Udalerri euskaldunak

Medikuen eta pediatren lautik bat ez da gai euskaraz egiteko

  • UEMAk (Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak), erakundeak berak biltzen dituen 76 udalerrietan familia eta larrialdi medikuen eta pediatren euskara gaitasuna neurtu du. 76 udalerriak Hego Euskal Herrian daudenez, Osakidetzako eta Osasunbideako profesionalak dira denak. 289 profesional zenbatu dituzte UEMAko udalerrietan. 73 ez dira gai euskaraz aritzeko. Familia eta larrialdi medikuen %22 da gai ez dena eta pediatren %35.

Onintza Irureta Azkune @oirureta
2016ko azaroaren 20a
Argazkia 2014koa da. Orduan mediku eta pediatra ez euskaldunak zituzten Zumaian. Argazkia: baleike.eus.
Argazkia 2014koa da. Orduan mediku eta pediatra ez euskaldunak zituzten Zumaian. Argazkia: baleike.eus.

Profesionalen euskara gaitasuna jakiteko UEMAk Osakidetzako eta Osasunbideako plantillak begiratu ditu eta langileok haien lanpostuetan zein hizkuntza eskakizun dituzten eta hori egiaztatuta duten ala ez aztertu du. Gerta daiteke ordea (eta alboko taulan gertatzen dela ikusiko duzue), hizkuntza eskakizuna izan eta euskaraz aritzeko gaitasunik ez izatea, eta alderantzizko adibideak ere badira, badira hizkuntza eskakizuna eduki ez arren euskaraz egiteko gai diren medikuak. Egoera horiek xehetasun gehiagoz jakiteko asmoz, udalerrietako euskara teknikariekin, politikariekin, osasun etxeetako langileekin eta herritarrekin hitz egin dute.

2013an ere egin zuen ikerketa UEMAk eta emaitzak alderatzeko aukera izan du. Eneka Maiz Etxarri-Aranazko alkate eta UEMAko zuzendaritzako batzordekideak honela baloratu du bilakaera: “Ordudanik osasun etxe batzuetan egoerak hobera egin badu ere, beste batzuetan okerrera egin du edo bere horretan irauten du”. Bereziki larritzat ditu udalerrian profesional guztiak (gehienetan profesional bakarra dute, edo medikua edo pediatra) euskaraz egiteko gai ez diren adibideak.

Oporretan zer?

Eskuineko orrialdeko taulan agertzen diren kolore berde-gorriek profesionalek hizkuntza gaitasuna duten ala ez adierazten dute, eta alboko oharrak irakurrita jakin daiteke, eskakizuna albo batera utzita, medikua edo pediatra euskaraz egiteko gai den ala ez. Hala ere, horrek ez du esan nahi, demagun Etxalarren, urte osoan pediatra euskalduna dutenik. Zer gertatzen da ordezkapena egin behar denean, esate baterako medikua oporretara doanean? Bada behin baino gehiagotan ordezkoak  euskara ez dakitenak izan dira. Joan den udan Azpeitiak, Segurak eta Aulestik horrelako egoera salatu zuten eta tankera berean ziren udalerriak dozenaka ziren.

Jubilazioa da beste kezka iturri bat. Batetik, hurrengo medikua euskalduna izateko aukera da, eta bestetik, okerrera egiteko arriskua dago; badoana euskalduna da eta etorriko dena ez jakin. Horregatik, UEMAk eskaera zehatza egiten die Osakidetzari eta Osasunbideari, “udalerri euskaldunetan egingo diren kontratazio berri guztietan, behintzat, profesional euskaldunak kontratatu daitezela”.

Nafarroan hizkuntza eskakizunak urri

Mediku euskaldunak eskualdeka kokatzen ditu Nafarroako Gobernuak. Alabaina, herritarrak ez dira pozik, horrek ez duelako bermatzen arreta euskaraz jasoko dutenik. Gobernuak 100 lanpostu atera ditu lehiaketa publikora eta horietatik hamabik dute hizkuntza eskakizuna.

Taulan duzue UEMAren ikerketaren emaitza. Ez dituzue mankomunitateko udalerri guztietako datuak aurkituko, baizik eta zerbitzua euskaraz emateko arazoak dituzten osasun etxeak.

Kanal hauetan artxibatua: Hizkuntza eskubideak  |  Osakidetza  |  Osasunbidea  |  Medikuntza  |  UEMA

Hizkuntza eskubideak kanaletik interesatuko zaizu...
Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa abian da

Europako hizkuntza gutxituetako hiztunen eskubideak bermatzeko sortu da Donostiako Protokoloa. Kursaal Jauregian egin dute honen aurkezpena. Kontseiluak eta Donostia Fundazioak sustatutako proiektuak 185 neurri ditu bere baitan.


2016-12-20
Euskaldun nahi zaitut
MULTIMEDIA - Ertzak

Euskaraz ez dakien norbaitekin gaztelerara salto ez egitea errespetu falta al da? Nola erakarri oraindik euskaldundu ez diren horiek? Galdera horien inguruan eta euskararen egungo egoeraz aritu gara Lorea Agirre (Jakin) eta Estitxu Eizagirrerekin (Argia).


Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa abian da

Europako hizkuntza gutxituetako hiztunen eskubideak bermatzeko sortu da Donostiako Protokoloa. Kursaal Jauregian egin dute honen aurkezpena. Kontseiluak eta Donostia Fundazioak sustatutako proiektuak 185 neurri ditu bere baitan.


2016-12-16 | ARGIA
Donostiako Protokoloaren aurkezpena zuzenean

Larunbatean, 11:30ean hasita zuzenean ikusi ahal izango da zuzenean ARGIAn.


2016-12-16 | Josu Zugasti
Erdararen alde, askatasunean!

Bai, niri erdara gustatzen zait. Erromatarren kultura ederrarekin lotzen gaitu eta hori Europa guztiak zaindu beharko luke. Diotenez, gaztelerak gorde du latinaren fonologia zintzoen; eta, horregatik, ondasun baliotsua da.


2016-11-24
Egunero zerbait aldatu daitekeelako
MULTIMEDIA - elkarrizketa

Asier Huegun euskaraz bizi nahi duen herritarra da. Alabaren nortasun agiria egitean, jaiotza agiria euskaraz egitea ukatu zioten. Hizkuntz Eskubideen Behatokiarekin harremanetan jarri eta oztopoa gainditzea lortu du.


2016-11-16
Hizkuntza-eskubideak: hiztunen ala herritarren eskubide?
MULTIMEDIA - Ertzak

Zer nahiago duzu mediku ona ala mediku euskalduna? Mahai gainean jarri zen galdera, berriz ere, EAEko legebiltzarreko hauteskunde kanpainan. Hizkuntza-eskubideei buruz hausnartu dugu Zigor Etxeburua (Kontseilua), Aitor Montes (etxeko medikua) eta Garbiñe Petriatirekin (Behatokia).


Botilarena

EAEko VI. Inkesta Soziolinguistikoaren emaitzak direla eta, nola dago euskararen botila?

Botila dariola. Euskalduntzearen erritmoa motelegia da. Ez da aski urtero, batez beste, puntu erdi eskas haztea euskaldunen multzoa. Kalkulu azkar bat eginez, ohartuko gara ehun eta hirurogeita hamalau urte beharko direla euskalduntze betea lortzeko, azken urteotako hazkundeari eutsiz gero (beste aldagairik kontuan izan gabe, jakina). Erritmo hori biziagoa izan zitekeen euskalduntzen ez duten hezkuntza... [+]


A new tool for working for language rights is on its way

Around 200 social stakeholders in European minority language communities were asked: What measures do you think should be taken in order to ensure respect for language rights? They gave more than 400 different answers. Donostia 2016 European Capital of Culture and Kontseilua (the Basque Language in Society Institution) are the promoters of the Language Rights Protection Protocol. And they have done more than just writing the protocol on paper, wanting it to be a tool for the future. The... [+]


2016-10-23 | Estitxu Eizagirre
Euskara askatasun bat da

Euskaraz egiten dudanean aske naiz. Beste hizkuntzaren batean mintzo naizenean, behartuta mintzo naiz: egoerak horretara behartuta eta nire plastikozko erdarek behartutako molde zurrunetan: beste pertsona bat naiz, tonu bakarreko eta ñabardurarik gabekoa. Erdaraz ez naiz ni. Horregatik, nire buruari libertatea ematen diot euskaraz egiteko, lehen hitzetik oso aurrera, besteek erdarara pasako naizela espero duten egoeretan ere. Neure buruari zor diot, gizarte zapaltzaile-anitz honetan... [+]


ASTEKARIA
Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude