Tablero zuri-beltza heziketan bidelagun

  • Gero eta gehiago dira xakea tresna hezitzaile gisa erabiltzen duten ikastetxeak, eta curriculumean ere txertatu dute hainbat lurraldetan. Ikasleek memoria, sormena eta lankidetza jorratzeko aproposa da, besteak beste. Tolosako Herrikide ikastetxera gerturatu gara, xakearen onurak ezagutzeko asmoz.

Miren Osa Galdona @Mirentx_U
2017ko abenduaren 24a

Katalunia da xakea hezkuntza sisteman barneratzen aitzindari (bost urte darama xakeak ikasgai moduan) eta Nafarroak gauza bera egin berri du: datorren ikasturtetik aurrera, hautazko ikasgaia izango da Bigarren Hezkuntzako lehen eta bigarren mailetan. Ikasleei jokoa irakastea baino gehiago, helburua da “ohiturak, prozesu kognitiboak eta gaitasunak garatzen laguntzeko tresna bat eskuragarri jartzea”. Eta asmo horrekin ekin diote Herrikiden. 3, 4 eta 5 urteko ikasleekin hasi dira, emaitza “oso positiboekin”, eta pixkanaka maila guztietan ezarri nahi dute.

Dantza, errespetua, adimen anitzak…
Gurutze Telleria eta Aintzane Leunda irakasleak hasi dira xakea lantzen: formazioa jaso zuten, materialak sortu zituzten eta praktikan jartzen joan dira. Formazioa hasi eta segituan izan zuten lehenengo ezustekoa: ez da beharrezkoa jokatzen jakitea, tresna pedagogiko moduan erabiltzeko. Xakea abiapuntu hartuta egin daitezkeen ariketak zein anitzak eta ederrak diren ere berehala jabetu ziren. Zer du, bada, xakeak, erreferentziazko tresna hezitzailea izateko? Pello Agirrezabal HH eta LHko zuzendariak argi du: “Elkartasuna, errespetua eta adimen anitzak erabat lantzen ditu. Ikaslea kolektiboan baino, pertsona indibidual bezala garatzeko aukera ere ematen du”. Haurrek txikitatik jolas moduan hartzen dute xakea eta tableroan mugimendu bertikalak, horizontalak eta dantzak egiten dituzte: “Ikasleen sormena sustatu behar dugu eta horretarako adimen espaziala funtsezkoa da. Tableroak asko laguntzen du horretan”, dio zuzendariak.

Helburua da ohiturak, prozesu kognitiboak eta gaitasunak garatzen laguntzeko tresna bat eskuragarri jartzea. Herrikiden 3, 4 eta 5 urteko ikasleekin hasi dira, eta pixkanaka maila guztietan ezarri nahi dute

Balioez ere mintzo da; esaterako, errespetua: “Bestearen txandak errespetatu behar dituzu nahi eta nahi ez, eta denbora jakin batez besteari utzi behar diozu jokoaren aginte makila”. Erabakiak hartzeko gaitasuna barneratzeko ere lagungarria da: fitxak nola mugitu norberaren erabakiaren baitan dago eta ondorioak norberak pairatu behar ditu. “Une batean hainbat aukera izan ditzakezu, baina bakarra aukeratu behar duzu. Bizitzako edozein arlotarako balio dezake horrek”. Beste balio bat, elkartasuna: “Ariketa batzuk binaka egitekoak dira eta momentu batean munduak buelta emango balu bezala, batak bestearen rola hartu behar du. Momentu horretatik aurrera bakoitzak bestearen piezekin egin behar du aurre”. Edo partidak taldean ere jokatu daitezke, lankidetza eta talde lana indartuz: esaterako, batek aurkariari jaten dion fitxa bakoitza, bere taldean jokatzen duen ikaskidearentzat izango bada, oso kontuan izan beharko du zein den jan behar duen fitxa, zein den bere taldekideari gehien komeni zaiona.

Ikasgai guztietan baliagarri
Pasillo erdian marraztuta duten xake taula erraldoian aritzen dira ikasleak xakeaz gozatzen: sekulako piezak eta material berezia dituzte, eta adin ezberdinetara egokitutako ariketak landu ditzakete. Gainera, musika, matematika edota historian bidelagun izan daiteke xakea. Esaterako, historiako klaseetan amu gehigarri bilakatu daiteke xakea, jokoan 1.500 urteko historia duelako eta paraleloki konta daitezkeelako xakearen eta historia garaikidearen pasarteak. Agirrezabalek adibidez, matematiketan erabili du: “Ikasleen arreta pizteko egin nuen, gai berri bat eman behar genuen eta lehen unetik haien inplikazioa lortu nahi nuen. Jolasaren bidez bidea ireki eta horretan laguntzen du xakeak; hortik abiatuta, irakaslearen ardura da bidea egitea”.

Taldean ere jokatu daiteke, lankidetza indartzeko: ikasleak aurkariari jaten dion fitxa bakoitza, bere taldean jokatzen duen ikaskidearentzat izango bada, oso kontuan izan beharko du zein den jan behar duen fitxa

EAEko hezkuntza curriculumean sartzerik izango al luke xakeak? Borondate politikoa badagoela uste du Agirrezabalek, baina lantaldeen egonkortasun falta dela arazoa: “Ikastetxe batzuetan, hainbat proiektu oso lotuta daude irakasle jakinei, eta gaur egun, irakasleek asko aldatzen dute ikastetxez”. Proiektu horiek, tartean Herrikiden martxan jarri duten xake hezitzaileak, arrakasta izan dezaten, gurasoak ere gakoa dira, Telleria eta Agirrezabalen hitzetan: “Ikastetxean ikasitakoak etxean izaten du jarraipena eta oso garrantzitsua da proiektuen berri ematea familiei. Garrantzitsua gutxienez zure seme-alabak zertan dabiltzan jakitea. Eskola programa familiek ondo ezagutzea oinarrizkoa da”.

Kanal hauetan artxibatua: Hezkuntza  |  Xakea

Hezkuntza kanaletik interesatuko zaizu...
Maila sozioekonomiko baxuko EAEko 10 ikasletik 7k "ghetto-eskoletan" ikasten dute

EAEko hezkuntzan ematen den segregazio sozioekonomikoaren hazkunde kezkagarriaz ohartarazi du Save The Childrenek. Erakundeak kaleraturiko txostenaren arabera, egoera sozioekonomiko txarrean dauden ikasleak kontzentratzen dituzten “ghetto-eskoletan”, ikasleen %68,8k profil sozioekonomiko baxua du (Espainiako Estatuan, %53,7koa da batez bestekoa), ikastetxe hauetan ikasle gehiagok errepikatzen du ikasturtea eta gehiago dira ikasketak uzten dituztenak.


2018-04-25 | ARGIA
PISAri planto egiten hasi dira ikasleak

"Mendillorri, Murgia, Altsasu, Uribarri... Hezigunez hezigune hasi gara PISAri planto egiten! Ostegun honetan Laudion eta Nafarroako hainbat lekutan burutuko dira plantoak", adierazi dute ikasleek.


Erizaintza euskaraz eskaintzeko eskatu diete ikasleek NUPi eta Nafarroako Gobernuko Hezkuntza Sailari

NUPeko erizaintza euskaraz sustatzeko taldeak —Iruñeko Euskalgintza, Ikasle Abertzaleak, LAB, ELA, STEILAS eta Behatokia— neurriak hartzeko eskatuko die Nafarroako Unibertsitate Publikoari eta hezkuntza Sailari, unibertsitate horretan gradua euskaraz egin ahal izateko.


2018-04-23 | Topatu.eus
PISA eta Errebaliden aurrean ikasleek planto egiteko, intsumisio gida sortu dute Ikasle Abertzaleek

Hiru urtetik behin eta urtero egiten diren ebaluazio azterketak dira PISA eta Errebalida frogak. Apirila eta maiatza bitartean egingo dira zenbait ikastetxeetan; hala ere, Ikasle Abertzaleek ikasleei planto egiteko deialdia egin diete. Intsumisio gida sortu dute.


2018-04-20 | Topatu.eus
Azterketa arrotzen aurka Bilboko kaleak hartu dituzte ikasleek

Ikasleok Zorrotz dinamikak deituta manifestazioa egin dute Arriagatik ehunka ikaslek 'Azterketa arrotz, ikasleok zorrotz' lelopean. Azterketa eta erreforma arrotzen aurrean eta Euskal Herri burujabearen bidean hezkuntza "herritik eta herriarentzat" eraikitzea galdegin dute.


Making a Boring Playground Colourful and Diverse

“After taking part in a four-year long process, we have opened a new playground at our school. It will give boys and girls the same opportunities, they will be surrounded by nature and it has come from their dreams." This is now the new playground at Kurutziaga School at Durango, Bizkaia, has been described. It will be officially opened on 24th April.


Hezkuntza Sailarekin ez dute akordiorik lortu sindikatuek

Unibertsitatez kanpoko EAEko hezkuntza publikoan baldintzak hobetzeko negoziaketetan, bilera egin dute apirilaren 18an Eusko Jaurlaritzak eta sindikatuek. LABen esanetan, administrazioak urratsak eman ditu, baina funtsezko hainbat gaitan ez. STEILASek dio Hezkuntza Sailaren proposamenak garapena eta bermeak behar dituela eta ELArentzat, euren proposamenetatik oso urrun dago Jaurlaritzaren eskaintza, eta "mobilizazio eta grebak berreskuratzea beste aukerarik ez dugu".


2018-04-18 | Hala Bedi
Ertzaintza ikasleen aurka oldartu da Gasteizen, Altsasuko gazteen aldeko mobilizazioan

Baimen eza argudiatuta, Ertzaintza Gasteizko Campuseko ikasleen aurka oldartu da, hainbat ikasle kolpatuz. Datozen egunetan, Altsasuko gazteen alde “zarata ateratzeko” deia egin du Altsasukoak Aske Gasteiz plataformak: lau elkarretaratze ezberdin egongo dira.


Bullying kasuak erdira jaitsi dira KiVa programa martxan duten ikastoletan

Biktima eta lekukoak ahalduntzen dituen KiVa metodo finlandiarra lantzen hasi ziren 53 ikastolen lehenengo ebaluazioa egin dute: eskola-jazarpena %47,3 jaistea lortu dute. Arreta biktiman edota erasotzailean bakarrik jarri beharrean, talde osoa gidatzen duten arauak aldatzea da metodoaren oinarria.


Eskolako jolastoki grisa nola bihurtu duten eremu berde eta anitza

“Lau urteko prozesu parte-hartzailearen ostean, jolas-eremu berria estreinatu dugu Kurutziaga ikastolan. Neska-mutikoei aukera berdinak eskainiko dizkiena, inguru natural batean integratua eta euren ametsetatik sortua”. Halaxe aurkeztu dute urtarriletik gozatzen duten jolastoki eraberritua. Datorren larunbatean egingo dute inaugurazio ofiziala.


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude