskaeren ostean, 10.000 langileri eragiten dien hitzarmena berritzeko patronalak jarrera “inmobilista” izaten jarraitzen duela salatu dute sindikatuek.


EAEko hezkuntza publikoak badu aurre-akordioa

EAEko irakaskuntza publikoko baldintzak hobetzea helburu izan duten urtebeteko mobilizazioen ostean, LAB, STEILAS, CCOO eta UGTk aurre-akordioa sinatu dute Eusko Jaurlaritzarekin. ELA sindikatuak ez du bat egin aurre-akordioarekin eta mobilizazioekin jarraitzeko asmoa agertu du.


2018-05-14
Mikel Noval / Xabi Irastorza
Katedra ez den "Confebask Katedra"

Pasa den maiatzaren 3an UPV/EHUko Ekonomia eta Enpresa Fakultatean “Lan-harreman eredu berriaren garapenerako Confebask Katedraren aurkezpena” egin zen, aldez aurretik dekanotzat irakasle eta ikasle bertaratzeko deialdia zehatza egin ondoren. Uztailaren 17an EHUren Uda Ikastaroetan “Confebask, EHU, Deustuko Unibertsitatea eta Mondragon Unibertsitatearen artean eratu duten Unibertsitate/Enpresa Katedraren helburuak eta hauen azalpen eta testuingurua” landuko dela dio.


2018-05-10 | Anboto
Texajax enpresa Lan Ikuskaritzan salatuko dute, kaleratutako ama "diskriminatzeagatik"

Zornotzako Abrasivos Texajax enpresaren aurka salaketa jarriko du LAB sindikatuak Lan Ikuskaritzan, "diskriminatu egiten duten enpresak zigortuak" izan behar direla uste dutelako. Ama izan ostean kaleratutako Janireren borroka "eredugarria" goratu du LABek gaur egindako agerraldian.


2018-05-09 | ARGIA
Hoteletako langileen greba deialdiari eusten diote sindikatuek

ELAk jakinarazi duenez, maiatzaren 23, 24 eta 25erako Gipuzkoako hoteletako langileen greba deialdiari eutsiko diote, asteazkenean patronalarekin egindako bileran ez baitute akordiorik lortu. ELA, LAB, CCOO eta UGT sindikatuek deitu dute greba.


2018-05-08 | Ahotsa.info
Piztu Alarma: laneko abusuei aurre egiteko tresna sortu dute Iruñerrian
MULTIMEDIA - erreportajea

Iruñerrian laneko abusuei aurre egiteko tresna sortu dute: Piztu Alarma. Ipar Euskal Herriko Alarma Soziala egitasmoan oinarrituta dago. Eñaut Aramendi ekintzailea Piztu Alarmaren lehenbiziko aurkezpen publikoan izan zen Iruñean eta Alarma Soziala zertan datzan esplikatu zuen.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEAK
Eguneraketa berriak daude