36ko errepresaliatuei omenaldiak egingo dizkiete Azkoienen eta Azpeitian

  • Larunbatean izanen da, Azkoienen, Oroimenaren Aldeko Emakumeak elkarteak antolatuta. Beraien facebook orrian ikus daiteke egitaraua osorik.

     

ARGIA @argia
2016ko irailaren 21a
Antolatzaileak Iruņean, jaialdia aurkezterako unean. Argazkia: Bertso jota rap jaialdiko antolatzaileak.

Aurora Moneok, elkarteko kideak, adierazi du "kultura borrokarako arma zibil gisa" ulertzen dutela antolatzaileek, eta hori dela medio uztartu nahi izan dituztela hiru arte adierazpideak. Oholtza gainean eginen dutena "fusioa" izanen dela esan du Belen Ordoñez jota abeslariak.

Laura Perez, rapeatzen

Ordoñez berak eta Soraya Lopezek kantatuko dituzte jotak, gaztelaniaz, bertsolariei gaiak jartzeko. Euskaraz, bertso kantari, eta bat batean, Nerea Elustondo eta Eli Pagola gipuzkoarrak ariko dira.

Hirugarren elementua rapa izanen da. Laura Perez Nafarroako Ahal Duguko idazkari nagusia igoko da tabladura. Hark kantatuko ditu propio ekitaldiari begira sorturiko rap abestiak. Bertaratuentzako itzulpen zerbitzua egonen da.18:30ean ekinen diote emanaldiari, Azkoienen; dena dela, egun osoan egonen da zer gozatua.

Ez da soilik jaialdi bat

Bestalde, jaialdiaren mamia azaldu du Carlos Martinez antolatzaileak. Haren hitzetan, biktimen aldeko ekitaldi ugari dauden arren, emakumeei maiz ez diete erreferentziarik egiten. Horregatik, erdigunean jartzea beharrezkotzat jo du.

Jaialdiaz gain, frankismoak jazarritako emakumeak omentzeko eskultura sortu dute auzolanean Azkoiengo herritarrek. Eskultura urriaren 8an jarriko dute, herrian bertan. Horregatik, larunbateko jaialdia laguntza ekonomikoa lortzeko baliatuko dute.

Azpeitian ere omenaldia 36an espetxean hildako zortzi presori

Juan Casado Lorite, Francisco Delfa Fernandez, Francisca Galvez Vazquez, Luis Palomino Gutierrez, Juan Morales Artiles, Eusebia Delgado Pérez eta Manuel Martin Martinez preso errepublikarrak omenduko dituzte datorren ostiralean, hilaren 23an,  Azpeitian. Frankistek herria hartu ondoren, bertan zabaldutako kartzelan hil ziren. "Beren etxeetatik urrun hil ziren andaluziar horiei, preso politiko horiei errekonozimendua egin nahi diegu ostiraleko ekitaldi horrekin", adierazi zuen ekitaldiaren aurkezpenean Eneko Etxeberria herriko alkateak. Ekitaldian hildakoen oinordekoak, musika eta Kirmen Uribe poeta ezaguna izango direla aurreratu du.

Eneko Etxeberria Azpeitiko alkatea, Javi Buces historialaria eta Juantxo Agirre Aranzadiko idazkaria.

Javi Buces Aranzadiko historialariak ikertu ditu espetxearen nondik norakoak. Beretzat oso proiektu berezia eta hunkigarria izan dela aipatu zuen: "Andaluziarra izanik, niretzat oso proiektu berezia izan da hau. Horregatik eskerrak eman nahi dizkiot Udalari". Hildakoetako lau andaluziarrak ziren, Jaen ingurukoak. Zazpi preso errepublikar horiez gain, egindako ikerketen arabera, 100 preso errepublikar inguru izan ziren Azpeitiko kartzelan, beren etxeetatik urrun.

Zazpi hildakoak osasun arazoengatik hil ziren. Azpeitiko kartzelan bertan sei hil ziren, eta zazpigarrena oso gaixorik Donostiara lekuz aldatu ostean hil zen. Hildakoetako bi emakumeak ziren. 'Azpeitia 1936-1945 liburua egiterakoan jaso zituzten datuak, eta ondoren ekin diote nor ziren eta nongoak ziren identifikatzeari: "Identifikatu ostean beren familien bila hasi ginen, eta beren jaioterriko Udal eta memoria historikoa lantzen duten Andaluziako elkarteekin jarri ginen harremanetan, eta bi familia aurkitu ditugu", adierazi du Bucesek. Bi familietako kideak izango dira ostiralean Azpeitian.

Juantxo Agirre Aranzadiko Zientzia elkarteko idazkariak adierazi zuenez elkarteak egia bilatzen du: "Eta egiak ez du mugarik: ez lurraldetasun mugarik, ez ideologien mugarik, ez eta generorik. Guk pertsonen egiak bilatzen ditugu". Omenaldia 19:00etan egingo da, anbulatorio aurrean.

(Azkoiengo omenaldiaren albistea Euskalerria Irratiak argitaratu du eta CC lizentzia baliatuz ekarri dugu ARGIAra)

1936ko gerra kanaletik interesatuko zaizu...
1936ko beste soldadu baten hezurrak aurkitu dituzte Zubietako Txaldatxur mendian

Islada Ezkutatuak oroimen elkarteko kideek egindako miatze lanetan azaldu dira giza-aztarnak, gerra garaiko arma eta materialen azpian.


Aitzol, Txirrita, Lotsati... orain jabetza publikoa dira

1936an hil ziren Hego Euskal Herriko idazleen obra guztiak jabetza publikora pasa dira urtea aldatzearekin batera, Espainiako Estatuko jabetza intelektualaren legeak egilea hil eta 80 urteko epea ezartzen baitu eduki horiek edonork nahieran erabili ahal izateko.


2016-12-22
Bakea: egia oso baten bila
MULTIMEDIA - Ertzak

Egia, justizia, erreparazioa, etengabe entzuten ditugun hitzak; baina oraindik lehen fasean gaude? Genero ikuspuntutik nolako memoria egin dugu? Eta bake bidean zein ispilu eduki ditu Euskal Herriak? Horri buruz aritu gara, Amaia Alvarez (kazetaria), Iñaki Egaña (historialaria) eta Julia Mongerekin (Intxorta 1937).


Nafarroako kolore guztiak faxismoaren kontra

Ez da egunero ikusten larunbatean Iruñean krabelin gorriak eskuan, 1936ko gerran hildakoen omenez, milaka lagunek erakutsitako batasuna. Oroimen historikoa lantzen duten talde guztiak, herri mugimenduko eragile andana, sindikatu nagusi guztiak, alderdi politikoen gehiengoa… salbu eta, ohi gisan, UPN eta PP.


2016-11-17 | Baleike
'Ama, nora goaz?', 1937an euren etxeetatik kanporatutako emakumeen historia argitara

Zinexit, Bizikidetzaranzko Zinema Erakusketan Ama, nora goaz? esteinatuko dute, gerra zibilean euren etxe eta herrietatik kanporatuak izan ziren euskal emakumeen bizipena azaleratzen duen dokumentala.


2016-11-16 | Xabier Letona
Sanjurjo eta beste sei pertsona deshobiratzen ari dira Iruņeko Erorien Monumentuan

Goizaldean hasi dira general frankistaren eta beste sei pertsonen gorpuzkiak ateratzeko lanak eta egun osoa beharko dute operazioa bukatzeko. Paco Etxeberria auzi-medikuaren zuzendaritzapean egiten ari dira lanak.


Felix Goia Urbieta bigarrengoz desagerraraziko 80 urte beranduago?

Felix Goia Urbietaren gorpuaren bila dabiltza bere biloba eta birbilobak... 80 urte beranduago. Gaurko egunez 1936an desagertutako gizonaren eskela-dei berezia azaldu da gaur Berria-n, Gara-n eta Noticias taldeko Nafarroako eta Gipuzkoako edizioetan, salatuz agintari eta administrazioek ez dietela beren senidearen argibiderik ematen eta telefono eta posta helbide bat eskainiz haren arrastorik eduki dezaketen herritarrei.


Euskal pezeta isolatuak

Bilbo, 1936ko urria. Jose Antonio Agirre lehendakari izendatu eta bi astera, Eliodoro de la Torre buru zuen Eusko Jaurlaritzako Ogasun Sailak dekretu bat onartu zuen, abuztuan Bizkaiko Defentsa Batzordeak onartutako bera: billete-txeketegiak jaulkitzeko agindua eman zuten, Espainiako Bankuan zituzten funtsen babesean.
 


Amarru baten zorigaitz iragarria

1936ko urriaren 15ean lau bou frankista Baionatik Bilbora zihoan Galerna bakailao-ontziaren jabe egin eta Pasaian porturatu zuten. Prentsa faxista eskifaia eta bidaiari presoez trufatu zen, erreketeen balentria laudatzen zuen bitartean. Gaur badakigu ontzi errepublikarra traizio baten amarrupean erori zela, eta egunkarietako lerro-buruak zorigaitza iragartzen ari zirela.


2016-10-13 | ARGIA
Sagardia-Goņi sendia: hezurrak argitan, erantzunak oraindik itzalean

Aranzadik asteazkenean amaitu zituen 1936an Malerrekako leizera botatako familiaren gorpuzkin guztiak ateratzeko lanak. Orain, herritarren isiltasunarekin hautsi eta krimen haren zergatia argitu nahi dute.


Azkenak
EGILEA
Eguneraketa berriak daude