Euskara Ipar Euskal Herrian: azken datuak "itxaropentsuak" dira Euskal Konfederazioaren ustez

  • VI. inkesta soziolinguistikoaren emaitzak argitaratu berri dituzte Ipar Euskal Herrian, eta Euskal Konfederazioak "itxaropentsutzat" jo ditu datuak, Enbatak adierazi duenez.

Itsaso Zubiria Etxeberria @itsasozubiria
2017ko uztailaren 11
(Irudia: VI. inkesta soziolinguistikoa, 2016).

Txosteneko lehen datu nagusia da 2016an Iparraldean 16 urtetik gorako biztanleetatik 51.200 direla euskaldunak, 23.300 elebidun hartzaileak eta 174.900 erdaldun elebakarrak; alegia, %20,5 dira euskaldunak, %9,3 euskaldun hartzaileak, eta %70,1 erdaldun elebakarrak. Proportzionalki Nafarroa Beherea eta Zuberoa dira euskaldun gehien biltzen dituzten lurraldeak (biztanleen %49,5, 16.000 euskaldun), baina kopuruetan Lapurdi da (BAM euskaldea sartu gabe) euskal hiztun kopururik altuena duena, 26.000.

Azken hogei urteetan 5,9 puntuko jaitsiera izan du euskaldun kopuruak hiru lurraldeetan. 1996an biztanleen %26,4 elebiduna, eta 2016an %20,5. Beherakadak, ordea, azken garaietan mantsotzeko joera adierazten duela azaldu dute.

Zergatik emaitza "itxaropentsuak"?

Adinen arteko alderaketa eginda, gazteen euskalduntze maila da gora egin duena. 2011ko inkestak azpimarratu zuen joera hori, eta 2016ko datuek berretsi egin dute. Oraindik 65 urtetik gorakoak dira euskaldun kopuru altuena ematen dutenak (%28,1), baina adin-tarte horretako datuek behera egiten dute. 35 eta 49 urte bitarteko tartea da mailarik baxuena ematen duena (%14,6). 25-34 adin-tartean %15,7ko datuak ematen dituzte, eta 16-24 urte bitartean %18,9.

Duela hogei urte 16-24 adin-tartean %11,3 zen euskalduna, eta orain ia zortzi puntuko aldea dago, %18,9. 25-34 urte bitartean gorakada apalagoa bada ere, 1996tik hona 2,1 puntuko gorakada izan du.


Euskara Ipar EHn kanaletik interesatuko zaizu...
2017-12-11 | ARGIA
"hEskuara Amikuzen", hizkuntzaren galera eta bizi nahiaz dokumentala zabaldu dute

Donapaleuko Zabalik elkarteak "hEskuara Amikuzen" dokumentalean bildu du Nafarroa Behereko eskualde honetan hizkuntzak bi belaunalditan nozitu duen hondamendia eta azken urteotan berriro indar berritzeko herritarrak egiten ari diren ahalegina.


"Lapurdi kostaldean hirigintza ereduak hizkuntza politikak baino askoz eragin handiagoa du"

Eneko Gorri (Angelu, 1983) euskaltzale militante izateaz gain Biarrizko Herriko Etxeko euskara teknikaria da. Lapurdi kostaldeko hirigintza ereduak euskal hiztunen bilakabidean duen eragin handiaz ohartarazi nahi izan gaitu: “Biarritzek hamarrez biderkatuko balu ere euskarari ematen dion aurrekontua ez luke eragin handia izango hemendik 50 edo 100 urtera”. Jendarte ereduak eredu, euskaltzale-izokinak ur xaloagoetara iritsiko direla sinesten du.


2017-10-16 | Miren Osa Galdona
Zazpi egunez euskaraz bizitzeko ekimena jarriko dute martxan Baionan, Angelun eta Miarritzen

Baiona, Angelu eta Miarritze artean egingo dute ekimena, azaroaren 27tik abenduaren 3ra bitartean. 450 hiztun mobilizatu nahi ditu BAM ekimenak. Antolatzaileek euskaraz “naturaltasunez eta alaitasunez” aritzeko deia egin dute.


2017-07-19 | ARGIA
Mixel Thikoipe idazle eta euskaltzalea hil da 69 urterekin

Astearte gauean hil da Amendüzen jaiotako idazle, kantari, euskaltzale eta sindikalista Berria egunkariak argitaratu duenez.


2017-07-07 | Udaltop topaketak
Zer eskatuko zenioke Herri Elkargoari euskaldunen aktibaziorako?
MULTIMEDIA - erreportajea

2017ko Udaltop jardunaldietan zabaldutako erreportajea. Hizlariak: Loretxu Etxemendi, Xan Aire, Beñat Arrabit eta Kattalin Saint Marie.


Baxoa euskaraz egiteko ezintasuna salatu dute ikasleek

Ipar Euskal Herriko ikasleek hasi dituzte baxoko azterketak. Oraindik, ordea, ez dute guztia euskaraz egiteko aukerarik, eta "Aitzina pausoa, euskaraz baxoa!" lelopean elkarretaratzea egin dute Angeluko Sainte-Anne lizeoaren aurrean lehen azterketa egunean, ekainaren 15ean.


2017-06-01 | Xalba Ramirez
Euskaraz baimenik gabe bizitzeko kateatu da Aitzina

Eskuak kateaturik eta ahoan Frantziako bandera zutela, Aitzina gazte erakundeko 30 bat lagunek ekimena burutu dute Baionako suprefeturaren aurrean. SNCF geltokitik eta epaitegitik abiatu diren zutabeek “Euskal hiztunon eskubideen aurka egiten duten enpresa, organo eta instituzioak seinalatzea” eta euskararen ofizialtasuna aldarrikatzea zuten helburu.


2017-05-17 | Xiberoko Botza
R-a nola ahozkatzen da?

Eüskaraz, R letraren ahozkatzeko manera kanbiatü da azken hamarkadetan. Ondoramen hori da Xantiana Etxebestek lantzen düana eskolatze ikerkan edo tesian. Fakültateko tesiaren helbürüa zen ohartzea "r" ahozkatzeko manera nola kanbiatü den. Ohartü da orotarat R-aren ahozkatzeko bederatzi manera bazirela. Bi nagusiak direlarik eüskarazko manera, adinekoek egiten düena, eta 40 urte azpiko haboroxeenek ahozkatzen duten frantsesezko manera.


Milaka euskaltzale elkartu dira Iparraldeko ikastolen aldeko jaian

Jendetza bildu da Senpereko aintziran, Ipar Euskal Herriko euskararen aldeko festa garrantzitsuenean. Herri Urratseko aurtengo irabaziak Seaska Baionan egiten ari den lizeo berrira bideratuko dituzte, Iparraldean lanbide-heziketa euskaraz eskainiko duen lehena.


2017-05-12 | Kanaldude.tv
Kanaldude Zuzenean: Herri Urrats
MULTIMEDIA - solasaldia

Ipar Euskal Herriko ikastolen jaia ospatu aurretik Senperera hurbildu da Kanaldude aurtengo Herri Urratsen protagonistekin hitz egitera.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude