Ezkabako ihesaldian parte hartu zuten presoak izan dituzte gogoan

  • 1938an Ezkaba mendian dagoen San Cristobal gotorlekutik ia 800 preso errepublikazalek ihes egin zuten, baina frankistek horietako asko harrapatu eta hil egin zituzten. Estatuko kartzeletan inoiz egindako ihesaldi handienetakoa izan zen.

Euskalerria irratia @fm983irratia
2017ko maiatzaren 22a
Ezkabako presondegitik ihes egindako ehunka presori igandean egindako omenaldia. Arg: Aritz Intxusta

Frankistek 206 mendian hil zituzten, eta beste 14, antolatzailetzat hartuta, Iruñera eraman eta hantxe fusilatu zituzten handik gutxira. Azken aldian, Nafarroako Gobernuak gorpuak hobietatik ateratzeko abiatutako programaren baitan, Aranzadi Zientzia Elkartea apurka-apurka sakabanatuta dauden gorpuzkiak aurkitu eta hobitik ateratzen ari da identifikazio lanetarako.

San Cristobalgo espetxe zenaren atarian omenaldia egin diete igandean. Txinparta Elkarteak antolatutako ekitaldian Nafarroako Gobernuak ere parte hartu du.

Botilak, ihesaldian parte hartu zutenen omenez

Botilak bihurtu dira ikur; izan ere, espetxean hildako ehun lagunetik gora, alboko hilerrian lurperatu zituzten hankatik botila bat zintzilik zutela, eta barruan bakoitzaren izen-abizenak zeudela.

Aurten ere egindako lore eskaintzan, Nafarroatik eta Estatuko beste hainbat tokitatik bertaratu diren gonbidatuek botila bana eraman dute, baina oraingoan eurek idatzitako mezu edo olerkiren bat gorde dute bertan. Omenaldiaren erdigunean kokatu dituzte, eta amaieran bakoitzak berea ez zen botila bat hartu du.

Argazkia: Patri Abad

(Albistea hau Euskalerria Irratiko webgunean argitaratu da eta ARGIAra ekarri dugu CC by-sa lizentzia baliatuta)

Kanal hauetan artxibatua: Oroimen historikoa  |  Nafarroa  |  1936ko gerra

Oroimen historikoa kanaletik interesatuko zaizu...
2018-02-20 | ARGIA
La Fuga Trail lasterketa bertan behera utzi dute antolatzaileek

Iruñerriko Ezkaba mendiko San Kristobal gotorlekuko 1938ko ihes ezagunaren ibilbidea lasterketa gisa aurreikusita zuten datorren maiatzerako, baina orain iragarri duenez bertan behera utzi dute.


Bide bazterretik plazara

Herriko faxistak ziren, guardia zibilak ziren, falangistak ziren, katolikoak ziren, Birjinaren Eguna zen eta ondoren otoiz egitera joan ziren. Gora jainko maitea!”. Fermin Balentziaren hitzak dira, Maravillas kanta aurkezteko.


San Kristobal gotorlekuko emakume solidarioak
Harresien ertzean lurperatutako ahotsak

Ezkaba mendian inprobisatutako kartzelaren barruan gertatutako tragediaz bagenekien zerbait, ez hainbeste murru horietatik at emakume taldeek eraman zuten borrokaz. Amaia Kowasch ikerlari iruindarrak presoen biziraupenerako ezinbesteko izan ziren itzaleko sare horien protagonistei ahotsa eta aurpegia jarri die orain.


Espainiako armada da Ezkabako ihesaldiaren ibilbidea erabiltzen duen lasterketa baten laguntzaileetako bat

Haserrea zabaldu da sare sozialetan, La Fuga Trail izena baitauka eta Ezkabako presondegitik ihes egin zuten horien bidea jarraitzen baitu. 1938an izan zen Ezkabako ihesa: 795 presok alde egin zuten eta horietatik 239 hil zituzten. 


Maravillas Lambertok badu bere omenezko plaza

Frankistek bortxatu eta hil zuten Lamberto 14 urte zituenean. 'Larragako loretxo' izenarekin ere ezaguna, Iruñeko Lezkairu auzoan plaza bati haren izena jarri diote.


Memoria historikoaren lege proposamena eztabaidatzeari atea itxi diote EAJ, PSE eta PPk

Eusko Legebiltzarrean EH Bilduk aurkeztutako ekimenak ez du aurrera egin, EAJk, PSEk eta PPk hura tramitatu eta eztabaidatzeko aukeraren kontra bozkatu ondoren. Hala, Elkarrekin Podemosen babesa ez du nahikoa izan koalizio abertzaleak oroimen historikoaren inguruan dagoen “araudia bateratzeko” asmoa aurrera ateratzeko.


Eraso egin diete 1936ko gerran Erreniegan hil zituzten 92 herritarren omenezko oroitarriei

Gerra Zibilean hil zituzten 92 herritarren omenezko oroitarriak jarriak dituzte Erreniegan eta pintura gorri eta horiarekin erasotuak agertu dira. Asteburuan egin zituzten batzuk, baina astelehen goizean pintaketa gehiago ere aurkitu dituzte.


2018-02-05
Yolanda Gonzalezen hiltzaileen "urtetako zigorgabetasuna" salatu dute erriberatarrek

Deustuibarran egin diote urteroko omenaldia Yolanda Gonzalez bizilagunari bere izena daraman plazatxoan, Erriberako gaztea Madrilen hil zutela 38 urte bete direnean.


Erlojuaren kontra

Joan den larunbatean, hilak 20, Bergarako laugarren instrukzio-epaitegian deklaratu behar zuen Jesus Mari Txurrukak. Bere aitonaren anaia Hanburgoko kontzentrazio zelai batean hil zen 1945ean, eta birramona berriz, faxistek hil zuten bederatzi urte lehenago, Elgetako haren baserrian hotz-hotzean tirokaturik. Baina ez du deklaratuko. Ez berak ezta urtarrilean zehar epaitegitik igaro behar zuten frankismoko biktimen beste 13 senideek ere.


Accusations against Franco regime crimes: a countdown

Jesus Mari Txurruka was to make his declaration at Bergara municipal court in Gipuzkoa last Saturday, the 20th of January. His grandfather's brother died in a Hamburg concentration camp in 1945; Franco's forces had killed his great-grandmother in cold blood nine years earlier at her farmstead at Elgeta in the Basque Country. But Jesus Mari is not going to make any such declaration. And nor are the other 13 victims' relatives who should have done so in January.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude