Turismoa, Inditex eta pintxoak

  • Nola ez, oraingoan ere, kalean gabiltzanoi gauzak “gaizki” egin ditugula esan digute beren butaka eta bulegoetatik gauzak “ondo” egiten dituzten horiek. Guk salatu dugun errealitate gordinaren inguruko beraien lehen hitza gu kritikatzea izan da, gauzak “gaizki” egin ditugulako. Izan ere, turismoaren arazoa ez da gaurkoa -eta, zer esanik ez, Donostiako Parte Zaharrean-, baina beste horiek isilik egon dira turismoak Parte Zaharra ito duen bitartean.

Joseba Alvarez @josebaalvarez
2017ko abuztuaren 09a

Ustez “gaizki” omen dauden pintadak, kartelak, pegatak, parodiak -bost lagun identifikatu zituen Ertzaintzak- eta Ernaik Aste Nagusiko mobilizazioa deitzea nahikoa izan dira, auzo elkarteak bere txostenetan, agirietan edota agerraldietan aspaldidanik esaten zituenak eztabaida politikoaren erdian kokatzeko eta gaur arte isilik zeudenak horretaz hizketan hasteko. Lehen helburua eskuratu dugu auzotarrok, eztabaida martxan jartzea, eta pozten gara.

Izan ere, joan den uztailaren 20an, “Turismorik Gabeko Eguna” ospakizunean, Parte Zaharreko berrogeiren bat gazte eta oraindik jubilatu ez garen bi zahar bildu ginen Plaza Berrian auzoak bizi duen egoeraren aurrean zer egin aztertzeko. Izan ere, turismoaren fenomenoa aspaldidanik da ezaguna Donostian, XIX. mendean zabaldu zenetik aurrera. Beti izan du eragina hiriko bizitza sozialean eta donostiarren bizi-baldintzetan, baina oraingoa bezalako egoerarik eta turista inbasiorik ez dugu sekulan ezagutu. Horretaz aritzeko, gure aulkiak hartu eta hantxe jarri ginen borobilean orain terrazaz beterik dagoen plazaren erdian, bertakoen eta kanpokoen harridurarako.

Zaharron aldetik egin genuen lehen ekarpena, guk ezagutu genuen “Plaza de la Constitución” hura nolakoa zen azaltzea izan zen: Udal Liburutegira begira jarri eta eskuinetik hasita, arkupeen azpian, inprenta txikia, liburu denda, aroztegia, zapata denda, harategia, kakahuete eta patata frijitu denda, egunkariak, koadernoak eta bulegoko materiala saltzen zuen paper denda txikia, arrandegi ederra, aseguru agentzia, lau taberna eta Udal Liburutegia. Terrazarik ez orduan... Bizirik zegoen auzo baten plaza, zalantzarik gabe. Gaur dena taberna eta terrazak dira. Eta Plaza Berrian eman den aldaketa horixe eman da Parte Zaharreko kale guztietan. Auzoa desitxuratu digute, barne kohesio soziala suntsitzen hasteraino. Donostiako Parte Zaharra turismoaren mesedetan itotzen, hiltzen ari dira. Eta gure auzoa soilik balitz...

Parte Zaharrean Bizi auzo elkarteak azaldu duenez, badakigu sei mila biztanle eskas dituen gure auzoan -herri koxkor baten neurria da-, ostalaritza zerbitzua eskaintzen duten 210 taberna eta jatetxe daudela (29 biztanleko bat), 53 pentsio, 200 pisu turistiko eta bi hotel (hirugarrena eraikitzen ari dira). Guztira, 1.500 ohe baino gehiago eskaintzen dira gure auzoan (%84 inguru ilegalak), bizilagunen %20a... Eta guk “gaizki” dauden pintadak egin ditugula diote? 

Eta hau Parte Zaharrean gertatu da, baina eskala txikiagoan bada ere, Donostia osoan martxan dagoen prozesuaren emaitza da. Dagoeneko eragina nonahi nabari da, hiri eredu osoa baita auzo guztietan inposatzen ari direna: soziala, ekonomikoa, kulturala, linguistikoa eta, nola ez politikoa. Programa zabalago baten barruan, San Sebastian Donostia bihurtzeko prozesua irauli nahi dute, ezkerreko Euskal Errepublika baten aldeko dinamika indartu aurretik ito eta, horretarako, orain, “turismoa” eta “turistak” indarrez erabiltzea erabaki dute.  “Turist Remenber” kanpaina berriak egin beharko ditugu, ez turista zigortzeko eta ezta ongi etorria emateko ere, baina bai betetzen duen funtzioaz jabe daitezen. 

Auzotarrok eztabaida martxan jartzea lortu dugu. Orain bigarren helburua eskuratzea dagokigu: “turista” eta “turismoa” erdigunean dituzten politika publiko zein pribatu basatiak oztopatu eta “auzotarra” eta “bizitza” erdian izango dituztenak sortzeko presio eta praktika sozialak bideratzea eta, beharrezkoa bada, lege injustuen aurrean ekintza zuzena eta desobedientzia zibila garatzea. Zergatik bete onurarik ekartzen ez dizkiguten erabaki administratiboak?

Ezin dugu indar politiko guztiak edo gehienak pisu turistikoen kopurua mugatzeko, pisu ilegalak dituztenak zigortzeko, politiko fiskala eraldatzeko edo gai hau kontrolatzeko sistema adostu arte zain egon. Indar politikoen akordioaren zain gauden bitartean, etxebizitzen prezioa eta alokairua gora doaz Donostia eta inguru osoan; lanaren prekarizazioa aurrera doa, bereziki ostalaritzan, Ubarretxenak  zapi urte daramatza sektoreko hitzarmenik izenpetu gabe; espazio publikoaren pribatizazioa eta merkantilizazioa zabalduz doa, plazak eta espaloiak pribatizatuz; ostalaritzako UTE eta frankizia mota guztiak indartuz doaz, bertako tabernarien kaltean eta etekinen banaketa oztopatzen dute; komertzio txikia desagertzen edota turismoa begira jartzen ari da; merkatalgune handiak sortzen diren bitartean (Mercadona); gure hizkuntza eta kultura desagertzen ari dira, ingelesa eta kontsumorako kultur eskaintza zabaltzen doan heinean. Bi hitzetan, “turista” eta “turismoa” zentralak bihurtu dira politika publiko eta pribatuetan. Nolabait esatearren turismoa, Inditex eta pintxoak lotzen dituzten politikak nagusitu dira, Euskal Herriarentzat suizidak direnean. Nahikoa da! esateko gaia iritsi da.

Gauzak horrela, mila arrazoi daude Ernaik Donostiako Aste Nagusian antolatu duen manifestaldian parte hartzeko. Ni, behintzat, han izango naiz. Turista eta turismoa ardatz dituzten politikei ez!

Joseba Alvarez, SORTUko kidea eta Donostiako Parte Zaharreko auzokidea.

Kanal hauetan artxibatua: Iritzia  |  Donostia  |  Turismo masiboa

Iritzia kanaletik interesatuko zaizu...
2018-02-25 | Asier Blas
Inperialismoaren maskarak erori dira Sirian

Wesley Clark jeneralak kontatua du 1991n Paul Wolfowitzekin izan zuen elkarrizketa, politika militarrerako Defentsa idazkariordearekin. Clarkek esan zion: “Nahiko pozik egon behar duzu armadak Desert Storm operazioan izan duen portaerarekin”; (1991n AEBek Iraken aurka egin zuten erasoa izan zen). Wolfowitzen erantzuna epela izan zen: “Tira bai, baina ez, egia esan Saddam Husseinez libratu behar ginen eta ez dugu egin. Halere, gauza bat ikasi dugu, gure armada erabili dezakegu... [+]


2018-02-25 | Jon Alonso
Leterenak

Robert Lowell (1917-1967), poeta estatubatuar bat izan zen. Amerikako Estatu Batuetako Liburuaren Sari Nazionala (National Book Award, 1960, Life Studies obrarengatik) eta Pulitzer Saria, poesian (1947an eta 1974an), irabazi zituen. Bakezalea zelako zaigu ezaguna: kontzientzia arrazoiak alegatu zituen II. Munduko Gerrara ez joateko (eta kartzelara joan zen aldi batez), eta Vietnamgo gerraren aurka idatzi zuen.

1960an, hau da, sari inportante hura jaso berri, Imitations liburua argitaratu... [+]


Sekretua, anonimatua eta gardentasuna

Adierazpen askatasuna, informazio eskubidea. Halako hitzak ahoskatu genituen 1983ko apirilaren 18an UPV/EHUko Informazio Fakultatean egin genuen batzar jendetsuan. 19 urte nituen. Xabier Sánchez Erauskin kazetaria kartzelara zihoan bi artikulu idazteagatik: ETAko presoen bi arreba eta erregeak egindako bisitari buruzko El paseíllo y la espantá. Bestelako garaiak ziren.

Adierazpen askatasuna. Halako hitzak Barakaldoko pankarta batean 2015eko maiatzean Kaiet Prieto atxilotu... [+]


Gorputz ez-onartuak

Euskaldun askok Goya sarien gala adi-adi ikusi genuen Handia filmagatik. Gala hartan emakumeen eskubideen aldarria egingo zela iragarri ziguten, andreon ikusgarritasuna errebindikatu, feminismoa ahotan hartu.

Baina itxurakeria baino ez zen egon; izan ere, hainbat emakumeren gorputzak izan ziren ekitaldi guztian zehar mintzagai. Andra batzuen loditasuna, hain zuzen ere. Andrazko batek aitatu zuen filma errodatutakoan baino argalago zegoela. Beste batek hirugarren bati esan zion dietista bera,... [+]


2018-02-25 | Karmelo Landa
Bilbo bere saltsan egosten da

Berrikuntzaren eredutzat aurkeztua izan den Bilbok dar-dar egin du azkenaldi honetan. Zein izan da lurrikara horren arrazoia? Buztinezko oinak ote dauzka Bilbo berriaren mitoak? Kezka zabaldu da herritarren zein agintarien artean, eta oraindik erantzunik aurkitzen ez duten galderak  hasi dira plazaratzen. Jakina da erantzunetan asmatzeko, ezinbestekoa dela aurretik galdera egokiak plazaratzea.

Oharkabean bezala gertatu zen guztia: iragan abenduaren 23an, goizaldez,  Ibon... [+]


2018-02-23 | Patxi Azparren
Batzarren Errepublika, eraldaketari ekin

2014. urtean Batzarrak Jatorrizko Antolaketa liburuxka plazaratu nuen Mentxu Zoritak eta Ibon Ostolazak lagunduta. Argitaratu aurretik zalantzak izan nituen ez bainabil mundu akademikoan. Zenbait ekarpen, adituen monopolioa izan behar direla pentsatzen dugu eta uzkur jokatzen dugu sarritan.


2018-02-21 | Asier Azpilikueta
PAI programek hauspotu dute G ereduaren gorakada, A ereduaren kaltean

Nafarroako euskal mundu txikia pixka bat aztoratu zaigu egunotan, 2018-2019 ikasturterako aurrematrikula datuek erakutsi omen baitute D ereduak beheranzko joera hartua dela. Ez dago argi, ordea, aurrematrikula datuak erakunde ofizial batek emanagatik ere, dantza handia egon baita zenbaki horiekin. Atzo berean, Roberto Perez Hezkuntzako zuzendari nagusiak Euskalerria Irratian halako lasaitasun mezu bat helarazi nahi izan zuen, eta adierazi zuen D ereduak ez duela gora egin, baina ezta behera... [+]


Fauna publikoa
Txingorra ari du, kontuz gidatu

Esaldi bat izan daiteke aldi berean kategorikoa eta zehazgabea, Anne Hidalgo Parisko alkateak erakutsi digu.


Irakasle interinoak, abandonatuta

Iñigo Urkullu lehendakariak burutzen duen gobernuko Hezkuntza sailak hainbat urte daramatza lanean hezkuntzan paktu bat lortzeko. Horren bidez, Euskal Hezkuntzaren Lege berri bat onartu nahi du eta 1992az geroztik indarrean dagoena ordezkatu.


Soldadutzari ez!
Adi gazteok: laster debaldeko oporraldiak izan ditzakezue. Zaudete argi, postariak eskutitz bat ekar baitiezazueke Madriletik -horren estiloko gutunak beti Madriletik datoz- doaneko egonalditxo baterako gonbitea eginez.

Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude