Tablero zuri-beltza heziketan bidelagun

  • Gero eta gehiago dira xakea tresna hezitzaile gisa erabiltzen duten ikastetxeak, eta curriculumean ere txertatu dute hainbat lurraldetan. Ikasleek memoria, sormena eta lankidetza jorratzeko aproposa da, besteak beste. Tolosako Herrikide ikastetxera gerturatu gara, xakearen onurak ezagutzeko asmoz.

Miren Osa Galdona @Mirentx_U
2017ko abenduaren 24a

Katalunia da xakea hezkuntza sisteman barneratzen aitzindari (bost urte darama xakeak ikasgai moduan) eta Nafarroak gauza bera egin berri du: datorren ikasturtetik aurrera, hautazko ikasgaia izango da Bigarren Hezkuntzako lehen eta bigarren mailetan. Ikasleei jokoa irakastea baino gehiago, helburua da “ohiturak, prozesu kognitiboak eta gaitasunak garatzen laguntzeko tresna bat eskuragarri jartzea”. Eta asmo horrekin ekin diote Herrikiden. 3, 4 eta 5 urteko ikasleekin hasi dira, emaitza “oso positiboekin”, eta pixkanaka maila guztietan ezarri nahi dute.

Dantza, errespetua, adimen anitzak…
Gurutze Telleria eta Aintzane Leunda irakasleak hasi dira xakea lantzen: formazioa jaso zuten, materialak sortu zituzten eta praktikan jartzen joan dira. Formazioa hasi eta segituan izan zuten lehenengo ezustekoa: ez da beharrezkoa jokatzen jakitea, tresna pedagogiko moduan erabiltzeko. Xakea abiapuntu hartuta egin daitezkeen ariketak zein anitzak eta ederrak diren ere berehala jabetu ziren. Zer du, bada, xakeak, erreferentziazko tresna hezitzailea izateko? Pello Agirrezabal HH eta LHko zuzendariak argi du: “Elkartasuna, errespetua eta adimen anitzak erabat lantzen ditu. Ikaslea kolektiboan baino, pertsona indibidual bezala garatzeko aukera ere ematen du”. Haurrek txikitatik jolas moduan hartzen dute xakea eta tableroan mugimendu bertikalak, horizontalak eta dantzak egiten dituzte: “Ikasleen sormena sustatu behar dugu eta horretarako adimen espaziala funtsezkoa da. Tableroak asko laguntzen du horretan”, dio zuzendariak.

Helburua da ohiturak, prozesu kognitiboak eta gaitasunak garatzen laguntzeko tresna bat eskuragarri jartzea. Herrikiden 3, 4 eta 5 urteko ikasleekin hasi dira, eta pixkanaka maila guztietan ezarri nahi dute

Balioez ere mintzo da; esaterako, errespetua: “Bestearen txandak errespetatu behar dituzu nahi eta nahi ez, eta denbora jakin batez besteari utzi behar diozu jokoaren aginte makila”. Erabakiak hartzeko gaitasuna barneratzeko ere lagungarria da: fitxak nola mugitu norberaren erabakiaren baitan dago eta ondorioak norberak pairatu behar ditu. “Une batean hainbat aukera izan ditzakezu, baina bakarra aukeratu behar duzu. Bizitzako edozein arlotarako balio dezake horrek”. Beste balio bat, elkartasuna: “Ariketa batzuk binaka egitekoak dira eta momentu batean munduak buelta emango balu bezala, batak bestearen rola hartu behar du. Momentu horretatik aurrera bakoitzak bestearen piezekin egin behar du aurre”. Edo partidak taldean ere jokatu daitezke, lankidetza eta talde lana indartuz: esaterako, batek aurkariari jaten dion fitxa bakoitza, bere taldean jokatzen duen ikaskidearentzat izango bada, oso kontuan izan beharko du zein den jan behar duen fitxa, zein den bere taldekideari gehien komeni zaiona.

Ikasgai guztietan baliagarri
Pasillo erdian marraztuta duten xake taula erraldoian aritzen dira ikasleak xakeaz gozatzen: sekulako piezak eta material berezia dituzte, eta adin ezberdinetara egokitutako ariketak landu ditzakete. Gainera, musika, matematika edota historian bidelagun izan daiteke xakea. Esaterako, historiako klaseetan amu gehigarri bilakatu daiteke xakea, jokoan 1.500 urteko historia duelako eta paraleloki konta daitezkeelako xakearen eta historia garaikidearen pasarteak. Agirrezabalek adibidez, matematiketan erabili du: “Ikasleen arreta pizteko egin nuen, gai berri bat eman behar genuen eta lehen unetik haien inplikazioa lortu nahi nuen. Jolasaren bidez bidea ireki eta horretan laguntzen du xakeak; hortik abiatuta, irakaslearen ardura da bidea egitea”.

Taldean ere jokatu daiteke, lankidetza indartzeko: ikasleak aurkariari jaten dion fitxa bakoitza, bere taldean jokatzen duen ikaskidearentzat izango bada, oso kontuan izan beharko du zein den jan behar duen fitxa

EAEko hezkuntza curriculumean sartzerik izango al luke xakeak? Borondate politikoa badagoela uste du Agirrezabalek, baina lantaldeen egonkortasun falta dela arazoa: “Ikastetxe batzuetan, hainbat proiektu oso lotuta daude irakasle jakinei, eta gaur egun, irakasleek asko aldatzen dute ikastetxez”. Proiektu horiek, tartean Herrikiden martxan jarri duten xake hezitzaileak, arrakasta izan dezaten, gurasoak ere gakoa dira, Telleria eta Agirrezabalen hitzetan: “Ikastetxean ikasitakoak etxean izaten du jarraipena eta oso garrantzitsua da proiektuen berri ematea familiei. Garrantzitsua gutxienez zure seme-alabak zertan dabiltzan jakitea. Eskola programa familiek ondo ezagutzea oinarrizkoa da”.

Kanal hauetan artxibatua: Hezkuntza  |  Xakea

Hezkuntza kanaletik interesatuko zaizu...
Ikastetxeetako "biolentzia sotila"

Espainiako Estatuko erkidego guztietako Lehen eta Bigarren mailako hainbat irakasleri galdetu diete, eta 10 irakasletik 9k esan dute biolentzia egoerak bizi dituztela euren ikastetxeetan, bai ikasleen artean, bai ikasle eta irakaslearen artean. Borroka, irain eta mehatxuez gain, “intentsitate baxuko biolentzia normalizatua” nabarmendu dute, egunerokoan ikasgelako giroa gaiztotu eta tentsio-egoera sortzen duena.


2018-01-21
Ikasleak aske sentitzen diren eskola

Badira bi Eskola Txiki eguneroko jarduera osoa tailerretan burutzen dutenak, ohiko arloetan oinarritu gabe. Umeek ez dute eserita egon beharrik, nahi dutenean tailer batetik bestera joan daitezke eta horrela erabakitzen dute zer tailerretan aritu, zer egiten, zenbat denboraz. Ez dago testu-libururik, ez ikasmailarik, ez adin bakoitzean eman beharreko edukirik, ez azterketarik. Eta erabateko adin aniztasuna dute: 2-12 urte arteko ikasle guztiak elkarrekin aritzen dira uneoro. Ezaugarri horiekin... [+]


2018-01-19 | Miren Osa Galdona
Haurreskolen doakotasuna eskatu du LABek familiaren itun berria dela eta

Jaiotzetik hasita, haurrek daukaten hezkuntza eskubidea ez dela betetzen dio sindikatuak eta hutsune hori betetzeko bidean ez dela urratsik eman. Ostegunean sinatu dute EAEeko instituzioek familia eta haurren aldeko ituna. Hitzarmenak oinarrizkoak diren hainbat arlo ez dituela jasotzen dio LABek, hala nola haurreskolen doakotasuna.


Kanpo azterketen "negozioa" salatu eta baliorik ez dutela esan du Steilasek

Ebaluaketak "merkatu eta politika neoliberalen menpe" daudela kritikatu du sindikatuak eta proba "jarraitu eta hezigarrien" aldeko dokumentua aurkeztu du.


Zonbi batekin bizi

Berak ezin zuen ezer egin, ez zen bere eskumenekoa. Joseba Tapiaren Real politik entzuten da lerro artean, joan den igandeko Berriak Marisa de Simoni egindako elkarrizketan.


Hamar modu haurrak irakurtzeari gorroto har diezaion

Haur horrek zergatik ez duen irakurtzea maite? Beharbada ohikoa duzu Gianni Rodari pedagogo italiarrak zerrendatu zituen bederatzi (eta nik gaineratutako hamargarren) ekintza hauetakoren bat.


Aste osoko grebak deitu dituzte hezkuntza publikoan

EAEko hezkuntza publikoan mobilizazio berriak iragarri dituzte ELA, LAB eta STEILAS sindikatuek, urtarriletik ekainera bitarte (ikusi behean mobilizazioen egutegia). Eusko Jaurlaritzarekin akordiorik lortu ezean, besteak beste langile guztientzako hiru greba egun eta sektoreka aste osoko grebak dituzte aurreikusita.


2018-01-10 | ARGIA
Unibertsitateko indarkeria sexuala aztertuko dute Donostian egingo den jardunaldi batean

Unibertsitateko indarkeria sexualari buruzko jardunaldia antolatu dute EHUko Hezkuntza, Filosofia eta Antropologia fakultatetan urtarrilaren 26an.


2018-01-10 | ARGIA
Sutea Seaskak Kanbon duen egoitza nagusian

Kazeta.eus-ek argitaratu duenez, sutea piztu da asteazken goizean Kanbon, Seaskaren eraikinean.


2018-01-09 | Topatu.eus
Azterketa ereduak kolektibizatzeko dei egin dute Ibaetako Guneako asanbladako kideek

Kolektibizazio proiektu bat jarri dute martxan aurtengo ikasturtean Ibaetako campuseko Guneako asanbladako kideek, "beste logika baten baitan harremanak eraikitzen hasteko, elkartasuna ardatz izanik". Hori dela eta, azterketa ereduak partekatzeko dei egin dute.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude